Мацьвея 5 разьдзел

Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Міцкевіча (Прускага)

 
 

І, бачачы груды, узышоў Ён на гару; і, як сеў, падышлі да Яго вучанікі Ягоныя.
 
Убачыўшы грамады народу, Ён узыйшоў на гару, і калі сеў, падыйшлі да Яго вучні Ягоныя.

І, адчыніўшы вусны Свае, Ён навучаў іх, кажучы:
 
І, расчыніўшы вусны Свае, навучаў іх, прамаўляючы:

Шчасьлівыя ўбогія духам, бо іх ё гаспадарства нябёснае.
 
«Шчасьлівыя ўбогія духам, бо іх ёсьць Уладарства Нябеснае.

Шчасьлівыя засмучоныя, бо яны будуць пацешаны.
 
Шчасьлівыя плачучыя, бо яны ўсьцешацца.

Шчасьлівыя лагодныя, бо ім спадзець зямля.
 
Шчасьлівыя лагодныя, бо яны ўнасьледуюць землю.

Шчасьлівыя прагнучыя й сьмягнучыя справядлівасьці, бо яны будуць насычаны.
 
Шчасьлівыя спрагненыя і смаглыя праўды, бо яны задаволяцца.

Шчасьлівыя міласэрныя, бо яны адзяржаць міласэрдзе.
 
Шчасьлівыя міласьцівыя, бо яны памілаваны будуць.

Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны абачаць Бога.
 
Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.

Шчасьлівыя чынячыя супакой, бо яны сынамі Божымі названы будуць.
 
Шчасьлівыя міратворцы, бо яны Сынамі Божымі названыя будуць.

Шчасьлівыя перасьледаваныя за справядлівасьць, бо іх ё гаспадарства нябёснае.
 
Шчасьлівыя прасьледаваныя за праўду, бо іх ёсьць Уладарства Нябеснае.

Шчасьлівы вы, калі будуць вярнуць на вас і перасьледаваць, і будуць, манячы, мовіць на вас усялякае ліха дзеля Мяне.
 
Шчасьлівыя — калі будзеце зганеныя, выгнаныя й злосна абвінавачаныя з-за Мяне.

Радуйцеся а весяліцеся, бо нагарода ваша вялікая на нябёсах, бо так перасьледавалі прарокаў, што былі перад вамі.
 
Радуйцеся і весяліцеся, бо ўзнагарода вашая вялікая ў нябёсах; гэтак-жа прасьледавалі й прарокаў, якія былі перад вамі.

Вы — соль зямлі. Калі ж соль згубе свой смак, чым пасаліць яе? Бо яна ня мае моцы свае, хіба толькі выкінуць яе вон, каб тапталі яе людзі.
 
Вы — соль зямлі; калі ж соль страціць солкасьць, чым пасаліць яе? Нічога ня будзе вартая — толькі высыпаць вон на затаптаньне людзьмі.

Вы — сьвятло сьвету. Ня можа места схавацца, стоячы на версе гары.
 
Вы — сьвятло сьвету. Ня можа быць схаванае места, калі стаіць на гары.

І, як паляць лянпу, ня ставяць яе пад карэц, але на падстаноўку, і сьвеце ўсім у хаце.
 
І ня ставяць запаленага сьвяцільніка пад пасудзіну, але на падстаўцы, каб сьвяціла ўсім, хто ў доме.

Гэтак няхай сьвеце сьвятло вашае перад людзьмі, каб яны бачылі добрыя ўчынкі вашыя і ўславілі Айца вашага, Каторы на нябёсах.
 
Няхай-жа гэтак сьвеціць сьвятло ваша прад людзьмі, каб яны бачылі вашыя добрыя ўчынкі і ўслаўлялі Айца вашага Нябеснага.

Ня думайце, што Я прышоў узрушыць закон альбо прарокаў; Я ня прышоў узрушыць, але спаўніць.
 
Ня думайце, што прыйшоў Я зьвяргаць закон і прарокаў; ня зьвергнуць прыйшоў Я, але выканаць.

Бо запраўды кажу вам: пакуль ня мінець неба й зямля, ні водная ёта альбо ні водная рыска ня мінець із закону, аж пакуль усё ня станецца.
 
