Мацьвея 5 разьдзел

Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Пераклад Міцкевіча (Прускага)

 
 

І, убачыўшы натоўпы, Ён узышоў на гару. І калі сеў, падышлі да Яго вучні Яго.
 
Убачыўшы грамады народу, Ён узыйшоў на гару, і калі сеў, падыйшлі да Яго вучні Ягоныя.

І Ён, адкрыўшы вусны Свае, вучыў іх, кажучы:
 
І, расчыніўшы вусны Свае, навучаў іх, прамаўляючы:

Шчаслівыя ўбогія духам, бо іх ёсць Царства Нябёсаў.
 
«Шчасьлівыя ўбогія духам, бо іх ёсьць Уладарства Нябеснае.

Шчаслівыя засмучаныя, бо яны будуць усцешаны.
 
Шчасьлівыя плачучыя, бо яны ўсьцешацца.

Шчаслівыя лагодныя, бо яны атрымаюць у спадчыну зямлю.
 
Шчасьлівыя лагодныя, бо яны ўнасьледуюць землю.

Шчаслівыя згаладалыя і спрагнёныя праўды, бо яны натоляцца.
 
Шчасьлівыя спрагненыя і смаглыя праўды, бо яны задаволяцца.

Шчаслівыя літасцівыя, бо над імі злітуюцца.
 
Шчасьлівыя міласьцівыя, бо яны памілаваны будуць.

Шчаслівыя чыстыя сэрцам, бо яны ўбачаць Бога.
 
Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.

Шчаслівыя міратворцы, бо яны будуць названы сынамі Божымі.
 
Шчасьлівыя міратворцы, бо яны Сынамі Божымі названыя будуць.

Шчаслівыя, каго гоняць за праведнасць, бо іх ёсьць Царства Нябёсаў.
 
Шчасьлівыя прасьледаваныя за праўду, бо іх ёсьць Уладарства Нябеснае.

Шчаслівыя вы, калі будуць вас ганьбіць, і гнаць, і хлусліва казаць супроць вас усялякае ліхое з-за Мяне.
 
Шчасьлівыя — калі будзеце зганеныя, выгнаныя й злосна абвінавачаныя з-за Мяне.

Радуйцеся і весяліцеся, таму што вялікая ваша ўзнагарода ў нябёсах: бо так гналі прарокаў, што былі перад вамі.
 
Радуйцеся і весяліцеся, бо ўзнагарода вашая вялікая ў нябёсах; гэтак-жа прасьледавалі й прарокаў, якія былі перад вамі.

Вы — соль зямлі, калі ж соль абяссолее, чым яе насаліць? Ні на што яна ўжо не прыдатная, хіба толькі выкінуць вон, каб тапталі людзі.
 
Вы — соль зямлі; калі ж соль страціць солкасьць, чым пасаліць яе? Нічога ня будзе вартая — толькі высыпаць вон на затаптаньне людзьмі.

Вы — святло свету. Не можа схавацца горад, які стаіць наверсе гары.
 
Вы — сьвятло сьвету. Ня можа быць схаванае места, калі стаіць на гары.

І, запальваючы светач, не ставяць яго пад пасудзіну, а на падстаўку, і ён свеціць усім у доме.
 
І ня ставяць запаленага сьвяцільніка пад пасудзіну, але на падстаўцы, каб сьвяціла ўсім, хто ў доме.

Няхай свеціць так ваша святло перад людзьмі, каб яны бачылі вашы добрыя ўчынкі і ўслаўлялі вашага Бацьку, што ў нябёсах.
 
Няхай-жа гэтак сьвеціць сьвятло ваша прад людзьмі, каб яны бачылі вашыя добрыя ўчынкі і ўслаўлялі Айца вашага Нябеснага.

Не думайце, што Я прыйшоў адмяніць закон ці прарокаў; Я прыйшоў не адмяніць, а здзейсніць.
 
Ня думайце, што прыйшоў Я зьвяргаць закон і прарокаў; ня зьвергнуць прыйшоў Я, але выканаць.

Бо сапраўды кажу вам: пакуль не адыдзе неба і зямля, ні адна ёта і ні адна рыска ні ў якім разе не адыдзе з закона, пакуль не спраўдзіцца ўсё.
 
