Мацьвея 5 разьдзел

Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Праваслаўнай Царквы → Пераклад Міцкевіча (Прускага)

 
 

Убачыўшы люд, Ён узышо́ў на гару; і калі сеў, прыступíлі да Яго вучні Яго.
 
Убачыўшы грамады народу, Ён узыйшоў на гару, і калі сеў, падыйшлі да Яго вучні Ягоныя.

І, адкрыўшы ву́сны Свае, Ён вучыў іх, ка́жучы:
 
І, расчыніўшы вусны Свае, навучаў іх, прамаўляючы:

блажэ́нныя ўбо́гія духам, бо іх ёсць Царства Нябеснае.
 
«Шчасьлівыя ўбогія духам, бо іх ёсьць Уладарства Нябеснае.

Блажэ́нныя тыя, што плачуць, бо яны суце́шацца.
 
Шчасьлівыя плачучыя, бо яны ўсьцешацца.

Блажэ́нныя лаго́дныя, бо яны ўнасле́дуюць зямлю́.
 
Шчасьлівыя лагодныя, бо яны ўнасьледуюць землю.

Блажэ́нныя тыя, што жада́юць і пра́гнуць праўды, бо яны насы́цяцца.
 
Шчасьлівыя спрагненыя і смаглыя праўды, бо яны задаволяцца.

Блажэ́нныя мíласцівыя, бо яны памíлаваны будуць.
 
Шчасьлівыя міласьцівыя, бо яны памілаваны будуць.

Блажэ́нныя чыстыя сэ́рцам, бо яны Бога ўбачаць.
 
Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.

Блажэ́нныя міратво́рцы, бо яны сына́мі Божымі назаву́цца.
 
Шчасьлівыя міратворцы, бо яны Сынамі Божымі названыя будуць.

Блажэ́нныя гна́ныя за праўду, бо іх ёсць Царства Нябеснае.
 
Шчасьлівыя прасьледаваныя за праўду, бо іх ёсьць Уладарства Нябеснае.

Блажэ́нныя вы, калі будуць вас га́ньбіць і гнаць, і ўсякім словам ліхíм несправядліва зневажа́ць за Мяне.
 
Шчасьлівыя — калі будзеце зганеныя, выгнаныя й злосна абвінавачаныя з-за Мяне.

Радуйцеся і весяліцеся, бо ўзнагарода ваша вялікая на нябёсах: так гна́лі прарокаў, што былí перад вамі.
 
Радуйцеся і весяліцеся, бо ўзнагарода вашая вялікая ў нябёсах; гэтак-жа прасьледавалі й прарокаў, якія былі перад вамі.

Вы — соль зямлі. Калі ж соль стра́ціць сілу, то чым папра́віць яе? Яна ўжо ні на што не прыда́тная, хіба́ што вы́кінуць яе прэч на патапта́нне лю́дзям.
 
Вы — соль зямлі; калі ж соль страціць солкасьць, чым пасаліць яе? Нічога ня будзе вартая — толькі высыпаць вон на затаптаньне людзьмі.

Вы — святло свету. Не можа схава́цца горад, які стаіць на гары.
 
Вы — сьвятло сьвету. Ня можа быць схаванае места, калі стаіць на гары.

І, запалíўшы све́чку, не ставяць яе пад пасу́дзінаю, а на падсве́чніку, і све́ціць усім, хто ў доме.
 
І ня ставяць запаленага сьвяцільніка пад пасудзіну, але на падстаўцы, каб сьвяціла ўсім, хто ў доме.

Так няхай све́ціць святло ваша перад людзьмí, каб яны бачылі вашы добрыя ўчы́нкі і ўслаўля́лі Айца вашага, Які на нябёсах.
 
Няхай-жа гэтак сьвеціць сьвятло ваша прад людзьмі, каб яны бачылі вашыя добрыя ўчынкі і ўслаўлялі Айца вашага Нябеснага.

Не думайце, што Я прыйшоў пару́шыць закон, альбо прарокаў: не пару́шыць прыйшоў Я, а здзе́йсніць.
 
Ня думайце, што прыйшоў Я зьвяргаць закон і прарокаў; ня зьвергнуць прыйшоў Я, але выканаць.

Бо праўду кажу вам: пакуль не знíкнуць неба і зямля, ані ёта адна, ані ры́ска адзіная не знíкне з закона, пакуль не збу́дзецца ўсё.
 
