Рут 1 разьдзел

 

 

І было таго часу, як радзілі судзьдзі, што была галадоў у зямлі; і пайшоў адзін чалавек із Бэтлеему Юдэйскага, жыць на палёх Моаўскіх, ён а жонка ягоная а два сыны ягоныя.

 

За дневъ судьи единаго, внегда судии справовали людей Ізраилевыхъ, стался ест гладъ в земли Іюдине. И иде мужъ единъ от Вифлиома Іюдина жити до земли Моавское с женою своею и со двема сынми.

А імя члавека Елімелех, імя жонкі ягонае Наомі, а імя двух сыноў ягоных Маглон а Хілён; яны былі Ехрамляне зь Бэтлеему Юдэйскага. І прышлі яны на полі Моаўскія, і былі там.

 

Тому же имя бе Елимелехъ, а жене его Ноема; и два сыны его: единъ Маалонъ, а другий — Хелион, Ефратеанина от племеня Іюдина. И пришедше до земли Моавское, живяше ту.

І памер Елімелех, муж Наомін, і засталася яна і два сыны яе.

 

Потом умеръ ест Елимелехъ, мужъ Ное минъ, она же остала ест со двема сынома своима.

І яны ўзялі сабе жонкі з Моаўлянак; імя аднае Орпа, а імя другое Рут; і жылі яны там каля дзесяцёх год.

 

Тыи пакъ поняли собе жены Моавлянки, единой было имя Орфа, а второй Руфь, и живя ху ту летъ десеть.

І памерлі таксама абодва Маглон а Хілён; і засталася тая жонка па абодвых сынох і па мужу сваім.

 

И умроста оба, Маалонъ и Хели онъ; остала же Ноема сиротою, без мужа и безъ обу сыновъ.

І ўстала яна зь нявесткамі сваімі, і пайшла назад із палёў Моаўскіх, бо пачула на палёх Моаўскіх, што СПАДАР даведаўся да люду свайго, каб даць ім хлеб.

 

И воста, хотящи ся навратити до земли своея со двема невестъкома своима из земли Моавъское, слышала убо была, яко возрел ест Господь Богъ на людей своих и далъ имъ пищу.

І вышла яна з тога места, у каторым яна была, і абедзьве нявесткі яе зь ёю. І пайшлі яны дарогаю, каб зьвярнуцца да зямлі Юдэйскае.

 

Тогда иде от места того, игдеже живяше, и обе невестъце ея с нею. И внегда была на пути, абы навратилася до земли Іюдины,

І сказала Наомі дзьвюм нявесткам сваім: «Ідзіце, зьвярніцеся кажная да дому маці свае. Хай СПАДАР учыне з вамі ласку, як вы ўчынілі з памерлымі а з імною!

 

рече има: «Идите вы и навратитеся в дом матерей ваших. И да учинить Господь Богъ с вами милосердие, якожъ и вы учинисте со сынми моими мертвыми и со мною.

Хай дасьць вам СПАДАР, каб вы знайшлі супачынак, кажная ў доме мужа свайго!» І цалавала іх. Яны ж узьнялі голас свой і плакалі,

 

И дай же вамъ Господь знайти отпочинутие в домехъ мужевъ ваших, яже поимете собе». И поцаловала ест е. Они же возопиша и плакаше,

І сказалі ёй: «Не, мы з табою зьвернемся да люду твайго».

 

глаголюще: «С тобою пойдемы к людем твоимъ».

І сказала Наомі: «Зьвярніцеся, дачкі мае; нашто вам ісьці з імною? Ціж яшчэ ёсьць у мяне сынове ў маіх нутрох, каторыя былі б вам мужамі?

 

И рече к ним Ноеми: «Навратитеся, дщеры моя. Почто со мною хощете ити? Еда ли буду мощи я имети сыны, иже надеетися поняти мужей от мене?