Бо запраўды кажу вам: дакуль не праміне неба й зямля, ніводная ёта, ніводна рыса ня здымецца з закону, пакуль ня споўніцца ўсё.

Дык, хто адменіць адну з найменшых гэтых запаведзяў і так навучыць людзей, той будзе названы найменшым у Царстве Нябёсаў; а хто выканае і навучыць, той будзе названы вялікім у Царстве Нябёсаў.
 
Дык хто-б парушыў адзін з гэтых найменшых запаветаў і гэтак навучаў людзей, той найменшым названы будзе у Валадарстве Нябесным; а хто выканае і навучыць, той вялікім названы будзе у Валадарстве Нябесным.

Бо кажу вам, калі ваша праведнасць не перавысіць праведнасці кніжнікаў і фарысеяў, то вы ні ў якім разе не ўвойдзеце ў Царства Нябёсаў.
 
Бо кажу вам: калі праведнасьць ваша не ўзьнімецца над кніжнікамі й фарысеямі, ня ўвойдзіце ў Валадарства Нябеснае.

Вы чулі, што сказана старажытным: «Не забівай, а хто заб’е, падпадзе пад суд».
 
Вы чулі, што гаворана было даўней: Не забівай, а хто заб’е, падлягае суду.

А Я кажу вам, кожны, хто [дарэмна] гневаецца на свайго брата, падпадзе пад суд; а хто скажа свайму брату: «Рака4» падпадзе пад суд сінедрыёна5, а хто скажа «Марэ»6, падпадзе пад кару геены вогненнай.
 
Я-ж кажу вам: Кожны, хто дарэмна злуецца на брата свайго, падлягае суду; а хто скажа брату свайму «дурань», падлягае суду вышэйшаму; хто-ж скажа «вар’ят», падлягае гэене агнявой.

Дык калі ты будзеш прыносіць свой дар на ахвярнік і там успомніш, што твой брат мае нешта супроць цябе,
 
Вось-жа, калі ты прынясеш дар свой да ахвярніка й там прыпомніш, што брат твой нешта мае супраць цябе,

то пакінь там свой дар перад ахвярнікам і пайдзі перш прымірыся са сваім братам, і тады прыйдзі і прынясі свой дар.
 
— пакінь там дар твой прад ахвярнікам і пайдзі пагадзіся перш з братам тваім, і тады, прыйшоўшы, ахвяруеш дар твой.

Хутчэй мірыся са сваім праціўнікам, пакуль з ім у дарозе, каб праціўнік не перадаў цябе суддзі, а суддзя [не перадаў цябе] выканаўцу, і ты не быў кінуты ў турму.
 
Хутчэй пагаджайся з праціўнікам сваім, пакуль ты зь ім яшчэ ў дарозе, каб праціўнік не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя не аддаў-бы цябе слузе, і ня ўкінулі-б цябе ў цямніцу.

Сапраўды кажу табе: ні ў якім разе не выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга кадранта7.
 
Запраўды, кажу табе, ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга граша.

Вы чулі, што сказана [для старажытных]: «Не чужалож».
 
Вы чулі, што гаворана было даўней — не блудадзейнічай.

А Я вам кажу, што кожны, хто пажадліва глядзіць на жанчыну, ужо чужаложыў з ёю ў сваім сэрцы.
 
Я-ж кажу вам: кожны, хто глядзіць на жанчыну з жаданьнем яе, ужо блудадзейнічае з ею ў сэрцы сваім.

Калі ж тваё правае вока ўводзіць у грэх цябе, вырві яго і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з тваіх членаў, а не ўсё тваё цела было ўкінута ў геену.
 
Калі ж правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і адкінь ад сябе: лепш табе страціць адзін орган цела твайго, чым усё цела тваё будзе ўкінута ў агонь пякельны.

І калі правая твая рука ўводзіць у грэх цябе, адсячы яе і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з тваіх членаў, а не ўсё тваё цела пайшло ў геену.
 
І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і адкінь ад сябе: лепш табе страціць адзін сустаў цела твайго, чым усё цела тваё будзе ўкінутае ў пекла.

І было сказана: «Хто адпусціць жонку сваю, няхай дасць ёй разводны ліст».
 