Бо запраўды кажу вам: дакуль не праміне неба й зямля, ніводная ёта, ніводна рыса ня здымецца з закону, пакуль ня споўніцца ўсё.

Дык хто ўзруша адно з расказаньняў гэтых найменшых і так навуча людзёў, — найменшым будзе названы ў гаспадарстве нябёсным; а хто споўне а навуча, тый вялікім будзе названы ў гаспадарстве нябёсным.
 
Дык хто-б парушыў адзін з гэтых найменшых запаветаў і гэтак навучаў людзей, той найменшым названы будзе у Валадарстве Нябесным; а хто выканае і навучыць, той вялікім названы будзе у Валадарстве Нябесным.

Бо кажу вам: калі справядлівасьць ваша не пярэйдзе справядлівасьці кніжнікаў а фарысэяў, дык ніяк ня ўвыйдзеце ў гаспадарства нябёснае.
 
Бо кажу вам: калі праведнасьць ваша не ўзьнімецца над кніжнікамі й фарысеямі, ня ўвойдзіце ў Валадарства Нябеснае.

Вы чулі, што сказана старавечным: ’Не забівай; а хто заб’ець, падпадзець пад суд’.
 
Вы чулі, што гаворана было даўней: Не забівай, а хто заб’е, падлягае суду.

А я кажу вам, што кажны, хто злуецца на брата свайго дарма, падпадзець пад суд; а хто скажа брату свайму ’рака’ (Пустыня), падпадзець пад сынэдрыён; а хто скажа ’дурань’, падпадзець пад пекляное цяпло.
 
Я-ж кажу вам: Кожны, хто дарэмна злуецца на брата свайго, падлягае суду; а хто скажа брату свайму «дурань», падлягае суду вышэйшаму; хто-ж скажа «вар’ят», падлягае гэене агнявой.

Дык, калі ты прынясеш дар свой да аброчніка і там успомніш, што брат твой мае штось на цябе;
 
Вось-жа, калі ты прынясеш дар свой да ахвярніка й там прыпомніш, што брат твой нешта мае супраць цябе,

Пакінь там дар свой перад аброчнікам, і пайдзі, уперад пагадзіся з братам сваім, і тады прыйдзі й абрачы дар свой.
 
— пакінь там дар твой прад ахвярнікам і пайдзі пагадзіся перш з братам тваім, і тады, прыйшоўшы, ахвяруеш дар твой.

Пагадзіся з праціўнікам сваім борзда, пакуль ты яшчэ ў дарозе зь ім, каб праціўнік рэдчас не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя — слузе, і ня ўкінулі цябе ў вязьніцу.
 
Хутчэй пагаджайся з праціўнікам сваім, пакуль ты зь ім яшчэ ў дарозе, каб праціўнік не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя не аддаў-бы цябе слузе, і ня ўкінулі-б цябе ў цямніцу.

Запраўды кажу табе: ня выйдзеш стуль, пакуль не аддасі апошняга шэляга.
 
Запраўды, кажу табе, ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга граша.

Вы чулі, што сказана справядлівым: "Не чужалож’.
 
Вы чулі, што гаворана было даўней — не блудадзейнічай.

А Я кажу вам, што кажны, хто глядзіць на жонку із жадлівасьцяй, ужо шчужаложыў зь ёй у сэрцу сваім.
 
Я-ж кажу вам: кожны, хто глядзіць на жанчыну з жаданьнем яе, ужо блудадзейнічае з ею ў сэрцы сваім.

Калі правае вока тваё спакушае цябе, вылупі яго й кінь ад сябе, бо валей табе, каб загінуў адзін із чаланоў тваіх, а ня ўсё цела твае было ўкінена ў ґегену.
 
Калі ж правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і адкінь ад сябе: лепш табе страціць адзін орган цела твайго, чым усё цела тваё будзе ўкінута ў агонь пякельны.

І калі правая рука твая спакушае цябе, адатні яе й кінь ад сябе, бо валей табе, каб загінуў адзін із чаланоў тваіх, а ня ўсё цела твае было ўкінена ў ґегену.
 
І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і адкінь ад сябе: лепш табе страціць адзін сустаў цела твайго, чым усё цела тваё будзе ўкінутае ў пекла.

І сказана: ’Калі хто адпушчае жонку сваю, няхай дасьць ёй разводны ліст’.
 

