2 царстваў 12 разьдзел

 

 

І паслаў Госпад Натана да Давіда. Ён, калі прыбыў да яго, сказаў яму: «У адным горадзе жылі два чалавекі, адзін быў багаты, а другі — бедны;

 

Послал же ест Господь Нафана-пророка къ Давыду, онже пришедши к нему и рече: «Отвещай ми, царю Давыде, к тому и выдай судъ справедливый: мужа два беста въ едином граде, единъ богат, а другый убогъ;

багаты меў вельмі многа авечак і валоў.

 

богатый имеаше овець и воловъ много вельми;

А бедны не меў зусім нічога, апрача аднае малой авечкі, якую купіў і карміў яе і якая расла пры ім разам з яго дзецьмі, ела хлеб яго і піла з яго кубка, спала каля яго; і яна была яму быццам дачка.

 

убогый пакъ ничтоже иного не имел, токмо агницу едину, юже былъ купил и ускормил, онаже росла ест у него посполу с сынъми его, и вкупе от хлеба его ядяше, и от чаши его пияше, и въ лоне его сыпяше, и была ему во место дщеры.

А калі прыйшоў нейкі госць да багатага, той, шкадуючы браць з авечак сваіх і з валоў сваіх, каб прыгатаваць ежу таму падарожніку, які прыбыў да яго, узяў авечку беднага чалавека і прыгатаваў страву чалавеку, які прыйшоў да яго».

 

И внегда единъ гость пришол ест к богатому тому, не хотел взяти от овець своих и от воловъ, абы учинил пиръ гостю тому, онже пришолъ ест к нему, но взял агницу мужу убогому и учинилъ ясти гостю тому, иже к нему былъ пришол».

Тады Давід, надта запалаўшы гневам на таго чалавека, сказаў Натану: «Жыве Госпад, бо варты смерці чалавек, які так зрабіў;

 

Тогда разгневався яростию великою вельми Давыдъ на мужа того богатого, рече къ Нафану: «Живъ Господь, яко годенъ ест смерти мужъ той, онже учинилъ сее!

за авечку хай аддасць у чатыры разы: за тое, што так зрабіў і што не пашкадаваў яго».

 

И за агницу четыри агници да навратитьa, яко учинилъ ест речь сию и не отпустилъ».

А Натан сказаў Давіду: «Ты той чалавек! Гэта кажа Госпад, Бог Ізраэля: “Я намасціў цябе на цара над Ізраэлем, і Я выратаваў цябе з рукі Саўла;

 

И рече Нафанъ къ Давыду: «Ты еси той мужъ, иже учинилъ речь сию. Сия глаголеть Господь, Богъ Ізраилевъ: Азъ помазахъ тебе на царство Ізраилевоb, и изорвахъ тя з руку Сауловыхъ,

і даў табе дом гаспадара твайго і жонак гаспадара твайго на грудзях тваіх, і аддаў табе дом Ізраэля і Юды, а калі гэтага табе мала, Я дадам табе яшчэ болей.

 

и далъ есми тобе домъ господина твоего и жены господина твоего в лоно твое, и подалъ есми тобе людей Ізраилевыхъ и Іюдиныхъ, и, еще ли ся то мало мнить быти, придам ти более.

Дык чаму ты пагардзіў словам Госпада, так што дапусціўся злачынства перад Ім? Урыю Хетэя ты забіў мечам, і жонку яго ўзяў сабе за жонку, і забіў яго мечам сыноў Амона.

 

Прочто жъ пакъ еси преступил заповедь Божию, абы чинилъ злое предъ лицемъ Моим? Урию Ефейскаго убилъ еси оружиемъ и жену его взял еси собе за жену, а забил еси его оружиемъ сынов Аммоновыхъ.

Таму меч не адступіць ад дому твайго навек за тое, што ты пагардзіў Мною і ўзяў жонку Урыі Хетэя, каб была тваёй жонкай”.

 

Сего для не выйдеть мечь з дому твоего во веки, понеже заверглъ еси Мене и взялъ есь жену Уриину Ефейскаго, абы была жена твоя.

