Мацьвея 13 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Пераклад Міцкевіча (Прускага)
У той дзень Ісус, выйшаўшы з дома, сеў каля мора;
У той дзень Ісус, выйшаўшы з дому, сядзеў пры моры.
і сабраліся да Яго вялікія натоўпы, так што Ён увайшоў у лодку і сеў, а ўвесь натоўп стаяў на беразе.
І зыйшлося да Яго мноства народу; тады Ён увайшоў у човен й сеў, а ўся грамада народу стаяла на беразе.
І гаварыў многае ў прыпавесцях, кажучы: Вось, выйшаў сейбіт сеяць.
І доўга гаварыў ім прыпавесьцямі, кажучы:
І калі ён сеяў, адны зерні ўпалі пры дарозе і, наляцелі птушкі і падзяўблі іх.
Вось выйшаў сейбіт сеяць; і калі ён сеяў, некаторае зерне ўпала пры дарозе, і прыляцелі птушкі, і паклявалі яго.
Другія ж ўпалі на камяністы грунт, дзе няшмат было зямлі; і зараз жа ўзышлі, бо зямля была не глыбокая;
Іншае ўпала на грунт камяністы, дзе было мала зямлі, і незабавам узыйшло, бо зямля была няглыбокая.
а калі ўзышло сонца — іх апаліла; і яны, з-за таго, што не мелі карэння, засохлі.
Калі-ж засьвяціла сонца, завяла, і ня меўшы караня, засохла.
Іншыя ж ўпалі ў церні, і ўзняліся церні і заглушылі іх.
Іншае ўпала ў цярніну, і разросшыся цярніна, заглушыла яго.
Іншыя ж упалі на добрую зямлю і давалі плод: адно ў сто разоў, а другое ў шэсцьдзесят, іншае ж у трыццаць.
Каторае-ж упала ў грунт добры, прынясло плён: адно ў стакроць, іншае ў шэсьцьдзесят, іншае ў трыццаць.
Хто мае вушы, [каб чуць], няхай чуе!
Хто мае вушы слухаць, няхай чуе».
І вучні, падышоўшы, сказалі Яму: Чаму Ты кажаш ім у прыпавесцях?
І падыйшлі да Яго вучні, кажучы: «Чаму гаворыш да іх прыпавесьцямі?»
Ён сказаў ім у адказ: Таму што вам дадзена ўведаць таямніцы Царства Нябёсаў, а ім не дадзена.
Ён-жа ў адказ сказаў ім: «Таму, што вам дадзена разумець тайны Ўладарства Нябеснага, ім-жа ня дадзена.
Бо хто мае, таму будзе дадзена і прыспараць будзе, а хто не мае, ад таго забярэцца і тое, што мае.
Бо хто мае, таму дадасца й прыспорыцца, а хто ня мае, у таго адыймецца й гэтае, што мае.
Дзеля таго ў прыпавесцях ім кажу, бо яны, гледзячы, не бачаць і, слухаючы, не чуюць і не разумеюць,
Дзеля таго прамаўляю да іх прыпавесьцямі, што яны гледзячы ня бачаць і слухаючы ня чуюць, ані яны разумеюць.
і спраўджваецца над імі прароцтва Ісаіі, якое кажа: «Слыхам вы будзеце чуць, а не зразумееце; зрокам глядзець будзеце, а не ўбачыце.
І спаўняецца на іх прароцтва Ісайі, які кажа: «Слухам пачуеце й не зразумееце, і, прыглядаючыся, глядзець будзеце, і ня ўбачыце.
Бо атлусцела сэрца гэтага народа, і вушамі туга чулі, і вочы свае заплюшчылі, каб не бачыць вачыма, і вушамі не чуць, і сэрцам не разумець, і не далучыцца, каб Я вылечыў іх».
Бо агрубела сэрца людзей гэтых; і на вуха цяжкія, і вочы зажмурылі, каб нічога ня бачыць вачамі й ня чуць вушамі да не ўразумець сэрцам.
Але шчаслівыя вашы вочы, таму што бачаць, і вушы вашы, таму што чуюць.
І не навярнуцца, каб Я аздаравіў іх.