А Я кажу вам, што кажны, хто адпушчае жонку сваю, апрача віны чужалоства, тый даець прычыну да яе чужалоства; і хто ажэніцца з разьведзенай, тый чужаложа.
 
Таксама было сказана: Калі хто разводзіцца з жонкаю сваю, апрача віны блудедзеяньня, той даводзіць яе да блудадзеяньня; і хто з разводкаю жэніцца, той блудадзейнічае.

Ізноў вы чулі, што сказана старавечным: "Не прысягай хвальшыва, але паўні прысягі свае Спадару’.
 
Яшчэ чулі вы, што было сказана даўней, не прысягай фальшыва, але выпаўняй прад Богам прысягі твае.

А Я кажу вам: не прысягайце сусім: ані небам, бо яно пасад Божы;
 
А Я кажу вам: Не прысягайце ніяк: ані на небе, бо яно пасад Божы;

Ані зямлёю, бо яна казюлька пад ногі Ягоныя; ані Ерузалімам, бо ён места вялікага Караля;
 
Ані на зямлю, бо яна падножжа ног Ягоных; ані на Ерусалім, бо ён — горад вялікага караля.

Ані галавою сваёй не прысягай, бо ня можаш ні воднага воласа зрабіць белым альбо чорным.
 
І на галаву тваю не прысягай, бо ня можаш ніводнага воласу зрабіць белым або чорным.

Але няхай будзе слова вашае: ’але, але’, ’не, не’; а што звыш гэтага — ад злога.
 
Але няхай будзе слова вашае: так, так — не, не; а што больш — тое ад злога.

Вы чулі, што сказана: ’Вока за вока і зуб за зуб’.
 
Вы чулі, што было сказана: вока за вока, зуб за зуб.

А Я кажу вам: не праціўся благому. Але хто вытне цябе ў правую шчаку тваю, абярні да яго й другую;
 
Я-ж кажу вам: Не супраціўляйцеся злому, але калі хто ўдарыць у правую шчаку тваю, павярні да яго й другую.

І хто захоча прававацца з табою і ўзяць у цябе сарочку, аддай яму й вопратку;
 
А калі хто хоча судзіцца з табой за вопратку тваю, аддай яму й сарочку.

І хто прысіле цябе йсьці зь ім адну мілю, ідзі зь ім і дзьве.
 
І калі хто змушае цябе ісьці зь ім адзін прагон, ідзі зь ім два.

Хто просе ў цябе, дай, і хто хоча пазычыць у цябе — не адварачайся.
 
Хто просіць у цябе — дай; і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе, не адварочвайся.

Вы чулі, што сказана: ’Любі прыяцеля свайго, і ненавідзь непрыяцеля свайго’.
 
Вы чулі, што сказана: Любі бліжняга твайго й ненавідзь ворага твайго.

А Я кажу вам: любіце непрыяцеляў сваіх, дабраслаўце клінучых вас, рабіце дабро ненавідзячым вас і маліцеся за крыўдзячых вас і перасьлядуючых вас,
 
Я-ж кажу вам: Любіце ворагаў вашых, ласкавы будзьце да тых, хто кляне вас, дабро тварэце ненавідзячым вас і малецеся за крыўдзячых вас;

Каб вы былі сынамі Айца вашага Нябёснага, бо Ён расказуе сонцу Свайму ўсходзіць над благімі й добрымі і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.
 
Каб сталіся вы сынамі Айца вашага Нябеснага, бо Ён воліць сонцу свайму ўсходзіць і над добрымі й над благімі, і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.

Бо, калі вы будзеце любіць любячых вас, якая вам нагарода? Ці ня тое ж робяць і мытнікі?
 
Бо, калі вы любіце тых, якія вас любяць, якую ўзнагароду маеце? Ці-ж ня тое робяць і мытнікі?

І калі вы веціце толькі братоў сваіх, што асаблівага робіце? Ці ня так робяць і пагане?
 
І, калі вы вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівае творыце? Ці-ж ня гэтак робяць і пагане?

Дык будзьце дасканальныя, як дасканальны Айцец ваш нябёсны.
 
Дык будзьце-ж і вы дасканалымі, як Айцец ваш Нябесны дасканалы ёсць.