Мацьвея 13 разьдзел

Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Л. Дзекуць-Малея → Пераклад Міцкевіча (Прускага)

 
 

У той жа дзе́нь, выйшаўшы з дому, Ісус се́ў ля мора.
 
У той дзень Ісус, выйшаўшы з дому, сядзеў пры моры.

І зыйшлося да Яго множства народу, так што Ён увайшоў у човен і се́ў, а ўве́сь народ стаяў на бе́разе.
 
І зыйшлося да Яго мноства народу; тады Ён увайшоў у човен й сеў, а ўся грамада народу стаяла на беразе.

І гаварыў ім многа прыпо́весьцямі, кажучы: вось выйшаў се́йбіт се́яць.
 
І доўга гаварыў ім прыпавесьцямі, кажучы:

І, калі ён сеяў, іншае ўпала пры дарозе; і наляце́лі птушкі і паклявалі гэнае.
 
Вось выйшаў сейбіт сеяць; і калі ён сеяў, некаторае зерне ўпала пры дарозе, і прыляцелі птушкі, і паклявалі яго.

Іншае ўпала на ме́сца камяністае, дзе́ ня шмат было зямлі; і зараз узыйшло, бо зямля была ня глыбока.
 
Іншае ўпала на грунт камяністы, дзе было мала зямлі, і незабавам узыйшло, бо зямля была няглыбокая.

Калі-ж узыйшло сонца, павя́ла і, ня ме́ўшы караня, засохла.
 
Калі-ж засьвяціла сонца, завяла, і ня меўшы караня, засохла.

Іншае ўпала ў цярніну, і вы́расла цярніна, і заглушыла гэнае.
 
Іншае ўпала ў цярніну, і разросшыся цярніна, заглушыла яго.

Іншае ўпала на добрую зямлю і дало плод: адно ў сто разоў, а другое ў шэсьцьдзесят, іншае-ж у трыццаць.
 
Каторае-ж упала ў грунт добры, прынясло плён: адно ў стакроць, іншае ў шэсьцьдзесят, іншае ў трыццаць.

Хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе!
 
Хто мае вушы слухаць, няхай чуе».

І, прыступіўшыся, вучні сказалі Яму: дзеля чаго гаворыш ім прыпо́весьцямі?
 
І падыйшлі да Яго вучні, кажучы: «Чаму гаворыш да іх прыпавесьцямі?»

Ён сказаў ім у адказ: дзеля таго, што вам да́дзена ве́даць тайны царства Нябе́снага, а ім ня да́дзена.
 
Ён-жа ў адказ сказаў ім: «Таму, што вам дадзена разумець тайны Ўладарства Нябеснага, ім-жа ня дадзена.

Бо, хто ма́е, таму да́дзена будзе і пабо́льшае, а хто ня ма́е, у таго ады́мецца й тое, што ма́е.
 
Бо хто мае, таму дадасца й прыспорыцца, а хто ня мае, у таго адыймецца й гэтае, што мае.

Дзеля таго гавару ім прыповесьцямі, што яны, гле́дзячы ня бачаць і слухаючы, ня чуюць і не разумеюць.
 
Дзеля таго прамаўляю да іх прыпавесьцямі, што яны гледзячы ня бачаць і слухаючы ня чуюць, ані яны разумеюць.

І збываецца над імі прароцтва Ісаі, якое кажа: слы́хам слу́хаць будзеце і не зразуме́еце, і вачыма глядзе́ць будзеце і ня ўгле́дзіце.
 
І спаўняецца на іх прароцтва Ісайі, які кажа: «Слухам пачуеце й не зразумееце, і, прыглядаючыся, глядзець будзеце, і ня ўбачыце.

Бо агрубе́ла сэрца людзёў гэтых, і вушамі з нату́гаю чуюць і вочы свае́ заплюшчылі, каб ня ўгле́дзіць вачыма й не пачуць вушыма і не зразуме́ць сэрцам, ды каб не навярнуліся, каб Я аздаравіў іх (Ісая 6:9−10).
 
Бо агрубела сэрца людзей гэтых; і на вуха цяжкія, і вочы зажмурылі, каб нічога ня бачыць вачамі й ня чуць вушамі да не ўразумець сэрцам.

Вашыя-ж шчасьлівыя вочы, што бачаць, і вушы вашыя, што чуюць.
 
І не навярнуцца, каб Я аздаравіў іх.