Бо запраўды кажу вам: дакуль не праміне неба й зямля, ніводная ёта, ніводна рыса ня здымецца з закону, пакуль ня споўніцца ўсё.

Дык вось, хто пару́шыць адну з за́паведзяў гэтых найме́ншых і наву́чыць так людзей, той найме́ншым назаве́цца ў Царстве Нябесным; а хто вы́канае і наву́чыць, той вялікім назаве́цца ў Царстве Нябесным.
 
Дык хто-б парушыў адзін з гэтых найменшых запаветаў і гэтак навучаў людзей, той найменшым названы будзе у Валадарстве Нябесным; а хто выканае і навучыць, той вялікім названы будзе у Валадарстве Нябесным.

Бо, кажу вам, калі пра́веднасць ваша не перавы́сіць пра́веднасці кніжнікаў і фарысеяў, то не ўво́йдзеце вы ў Царства Нябеснае.
 
Бо кажу вам: калі праведнасьць ваша не ўзьнімецца над кніжнікамі й фарысеямі, ня ўвойдзіце ў Валадарства Нябеснае.

Вы чулі, што ска́зана продкам: «не забівай; а хто заб’е, падляга́е суду́».
 
Вы чулі, што гаворана было даўней: Не забівай, а хто заб’е, падлягае суду.

А Я кажу вам, што кожны, хто гне́ваецца на брата свайго ма́рна, падляга́е суду; а хто скажа брату свайму: «рака́», падляга́е сінедрыёну; а хто скажа: «неразумны», падляга́е гее́не вогненнай.
 
Я-ж кажу вам: Кожны, хто дарэмна злуецца на брата свайго, падлягае суду; а хто скажа брату свайму «дурань», падлягае суду вышэйшаму; хто-ж скажа «вар’ят», падлягае гэене агнявой.

Дык вось, калі ты прынясе́ш дар твой да ахвя́рніка і ўспо́мніш там, што брат твой ма́е нешта су́праць цябе,
 
Вось-жа, калі ты прынясеш дар свой да ахвярніка й там прыпомніш, што брат твой нешта мае супраць цябе,

пакінь там дар твой перад ахвя́рнікам, і ідзі перш паміры́ся з братам тваім, і тады прыйдзí і прынясі дар твой.
 
— пакінь там дар твой прад ахвярнікам і пайдзі пагадзіся перш з братам тваім, і тады, прыйшоўшы, ахвяруеш дар твой.

Міры́ся з працíўнікам тваім хутчэй, пакуль ты яшчэ ў дарозе з ім, каб не аддаў цябе працíўнік суддзí, а суддзя́ не аддаў цябе слузе́, і не кíнулі цябе ў цямнíцу.
 
Хутчэй пагаджайся з праціўнікам сваім, пакуль ты зь ім яшчэ ў дарозе, каб праціўнік не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя не аддаў-бы цябе слузе, і ня ўкінулі-б цябе ў цямніцу.

Праўду кажу табе: не вы́йдзеш адтуль, пакуль не аддасí апошняга кадра́нта.
 
Запраўды, кажу табе, ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга граша.

Вы чулі, што ска́зана продкам: «не пралюбадзе́йнічай».
 
Вы чулі, што гаворана было даўней — не блудадзейнічай.

А Я кажу вам, што кожны, хто глядзíць на жанчы́ну з пажа́длівасцю, ужо пралюбадзе́йнічаў з ёю ў сэ́рцы сваім.
 
Я-ж кажу вам: кожны, хто глядзіць на жанчыну з жаданьнем яе, ужо блудадзейнічае з ею ў сэрцы сваім.

Калі ж правае вока тваё спакуша́е цябе, вы́рві яго і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з членаў тваіх, а не ўсё це́ла тваё было ўкíнута ў гее́ну.
 
Калі ж правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і адкінь ад сябе: лепш табе страціць адзін орган цела твайго, чым усё цела тваё будзе ўкінута ў агонь пякельны.

І калі правая твая рука спакуша́е цябе, адсячы́ яе і кінь ад сябе; бо ле́пей табе, каб загінуў адзін з членаў тваіх, а не ўсё це́ла тваё было ўкíнута ў гее́ну.
 
І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і адкінь ад сябе: лепш табе страціць адзін сустаў цела твайго, чым усё цела тваё будзе ўкінутае ў пекла.

Ска́зана таксама, што, калі хто развядзе́цца з жонкаю сваёю, няхай дасць ёй разво́дны ліст.
 