Таму вось што кажа Госпад: “Вось, Я навяду на цябе бяду, якая выйдзе з дому твайго, і вазьму жонак тваіх на вачах тваіх, і перадам іх блізкаму твайму, і будзе ён спаць з жонкамі тваімі на віду сонца гэтага.

 

Прото сия глаголеть Господь: Се, Азъ възбужу на тя злое з дому твоего и возму жены твое, а ты на то гледети будешъ, и дамъ е ближнему твоему, и пребывати будеть съ женами твоими явне;

Бо ты зрабіў гэта патаемна, а Я зраблю гэта на віду ўсяго Ізраэля і на віду сонца”».

 

ты учинилъ еси скрите, Азъ же учиню слово то предъ лицемъ людей Ізраилевыхъ и предо всеми ясне на сл[о]нци».

І сказаў Давід Натану: «Зграшыў я перад Госпадам!» І сказаў Натан Давіду: «Госпад жа зняў з цябе грэх; ты не будзеш пакараны смерцю.

 

Отвеща Давыдъ къ Нафанови: «Согрешихъ предъ Господем Богомъ». И рече паки Нафанъ къ Давыду: «Господь уже презрел ест грехъ твой, не умреши;c

Але, паколькі ты даў праз гэта магчымасць плявузгаць ворагам Госпада, сын, які народзіцца ў цябе, памрэ».

 

но для того, иже учинил еси причиною своею, яко ругалися сут врази имени Божиему для согрешения твоего, прото сын той, иже ся народить тобе от Версавии, умреть».

І Натан вярнуўся ў дом свой. І Госпад паразіў дзіця, якое нарадзіла жонка Урыі Давіду, і яно цяжка захварэла;

 

И навратися Нафанъ в домъ свой. Тогда поразилъ ест Господь немощию тяжкою отроча, еже роди жена Уриева Давыду, и не имеяше надежи Давыдъ, абы живо остало отроча.

і прасіў Давід Госпада за дзіця, і пасціў, і ўваходзіў у дом, і начаваў, лежачы на зямлі.

 

Молился ест Господу Богу за отроча, и постился, и, шедъ на особное место, лежаше на земли.

А прыйшлі старэйшыны дому яго да яго, прымушаючы яго, каб ён устаў з зямлі; ён не хацеў і не еў хлеб з імі.

 

И вниидоша к нему старейшины дому его, нутяще и, да бы въстал от земли; и не хоте въстати, и ни яде с ними хлеба.

А ў сёмы дзень сталася, што памерла дзіця. І паслугачы Давіда баяліся паведаміць яму, што дзіця памерла; бо гаварылі яны: «Вось, калі яшчэ дзіця жыло, гаварылі мы яму, і ён не слухаў голасу нашага. Цяпер як можам сказаць: “Дзіця памерла”? Можа зрабіць ён што благое!»

 

И бысть въ день седмый, и умре отроча, и не смели суть слузи поведити того Давыдови, яко умре отроча, рекоша бо сами межи собою: «Се, отроча еще живо было, глаголахом к нему, и не хотел послухати нас; многымъ более ныне, естъли же поведимъ ему, яко умре отроча, смутитися будет».

Калі, аднак, Давід убачыў паслугачоў сваіх, якія шапталіся, ён зразумеў, што дзіця памерла, і спытаўся ў паслугачоў сваіх: «Ці дзіця памерла?» Тыя яму адказалі: «Памерла».

 

Слыша же Давыд, яко шептаху слузи его, и поразумел ест, иже умре отроча, и рече к слугамъ своим: «Умре ли отроча?» Они же рекоша: «Умре».

Тады падняўся Давід з зямлі, і памыўся, і намасціўся, і, калі змяніў адзенне, увайшоў у дом Госпада і пакланіўся, і пасля вярнуўся у дом свой, і запатрабаваў, каб далі яму хлеб, і еў.