Бо сапраўды кажу вам, што шмат якія прарокі і праведнікі хацелі бачыць тое, што вы бачыце, і не ўбачылі, і чуць тое, што вы чуеце, і не пачулі.
Вашыя-ж вочы шчасьлівыя, бо бачаць, і вушы, бо чуюць. Папраўдзе кажу вам, што многія прарокі й праведнікі жадалі бачыць, што вы бачыце, і ня бачылі, і чуць, што вы чуеце, і ня чулі.
Дык паслухайце прыпавесць пра сейбіта.
Дзеля таго выслухайце, што азначае прыпавесьць пра сейбіта.
Да кожнага, хто чуе слова пра Царства і не разумее, прыходзіць ліхі і крадзе пасеянае ў яго сэрцы; гэта пасеянае пры дарозе.
Да ўсякага, хто слухае слова пра Ўладарства й не разумее яго, прыйходзіць златворца й выхоплівае пасеянае ў сэрцы яго; гэткіх азначае пасеянае пры дарозе.
А пасеянае на камяністым грунце — гэта той, што чуе слова і зараз жа з уцехаю прымае яго,
А пасеянае на грунт камяністы азначае таго, хто чуе слова й адразу з радасьцю прыймае яго,
ды ён не мае карэння ў сабе — і часовы; калі ж настане ўціск ці ганенне з-за слова, зараз жа зняверваецца.
але ня мае карэньня ў сабе й нясталы: калі надыйходзяць турботы або ўціск за слова, зараз-жа адступаецца.
А пасеянае ў церні — гэта той, хто чуе слова, але турботы [гэтага] веку і зманлівасць багацця глушаць слова, і яно робіцца бясплодным.
Пасеянае ў цярніне азначае таго, хто чуе слова, але клопаты сьвету гэтага й зманлівасьць багацьця заглушае яго, і яно стаецца бясплодным.
А пасеянае ў добрую зямлю — гэта той, хто чуе слова і разумее; хто і прыносіць плод, і дае: адзін — у сто разоў, другі — у шэсцьдзесят, а іншы — у трыццаць.
Пасеянае-ж у добры грунт азначае таго, хто чуе слова й разумее, і гэткі прыносіць плён і творыць: каторае стакроць, іншае шэсьцьдзесят, іншае трыццаць».
Іншую прыпавесць падаў Ён ім, кажучы: Царства Нябёсаў падобнае да чалавека, што пасеяў на сваім полі добрае насенне.
Іншую прыпавесьць даў ім, кажучы: «Уладарства Нябеснае падобнае да чалавека, які пасеяў добрае насеньне на полі сваім.
А калі людзі спалі, прыйшоў яго вораг і пасеяў куколь між пшаніцы і пайшоў.
Калі людзі спалі, прыйшоў вораг яго й пасеяў пустазельле між пшанцаю, і адыйшоў.
А калі прарасла рунь і дала плод, тады паказаўся і куколь.
Калі-ж узрасла рунь і закаласіла, тады зьявілася й пустазельле.
І слугі гаспадара дома прыйшлі і сказалі яму: Гаспадар, ці не добрае насенне пасеяў ты на сваім полі? Адкуль жа ўзяўся куколь?
Тады слугі гаспадара, прыйшоўшы, сказалі яму: «Спадару! Ці-ж ня добрае насеньне сеяў ты на полі сваім? Скуль жа ўзялося пустазельле?»
Ён жа сказаў ім: Варожы чалавек гэта зрабіў. — А слугі кажуць яму: Дык хочаш, каб мы пайшлі і выпалалі яго?
Ён-жа сказаў ім: «Вораг учыніў гэта». І сказалі яму слугі: «Калі хочаш, пойдзем, выпалем яго».
А ён кажа: Не, каб, выполваючы куколь, вы разам з ім не вырвалі з коранем пшаніцы.
Але Ён сказаў ім: «Не! Каб, вырываючы пустазельле, не павырывалі разам зь ім і пшаніцы.
Пакіньце расці разам і тое, і другое да жніва; а падчас жніва я скажу жняцам: «Збярыце спярша куколь і звяжыце яго ў вязанкі, каб спаліць іх; пшаніцу ж знясіце ў маё гумно.