Зьвярніцеся, дачкі мае, пайдзіце; бо я ўжо старая, каб быць замужам; ды калі б я й сказала: "Ё імне яшчэ надзея", нават, калі б я была гэтуго ноч мужу і нават нарадзіла сыноў,

 

Навратитеся жъ, дщеры моавские, и идите в землю свою, се убо состарехся и несмь годна к понятию мужа. Абыхъ пакъ могла и сея нощи зачати и родити сыны,

То ці можна вам ждаць, пакуль яны вырасьлі б? Ці можна вам адвалакаць і ня выходзіць замуж? Не, дачкі мае, бо горка імне вельма за вас, бо вышла супроці мяне рука СПАДАРОВА».

 

и восхощете ли их ждати даже доростуть летъ? Преждей состареетеся, неже ихъ дождете. Не чините ж того, дщеры моя любезныя, яко беда ваша больши мя мучить, рука бо Господьня противна естъ мне».

Яны ўзьнялі галасы свае і плакалі яшчэ. І Орпа цалавала сьвякрывю сваю, а Рут прыліпла да яе.

 

Тогда опять, воздвигъше гласы своя, начаша плакати. И Орфа, поцеловавши Ноему, свекровъ свою, навратися в домъ свой; Руфъ пакъ остала ест с нею.

І сказала: «Вось, ятроўка твая зьвярнулася да люду свайго й да багоў сваіх; зьвярніся й ты за ятроўкаю сваёй!»

 

К ней же рече Ноеми: «Се, навратилася ест приетелка твоя к людемъ своимъ и к богомъ своимъ, иди и ты с нею».

І сказала Рут: «Не малі мяне пакінуць цябе й зьвярнуцца, каб ня йсьці за табою; бо куды ты пойдзеш, я пайду, і йдзе ты начаваць будзеш, я буду начаваць; люд твой — мой люд, Бог твой — Бог мой;

 

Отвеща ей Руфъ и рече: «Не против ми ся в томъ, прошу тя, яко не остану тебе и не пойду прочь от тебе, но: игдеже аще ты пойдеши, пойду с тобою, и игде будеши жити, ту и я с тобою.a Людие твои — людие мои и Богъ твой ест Богъ мой.

І йдзе ты памрэш, і я памру, і там пахавана буду. Гэтак хай зробе СПАДАР імне, і гэтак хай дадасьць імне, бо адно сьмерць разлуча мяне з табою».

 

И где тебе мертвую похоронять, ту и мене умершу да положать. Сия ми да учинить Господь и сия да приложить, иже ничто иное, толико смерть, мене розлучить от тебе!»

І бачачы, што яна станаўко наважыла йсьці зь ёю, перастала гукаць ёй.

 

Видячи же сее Ноеми, иже крепкою мыслию Руфъ с нею умыслила ити, но хотела ей к тому боронити, а ни к людем своимъ навращатися.

І йшлі абедзьве яны, пакуль ня прышлі да Бэтлеему. І сталася, як прышлі яны да Бэтлеему, што прышло ў рух усе места ад іх, і казалі: «Ці гэта Наомі?»

 

И идоша вкупе, и приидоша до Вифлеома. И егда вошли во градъ, и се, по всемъ граде глаголаху жены: «То ли ест тая Ноеми, еже исказуется “красная”?»

І яна сказала ім: «Не завіце мяне Наомі, але завіце мяне Марою, бо ўчыніў Усемагучы гаркою вельма мяне.

 

И рече к нимъ Ноеми: «Не зовите мя Ноеми, то ест “красна”, но зовите мя Мара, еже ест “горька”, понеже наполни мя Господь вельми горкостями:

Я поўная вышла, а пустою зьвярнуў СПАДАР мяне. Нашто вам зваць мяне Наомі, калі СПАДАР мучыў мяне, і ўсемагучы прычыніў імне ліха?»

 

вышла есми отселе полна, и празную возврати мя. Прочто жъ ныне зовете мя красною, яко Господь понижил мя и засмутил Вседержитель?»

І зьвярнулася Наомі, і Рут Моаўлянка, нявестка ейная зь ёю, зьвярнулася з палёў Моаўскіх, і яны прышлі да Бэтлеему на пачатку жніва ячменю.

 

И пришла ест Ноеми з Руфом, невесткою своею, из земли Моавское до Вифлеома Іюдина в начало жатвы ячменя.