 

Тогда въстал Давыдъ от земляd, и умылся, и облекся в ризы ины, и иде во храмъ Божий, и помолився Господу; и навратився в дом свой, повеле положити пред ся хлебъ, и яде.

І сказалі яму паслугачы яго: «Што ты робіш? Пакуль яшчэ дзіця жыло, дзеля дзіцяці пасціў ты і плакаў; а калі дзіця памерла, ты ўстаў і еў хлеб».

 

Тогда рекоша к нему слузи его: «Что ест се, иже учинилъ еси при отрочати: внегда еще жив был, постился и плакалъ еси; якоже умре, тогда въстал еси и елъ хлебъ?»

Цар адказаў: «Пакуль дзіця яшчэ жыло, я дзеля дзіцяці пасціў і плакаў. Бо я казаў сабе: “Хто ведае, можа, Госпад злітуецца нада мной, і дзіця будзе жыць?”

 

Он же рече: «Для отрочати, егда еще живо было, постихся и плакахся, глаголя: “Кто весть, яко может ми его дати Господь, и будеть живъ”.

А цяпер, калі дзіця памерла, навошта маю пасціць? Ці ж я змагу яго вярнуць? Хутчэй я пайду да яго, яно ж да мяне не вернецца».

 

И ныне, понеже умре, чему бых ся постил? Не возмогу бо навратити его к собе. Но я борздей пойду к нему, нежели онъ навратится ко мне».

І спачуваў Давід сваёй жонцы Бэтсэбе, і, увайшоўшы да яе, спаў з ёю, і яна нарадзіла яму сына, і ён даў яму імя Саламон. І Госпад палюбіў яго,

 

И потешил ест Давыдъ Версавию, жену свою, и внииде к ней, и ляже с нею; она же заченши и роди сына, и нарече имя ему Саломонe, и Господь возлюби и.

і паслаў да яго, і праз прарока Натана даў яму імя Едыдыя па загадзе Госпада.

 

И далъ ест его в руце Нафану-пророку, и прозвал и «любый Богу», понеже возлюби его Господь.

Такім чынам, Ёаб працягваў ваяваць супраць Рабы сыноў Амона і здабыў царскі горад.

 

Въ той час добывал ест Іоавъ Раввафа, града царева сынов Аммоновых, и егда разумел, яко вже скоро имел добыти его,

І паслаў Ёаб вестуноў да Давіда, паведамляючы: «Я ваяваў супраць Рабы і здабыў горад Вады;

 

послал посла къ Давыду, глаголя: «Добывал есми града Раввафа, и се, вже конечне добуду града, иже ест межи водами;

дык ты цяпер збяры рэшту народа, і акружы горад, і вазьмі яго, каб не быў ён маім імем названы з-за таго, што я здабыў яго».

 

протож ныне събери останокъ людей и обляжъ и и добудь ты сам, да не причтется слава сия мне, егда быхъ я добыл его». Тогда собрав Давыдъ всехъ людей, и иде, и обляже град Раввафъ.

І Давід сабраў увесь народ, і пайшоў на Рабу, і, калі ваяваў супраць яе, здабыў яе.

 

И внегда добывал его, взялъ и,

І зняў ён дыядэму Мэлькома з галавы яго, вагой у талент золата, маючую вельмі каштоўны камень, які аздобіў галаву Давіда. І вынес ён з горада вельмі вялікую здабычу,

 

и снялъ венець з главы царя их, онже важил ест талантъ злата, съ драгым камением, и возложили и на главу царю Давыду; но и користь з града того вывезлъ ест велику велми.

таксама народ яго ён вывеў і прысудзіў да каменяломняў, і да жалезных кірак, і да сякер, таксама загнаў іх у печы цагельныя; так учыніў ён з усімі гарадамі сыноў Амона. І вярнуўся Давід з усім войскам у Ерузалім.

 

Людей же града того пилами ростирал и волочил по них бороны железные, а иныхъ тесаки розсекал, и иных же в боки копием пробол. И тако вчинил ест всем градом сынов Аммоновых. И навратился паки Давыд въ Ерусалим со всемъ войскомъ своимъ.