А Я кажу вам, што кожны, хто адпускае жонку сваю, апроч як з прычыны распусты, даводзіць яе да чужаложства; і хто ажэніцца з адпушчанаю, чужаложыць.
 
Таксама было сказана: Калі хто разводзіцца з жонкаю сваю, апрача віны блудедзеяньня, той даводзіць яе да блудадзеяньня; і хто з разводкаю жэніцца, той блудадзейнічае.

Яшчэ вы чулі, што было сказана старажытным: «Не парушай клятвы, а выконвай перад Госпадам свае клятвы».
 
Яшчэ чулі вы, што было сказана даўней, не прысягай фальшыва, але выпаўняй прад Богам прысягі твае.

А Я кажу вам, каб вы не кляліся зусім: ні небам, таму што яно трон Божы;
 
А Я кажу вам: Не прысягайце ніяк: ані на небе, бо яно пасад Божы;

ні зямлёю, таму што яна падножжа Яго ног, ні Іерусалімам, таму што ён горад вялікага Цара;
 
Ані на зямлю, бо яна падножжа ног Ягоных; ані на Ерусалім, бо ён — горад вялікага караля.

сваёю галавою не кляніся, таму што не можаш ніводнага воласа зрабіць белым альбо чорным.
 
І на галаву тваю не прысягай, бо ня можаш ніводнага воласу зрабіць белым або чорным.

А ваша слова няхай будзе: «так, так», «не, не», а што звыш гэтага, тое ад ліхога.
 
Але няхай будзе слова вашае: так, так — не, не; а што больш — тое ад злога.

Вы чулі, што было сказана: «Вока за вока і зуб за зуб».
 
Вы чулі, што было сказана: вока за вока, зуб за зуб.

А Я кажу вам, каб вы не супраціўляліся злому, але хто б’е цябе ў [тваю] правую шчаку, павярні да яго і другую;
 
Я-ж кажу вам: Не супраціўляйцеся злому, але калі хто ўдарыць у правую шчаку тваю, павярні да яго й другую.

і хто хоча судзіцца з табою і ўзяць твой хітон8, — уступі яму і плашч;
 
А калі хто хоча судзіцца з табой за вопратку тваю, аддай яму й сарочку.

і хто прымусіць цябе ісці адну мілю9, ідзі з ім дзве.
 
І калі хто змушае цябе ісьці зь ім адзін прагон, ідзі зь ім два.

Таму, хто просіць у цябе, дай; і ад таго, хто хоча ў цябе пазычыць, не адварочвайся.
 
Хто просіць у цябе — дай; і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе, не адварочвайся.

Вы чулі, што было сказана: «Любі свайго блізкага і ненавідзь свайго ворага».
 
Вы чулі, што сказана: Любі бліжняга твайго й ненавідзь ворага твайго.

А Я кажу вам: любіце сваіх ворагаў, [дабраслаўляйце тых, хто праклінае вас, рабіце дабро тым, што ненавідзяць вас] і маліцеся за тых, што [крыўдзяць вас і] гоняць вас;
 
Я-ж кажу вам: Любіце ворагаў вашых, ласкавы будзьце да тых, хто кляне вас, дабро тварэце ненавідзячым вас і малецеся за крыўдзячых вас;

каб вам зрабіцца сынамі вашага Бацькі, Які ў нябёсах, таму што Ён узводзіць Сваё сонца над злымі і добрымі і пралівае дождж на праведных і няправедных.
 
Каб сталіся вы сынамі Айца вашага Нябеснага, бо Ён воліць сонцу свайму ўсходзіць і над добрымі й над благімі, і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.

Бо, калі вы будзеце любіць тых, што любяць вас, якая вам узнагарода? Ці ж не тое самае робяць і зборшчыкі падаткаў?
 
Бо, калі вы любіце тых, якія вас любяць, якую ўзнагароду маеце? Ці-ж ня тое робяць і мытнікі?

І калі будзеце вітаць толькі вашых братоў, што асаблівага робіце? Ці ж не тое самае робяць і язычнікі?
 
І, калі вы вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівае творыце? Ці-ж ня гэтак робяць і пагане?

Дык будзьце вы дасканалыя, як дасканалы ваш Бацька Нябесны.
 
Дык будзьце-ж і вы дасканалымі, як Айцец ваш Нябесны дасканалы ёсць.