А Я кажу вам: кожны, хто разво́дзіцца з жонкаю сваёю, акрамя як з прычыны блу́ду, той даво́дзіць яе да пралюбадзе́йства; і хто ажэ́ніцца з разве́дзенай, той пралюбадзе́йнічае.
 
Таксама было сказана: Калі хто разводзіцца з жонкаю сваю, апрача віны блудедзеяньня, той даводзіць яе да блудадзеяньня; і хто з разводкаю жэніцца, той блудадзейнічае.

Яшчэ чулі вы, што ска́зана продкам: «не паруша́й кля́твы, а выко́нвай перад Госпадам кля́твы твае».
 
Яшчэ чулі вы, што было сказана даўней, не прысягай фальшыва, але выпаўняй прад Богам прысягі твае.

А Я кажу вам: не клянíся зусім: ні небам, бо яно — Прастол Божы;
 
А Я кажу вам: Не прысягайце ніяк: ані на небе, бо яно пасад Божы;

ні зямлёю, бо яна — падно́жжа нага́м Яго; ні Іерусалімам, бо ён — горад Вялікага Цара;
 
Ані на зямлю, бо яна падножжа ног Ягоных; ані на Ерусалім, бо ён — горад вялікага караля.

ні галавою тваёю не клянíся, бо не можаш ніводнага воласа зрабіць белым альбо чорным.
 
І на галаву тваю не прысягай, бо ня можаш ніводнага воласу зрабіць белым або чорным.

А няхай будзе слова ваша: «так — так», «не — не»; а што звыш гэтага, тое ад злога.
 
Але няхай будзе слова вашае: так, так — не, не; а што больш — тое ад злога.

Вы чулі, што ска́зана: «вока за вока, і зуб за зуб».
 
Вы чулі, што было сказана: вока за вока, зуб за зуб.

А Я кажу вам не працíвіцца злому. А калі хто цябе ўдарыць па правай шчацэ́ тваёй, падстаў яму і другую;
 
Я-ж кажу вам: Не супраціўляйцеся злому, але калі хто ўдарыць у правую шчаку тваю, павярні да яго й другую.

і калі хто захоча судзíцца з табою і ўзяць у цябе сарочку, аддай яму і вопратку;
 
А калі хто хоча судзіцца з табой за вопратку тваю, аддай яму й сарочку.

і калі хто цябе зму́сіць ісці з ім адно по́прышча, ідзі з ім два.
 
І калі хто змушае цябе ісьці зь ім адзін прагон, ідзі зь ім два.

Таму, хто просіць у цябе, дай; і ад таго, хто хоча пазы́чыць у цябе, не адваро́чвайся.
 
Хто просіць у цябе — дай; і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе, не адварочвайся.

Вы чулі, што ска́зана: «любí блíжняга твайго і ненавíдзь ворага твайго».
 
Вы чулі, што сказана: Любі бліжняга твайго й ненавідзь ворага твайго.

А Я кажу вам: любíце ворагаў вашых, благаслаўля́йце тых, хто пракліна́е вас, рабíце дабро тым, што ненавíдзяць вас, і маліцеся за тых, што кры́ўдзяць вас і гоняць вас;
 
Я-ж кажу вам: Любіце ворагаў вашых, ласкавы будзьце да тых, хто кляне вас, дабро тварэце ненавідзячым вас і малецеся за крыўдзячых вас;

каб сталі вы сына́мі Айца вашага, Які на нябёсах; бо Ён зага́двае сонцу Свайму ўзыхо́дзіць над злымі і добрымі і пасылае дождж на пра́ведных і няпра́ведных.
 
Каб сталіся вы сынамі Айца вашага Нябеснага, бо Ён воліць сонцу свайму ўсходзіць і над добрымі й над благімі, і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.

Бо, калі вы будзеце любíць тых, што лю́бяць вас, якая вам узнагарода? Ці не тое ж самае робяць і мы́тнікі?
 
Бо, калі вы любіце тых, якія вас любяць, якую ўзнагароду маеце? Ці-ж ня тое робяць і мытнікі?

І калі вы віта́еце толькі братоў вашых, што асаблівага робіце? Ці ж не гэтак робяць і язычнікі?
 
І, калі вы вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівае творыце? Ці-ж ня гэтак робяць і пагане?

Дык вось, будзьце даскана́лыя, як даскана́лы Айцец ваш Нябесны.
 
Дык будзьце-ж і вы дасканалымі, як Айцец ваш Нябесны дасканалы ёсць.