Пакіньце расьці абаім аж да жніва; а ў часе жніва скажу жнацом: «Зьбярце перш пустазельле й зьвяжэце яго ў пукі, каб спаліць яго, а пшаніцу зьбярэце ў гумно маё».
Іншую прыпавесць падаў Ён ім, кажучы: Царства Нябёсаў падобнае да гарчычнага зярняці, якое чалавек узяў і пасеяў на сваім полі
Іншую прыпавесьць падаў ім, кажучы: «Уладарства Нябеснае падобна да зярняці гарчычнага, якое чалавек узяў і пасеяў на полі сваім.
і якое меншае за ўсялякае насенне, але, калі вырасце, яно большае за агародніну і робіцца дрэвам, так што птушкі нябесныя прылятаюць і гняздзяцца ў голлі яго.
Яно меншае за ўсякае насеньне, але, калі вырасьце, то большае за ўсякую палявую расьліну, і становіцца як дрэва, і птушкі нябесныя хаваюцца ў ветках яго». Яшчэ іншую прыпавесьць сказаў Ён ім:
Іншую прыпавесць сказаў Ён ім: Царства Нябёсаў падобнае да закваскі, якую жанчына, узяўшы, замясіла ў тры меры мукі, пакуль не ўкісла ўсё.
«Уладарства Нябеснае падобна да закісі, якую жанчына ўзяла й палажыла ў тры меркі мукі, пакуль не закісла ўсё».
Гэта ўсё Ісус казаў натоўпам у прыпавесцях і без прыпавесцяў нічога не казаў ім,
І ўсё гэта Ісус гаварыў народу прыпавесьцямі, а бяз прыпавесьцяў нічога не гаварыў да іх.
каб спраўдзілася сказанае праз прарока, які кажа: «Адкрыю ў прыпавесцях Мае вусны; выкажу схаванае ад стварэння [свету]».
Каб збылося сказанае праз прарока, які гаворыць: «Адчыню ў прыпавесьцях вусны Мае, выкажу сукрытае ад стварэньня сьвету».
Тады, адпусціўшы натоўпы, [Ісус] увайшоў у дом; і падышлі да Яго вучні Яго, кажучы: Растлумач нам прыпавесць пра куколь на полі.
Тады, адпусьціўшы народ, Ісус увайшоў у дом. І падыйшлі да Яго вучні Ягоныя, кажучы: «Растлумач нам прыпавесьць пра пустазельле».
Ён жа сказаў у адказ: Той, хто сее добрае насенне, — Сын Чалавечы;
Ён-жа сказаў ім у адказ: «Сейбіт добрага насеньня — Сын Чалавечы.
а поле — свет; а добрае насенне — гэта сыны Царства; а куколь — сыны ліхога;
Поле — гэта сьвет; добрае насеньне — гэта сыны Ўладарства; а пустазельле — сыны златворнага.
а вораг, што пасеяў яго, — д’ябал, а жніво — сканчэнне веку, а жняцы — Анёлы.
Вораг, які пасеяў яго — злыдух; жніва — гэта канец сьвету, а жанца — ангелы.
Дык як куколь збіраюць і паляць агнём, так будзе пры сканчэнні [гэтага] веку;
Вось-жа, як зьбіраюць пустазельле й агнём спальваюць, так будзе пры сканчэньні сьвету гэтага.
пашле Сын Чалавечы Сваіх Анёлаў, і збяруць з Яго Царства ўсе спакусы і тых, што чыняць беззаконне,
Пашле Сын Чалавечы ангелаў, і зьбяруць яны у Ўладарстве Ягоным усё спакушальнае й стваральнікаў беззаконьня.
і ўкінуць іх у вогненную печ; там будзе плач і скрыгат зубоў.
І ўкінуць іх у печ накаленую, там будзе плач і скрыгат зубоў.
Тады праведнікі заззяюць, як сонца ў Царстве іх Бацькі. Хто мае вушы, [каб чуць], няхай чуе!
Тады праведнікі зазьзяюць, як сонца, у Ўладарстве Айца іхнага. Хто мае вушы слухаць, няхай пачуе.
Падобнае Царства Нябёсаў да схаванага ў полі скарбу, які знайшоў чалавек і схаваў, і ад радасці ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе тое поле.