Бо запраўды́ кажу вам, што многія прарокі і пра́веднікі хаце́лі бачыць, што́ вы бачыце, і ня бачылі, і чуць, што́ вы чуеце, і ня чулі.
 
Вашыя-ж вочы шчасьлівыя, бо бачаць, і вушы, бо чуюць. Папраўдзе кажу вам, што многія прарокі й праведнікі жадалі бачыць, што вы бачыце, і ня бачылі, і чуць, што вы чуеце, і ня чулі.

Вы-ж вы́слухайце значэньне прыповесьці пра се́йбіта.
 
Дзеля таго выслухайце, што азначае прыпавесьць пра сейбіта.

Да ўсякага, хто слу́хае слова аб царстве і не разуме́е, прыходзіць благí і крадзе́ пасе́янае ў сэрцы яго; вось каго азначае насе́янае пры дарозе.
 
Да ўсякага, хто слухае слова пра Ўладарства й не разумее яго, прыйходзіць златворца й выхоплівае пасеянае ў сэрцы яго; гэткіх азначае пасеянае пры дарозе.

А пасе́янае на камяністых мясцо́х азначае таго, хто чуе слова і зараз жа з ра́дасьцяй прыймае яго;
 
А пасеянае на грунт камяністы азначае таго, хто чуе слова й адразу з радасьцю прыймае яго,

але ня ма́е ў сабе́ караня́ і няста́лы: калі надыходзіць бяда ці перасьле́даваньне слова, зараз адступа́ецца.
 
але ня мае карэньня ў сабе й нясталы: калі надыйходзяць турботы або ўціск за слова, зараз-жа адступаецца.

А пасе́янае ў цярніне азначае таго, хто чуе слова, але кло́паты ве́ку гэтага і пава́бнасьць багацьця заглушаюць слова, і стае́цца яно бясплодным.
 
Пасеянае ў цярніне азначае таго, хто чуе слова, але клопаты сьвету гэтага й зманлівасьць багацьця заглушае яго, і яно стаецца бясплодным.

Пасе́янае-ж на до́брай зямлі азначае таго, хто чуе слова і разуме́е: гэткі дасьць плод, — і адзін дае́ сто, іншы шэсьцьдзесят, а іншы трыццаць.
 
Пасеянае-ж у добры грунт азначае таго, хто чуе слова й разумее, і гэткі прыносіць плён і творыць: каторае стакроць, іншае шэсьцьдзесят, іншае трыццаць».

Другую прыпо́весьць даў Ён ім, кажучы: царства Нябе́снае падобнае да чалаве́ка, што пасе́яў добрае се́мя на полі сваім.
 
Іншую прыпавесьць даў ім, кажучы: «Уладарства Нябеснае падобнае да чалавека, які пасеяў добрае насеньне на полі сваім.

Калі-ж людзі спалі, прыйшоў вораг яго і пасе́яў між пшаніцаю ку́калю і пайшоў.
 
Калі людзі спалі, прыйшоў вораг яго й пасеяў пустазельле між пшанцаю, і адыйшоў.

Калі-ж збажына́ ўзыйшла́ і дала плод, тады паказаўся ку́каль.
 
Калі-ж узрасла рунь і закаласіла, тады зьявілася й пустазельле.

Прыйшоўшы-ж слугі гаспадара дому сказалі яму: пане, хіба благое насе́ньне се́яў ты на полі тваім? скуль у ім ку́каль?
 
Тады слугі гаспадара, прыйшоўшы, сказалі яму: «Спадару! Ці-ж ня добрае насеньне сеяў ты на полі сваім? Скуль жа ўзялося пустазельле?»

Ён жа сказаў ім: вораг зрабіў гэтае. А слугі сказалі яму: хочаш, мы пойдзем вы́палаць яго?
 
Ён-жа сказаў ім: «Вораг учыніў гэта». І сказалі яму слугі: «Калі хочаш, пойдзем, выпалем яго».

Але ён сказаў: не́; каб, выбіраючы ку́каль, вы не павырывалі разам і пшаніцы.
 
Але Ён сказаў ім: «Не! Каб, вырываючы пустазельле, не павырывалі разам зь ім і пшаніцы.

Пакіньце расьці разам тое і другое да жніва́; і ў час жніва́ я скажу жанцам: зьбярэце пе́рш ку́каль і зьвяжэце яго ў пучкі, каб спаліць; а пшаніцу зьбярэце ў гумно маё.
 