Яшчэ падобнае Ўладарства Нябеснае да скарбу, схаванаму ў полі, і той, хто знайшоў яго, утаіў, з радасьці ад яго, ідзе й прадае ўсё, што мае, і купляе поле тое.
Зноў жа Царства Нябёсаў падобнае да купца, які шукае прыгожых перлаў;
Яшчэ падобнае Ўладарства Нябеснае да чалавека-купца, які шукае прыгожых пэрлаў,
і, знайшоўшы адну вельмі каштоўную перліну, ён пайшоў і прадаў усё, што меў, і купіў яе.
і які, знайшоўшы адну дарагую пэрліну, пайшоў і прадаў усё, што меў, і купіў яе.
Зноў жа Царства Нябёсаў падобнае да невада, закінутага ў мора, які сабраў рыбу ўсялякага роду;
Яшчэ падобнае Ўладарства Нябеснае да невада, зацягненага ў мора, які зачэрпаў рознага сорту рыбы.
калі ён напоўніўся, выцягнулі яго на бераг і, сеўшы, сабралі добрае ў пасудзіны, а непрыдатнае выкінулі вон.
І калі ён напоўніўся, выцягнулі яго на бераг і, сеўшы, добрае адабралі ў судзьдзё, а дрэннае выкінулі вон.
Так будзе пры сканчэнні веку: выйдуць Анёлы і аддзеляць ліхіх з асяроддзя праведнікаў,
Гэтак будзе пры сканчэньні сьвету: Сыйдуць ангелы й вылучаць злых спасярод праведных.
і кінуць іх у агнявую печ, там будзе плач і скрыгат зубоў.
І ўкінуць іх у печ агністую — там будзе плач і скрыгат зубоў».
[Кажа ім Ісус]: Ці вы зразумелі ўсё гэта? — Яны кажуць Яму: Так, [Госпадзе].
І спытаўся ў іх Ісус: «Ці зразумелі вы ўсё гэта?» Яны-ж адказалі: «Так, Госпадзе!»
Ён жа сказаў ім: Таму кожны кніжнік, што навучаны Царству Нябёсаў, падобны да гаспадара дома, які выносіць са свае скарбніцы новае і старое.
І Ён сказаў ім: «Дзеля гэтага ўсякі кніжнік, які слухаў навуку пра Ўладарства Нябеснае, падобны да гаспадара дому, які выносіць з свае кладоўкі й новае й старое».
І сталася: калі скончыў Ісус гэтыя прыпавесці, Ён пайшоў адтуль.
І было-ж, калі Ісус скончыў прыпавесьці гэтыя, адыйшоў адтуль,
І, прыйшоўшы ў Сваю бацькаўшчыну, вучыў іх у сынагозе іх, так што яны здзіўляліся і казалі: Адкуль у Гэтага чалавека такая мудрасць і цудадзейныя сілы?
і прыйшоўшы на бацькаўшчыну сваю, навучаў іх у сынагогах іхных, і дзівіліся яны й гаварылі: «Адкуль у Яго мудрасьць гэткая й сіла?
Ці не цеслеў Ён Сын? Ці не Яго Маці завуць Марыям37, і Яго братоў — Іякаў, Іосіф38, Сіман і Іуда?
Ці-ж ня цесьляў Ён сын? Ці-ж ня маці Яго завецца Марыя, і браты Яго — Якуб і Ёсія, і Сыман і Юда?
І Яго сёстры — хіба не ўсе ў нас? Дык адкуль у Гэтага чалавека ўсё гэта?
І сёстры Яго ці-ж ня ўсе між намі? Адкуль у Яго ўсё гэта?»
І яны зняверыліся ў Ім. Ісус жа сказаў ім: Няма прарока без пашаны, хіба толькі ў [сваёй] бацькаўшчыне і ў сваім доме.
І блазнавалі над Ім, Ісус-жа сказаў ім: «Ня бывае прарока без павагі, хіба толькі на бацькаўшчыне сваёй і ў доме сваім».
І Ён не зрабіў там многіх цудаў з-за іх нявер’я.
І не стварыў там шмат цудаў дзеля няверства іхнага.