Пакіньце расьці абаім аж да жніва; а ў часе жніва скажу жнацом: «Зьбярце перш пустазельле й зьвяжэце яго ў пукі, каб спаліць яго, а пшаніцу зьбярэце ў гумно маё».

Другую прыпо́весьць даў Ён ім, кажучы: Царства Нябе́снае падобна да зярняці гарчы́чнага, якое чалаве́к узяў і пасе́яў на полі сваім.
 
Іншую прыпавесьць падаў ім, кажучы: «Уладарства Нябеснае падобна да зярняці гарчычнага, якое чалавек узяў і пасеяў на полі сваім.

Яно ме́ншае за ўся́кае се́мя, але, калі вы́расьце, бывае больш за ўсе́ расьліны і становіцца дрэвам, так што прылятаюць птушкі нябе́сныя і хаваюцца ў ве́цьці яго.
 
Яно меншае за ўсякае насеньне, але, калі вырасьце, то большае за ўсякую палявую расьліну, і становіцца як дрэва, і птушкі нябесныя хаваюцца ў ветках яго». Яшчэ іншую прыпавесьць сказаў Ён ім:

Іншую прыповесьць сказаў Ён ім: Царства Нябе́снае падобна да рашчы́ны, якую жанчына ўзяўшы палажыла ў тры ме́ры мукі, дакуль ня скісла ўсё.
 
«Уладарства Нябеснае падобна да закісі, якую жанчына ўзяла й палажыла ў тры меркі мукі, пакуль не закісла ўсё».

Усё гэтае Ісус гаварыў народу прыповесьцямі і бяз прыповесьці не гаварыў ім,
 
І ўсё гэта Ісус гаварыў народу прыпавесьцямі, а бяз прыпавесьцяў нічога не гаварыў да іх.

каб збылося сказанае праз прарока, каторы кажа: адчыню́ ў прыповесьцях вусны Мае́; вы́кажу ўтоенае ад стварэньня сьве́ту (Псальм 77:2).
 
Каб збылося сказанае праз прарока, які гаворыць: «Адчыню ў прыпавесьцях вусны Мае, выкажу сукрытае ад стварэньня сьвету».

Тады Ісус, адпусьціўшы народ, увайшоў у дом. І прыступіліся да Яго вучні Яго і сказалі: растлумач нам прыповесьць аб ку́калі на полі.
 
Тады, адпусьціўшы народ, Ісус увайшоў у дом. І падыйшлі да Яго вучні Ягоныя, кажучы: «Растлумач нам прыпавесьць пра пустазельле».

Ён жа сказаў ім у адказ: се́йбіт до́брага насе́ньня ёсьць Сын Чалаве́чы.
 
Ён-жа сказаў ім у адказ: «Сейбіт добрага насеньня — Сын Чалавечы.

Поле ёсьць сьве́т, добрае насе́ньне — гэта сыны царства, а ку́каль — сыны́ благога;
 
Поле — гэта сьвет; добрае насеньне — гэта сыны Ўладарства; а пустазельле — сыны златворнага.

во́раг, што пасе́яў іх, ёсьць злы дух; жніво́ ёсьць сканчэньне сьве́ту, а жанцы — Ангелы.
 
Вораг, які пасеяў яго — злыдух; жніва — гэта канец сьвету, а жанца — ангелы.

Вось жа, як зьбіраюць ку́каль, агнём паляць; так будзе пры сканчэньні сьве́ту гэтага.
 
Вось-жа, як зьбіраюць пустазельле й агнём спальваюць, так будзе пры сканчэньні сьвету гэтага.

Пашле́ Сын Чалаве́чы Ангелаў сваіх, і зьбяруць з царства яго ўсё, што спакуша́е, і ўсіх, хто робіць беззаконьне.
 
Пашле Сын Чалавечы ангелаў, і зьбяруць яны у Ўладарстве Ягоным усё спакушальнае й стваральнікаў беззаконьня.

І ўкінуць іх у пе́ч вагністую: там будзе плач і скрыгата́ньне зубоў.
 
І ўкінуць іх у печ накаленую, там будзе плач і скрыгат зубоў.

Тады пра́веднікі зазьяюць, як сонца, у царстве Айца іх. Хто ма́е вушы чуць, няхай чуе.
 
Тады праведнікі зазьзяюць, як сонца, у Ўладарстве Айца іхнага. Хто мае вушы слухаць, няхай пачуе.

Яшчэ падобна царства Нябе́снае да ска́рбу, схава́нага ў полі, які знайшо́ўшы чалаве́к прытаíў і ў радасьці ад гэтага йдзе́ і прадае́ ўсё, што мае, і купляе гэнае поле.
 
Яшчэ падобнае Ўладарства Нябеснае да скарбу, схаванаму ў полі, і той, хто знайшоў яго, утаіў, з радасьці ад яго, ідзе й прадае ўсё, што мае, і купляе поле тое.

Яшчэ падобна царства Нябе́снае да купца, які шукае добрых пэрлаў
 
Яшчэ падобнае Ўладарства Нябеснае да чалавека-купца, які шукае прыгожых пэрлаў,

і, знайшоўшы адну дарагую пэрлу, пайшоў і прадаў усё, што ме́ў, і купіў яе́.
 
і які, знайшоўшы адну дарагую пэрліну, пайшоў і прадаў усё, што меў, і купіў яе.

Яшчэ падобна царства Нябе́снае да не́ваду, закíненага ў мора, што набірае ўсякага роду ры́бы;
 
Яшчэ падобнае Ўладарства Нябеснае да невада, зацягненага ў мора, які зачэрпаў рознага сорту рыбы.

калі ён напоўніўся, яго вы́цягнулі на бе́раг і, се́ўшы, добрае сабралі ў судзіны, а благое выкінулі вон.
 
І калі ён напоўніўся, выцягнулі яго на бераг і, сеўшы, добрае адабралі ў судзьдзё, а дрэннае выкінулі вон.

Так будзе пры сканчэньпі сьве́ту: зы́йдуць Ангелы і вы́дзеляць благіх спасярод пра́ведных
 
Гэтак будзе пры сканчэньні сьвету: Сыйдуць ангелы й вылучаць злых спасярод праведных.

і ўкінуць іх у пе́ч вагністую; там будзе плач і скрыгата́ньне зубоў.
 
І ўкінуць іх у печ агністую — там будзе плач і скрыгат зубоў».

І спытаўся ў іх Ісус: ці зразуме́лі вы ўсё гэтае? Яны кажуць: так, Госпадзе!
 
І спытаўся ў іх Ісус: «Ці зразумелі вы ўсё гэта?» Яны-ж адказалі: «Так, Госпадзе!»

Ён жа сказаў ім: вось чаму ўсякі кніжнік, наву́чаны аб царстве Нябе́сным, падобны да гаспадара, што выносіць з скарбніцы сваёй новае і старое.
 
І Ён сказаў ім: «Дзеля гэтага ўсякі кніжнік, які слухаў навуку пра Ўладарства Нябеснае, падобны да гаспадара дому, які выносіць з свае кладоўкі й новае й старое».

І ста́лася, калі скончыў Ісус прыпо́весьці гэтыя, пайшоў адтуль
 
І было-ж, калі Ісус скончыў прыпавесьці гэтыя, адыйшоў адтуль,

і, прыйшоўшы на ба́цькаўшчыну сваю, вучыў іх у школе іх, так што яны дзівіліся і гаварылі: скуль у Яго гэткая мудрасьць і моц?
 
і прыйшоўшы на бацькаўшчыну сваю, навучаў іх у сынагогах іхных, і дзівіліся яны й гаварылі: «Адкуль у Яго мудрасьць гэткая й сіла?

Ці ня це́сьляў Ён сын? Ці не Ягоная маці заве́цца Марыя і браты Ягоныя Якаў і Іосій і Сымон, і Юда?
 
Ці-ж ня цесьляў Ён сын? Ці-ж ня маці Яго завецца Марыя, і браты Яго — Якуб і Ёсія, і Сыман і Юда?

І сёстры Ягоныя ці-ж ня ўсе́ між намі? Скуль жа ў Яго ўсё гэтае?
 
І сёстры Яго ці-ж ня ўсе між намі? Адкуль у Яго ўсё гэта?»

І спакуша́ліся дзеля Яго. Ісус жа сказаў ім: ня бывае прарока без пашаны, хіба толькі на ба́цькаўшчыне яго і ў доме ягоным.
 
І блазнавалі над Ім, Ісус-жа сказаў ім: «Ня бывае прарока без павагі, хіба толькі на бацькаўшчыне сваёй і ў доме сваім».

І ня ўчыніў там многіх цудаў дзеля няве́рыя іх.
 
І не стварыў там шмат цудаў дзеля няверства іхнага.