2 царстваў 12 разьдзел

 

 

І паслаў СПАДАР Нафана да Давіда, і тый прышоў да яго й сказаў яму: «У вадным месьце былі два чалавекі, адзін багаты, а другі бедны.

 

Послал же ест Господь Нафана-пророка къ Давыду, онже пришедши к нему и рече: «Отвещай ми, царю Давыде, к тому и выдай судъ справедливый: мужа два беста въ едином граде, единъ богат, а другый убогъ;

У багатага было вельмі шмат драбнога й буйнога статку;

 

богатый имеаше овець и воловъ много вельми;

А ў беднага нічога, апрача аднае малое авечкі, каторую ён купіў і выгадаваў, і яна вырасла зь ім а зь дзецьмі ягонымі разам; з лусты ягонае яна ела, і з чары ягонае піла, і на ўлоньню ў яго спала, і была яму, як дачка.

 

убогый пакъ ничтоже иного не имел, токмо агницу едину, юже былъ купил и ускормил, онаже росла ест у него посполу с сынъми его, и вкупе от хлеба его ядяше, и от чаши его пияше, и въ лоне его сыпяше, и была ему во место дщеры.

І зайшоўся да багатага чалавека падарожны, і тый пажалеў узяць із свайго драбнога або буйнога статку, каб прыгатаваць госьцю, што прышоў да яго, а ўзяў авечку беднага і прыгатаваў яе чалавеку, каторы прышоў да яго».

 

И внегда единъ гость пришол ест к богатому тому, не хотел взяти от овець своих и от воловъ, абы учинил пиръ гостю тому, онже пришолъ ест к нему, но взял агницу мужу убогому и учинилъ ясти гостю тому, иже к нему былъ пришол».

І ўзгарэўся гнеў Давідаў на таго чалавека, і сказаў Нафану: «Жыў СПАДАР! годны сьмерці чалавек, каторы зрабіў гэта.

 

Тогда разгневався яростию великою вельми Давыдъ на мужа того богатого, рече къ Нафану: «Живъ Господь, яко годенъ ест смерти мужъ той, онже учинилъ сее!

І за авечку ён мае заплаціць чатыры разы болей, за тое, што ён зрабіў гэта, і за тое, што ня меў спагады».

 

И за агницу четыри агници да навратитьa, яко учинилъ ест речь сию и не отпустилъ».

І сказаў Нафан Давіду: «Ты — тый чалавек. Гэтак кажа СПАДАР, Бог Ізраеляў: "Я памазаў цябе за караля над Ізраелям, і Я выбавіў цябе ад рукі Саўлы,

 

И рече Нафанъ къ Давыду: «Ты еси той мужъ, иже учинилъ речь сию. Сия глаголеть Господь, Богъ Ізраилевъ: Азъ помазахъ тебе на царство Ізраилевоb, и изорвахъ тя з руку Сауловыхъ,

І даў табе дом спадара твайго й жонкі спадара твайго на ўлоньне твае, і даў табе дом Ізраеляў а Юдзін, і, калі гэтага мала, дадаў бы табе яшчэ а яшчэ падобнае.

 

и далъ есми тобе домъ господина твоего и жены господина твоего в лоно твое, и подалъ есми тобе людей Ізраилевыхъ и Іюдиныхъ, и, еще ли ся то мало мнить быти, придам ти более.

Чаму ж ты пагрэбаваў словам СПАДАРОВЫМ, зрабіўшы ліха перад ачыма Ягонымі? Уру Гэціча ты паразіў мячом; жонку ягоную ўзяў сабе за жонку, а яго ты забіў мячом сыноў Амонавых.

 

Прочто жъ пакъ еси преступил заповедь Божию, абы чинилъ злое предъ лицемъ Моим? Урию Ефейскаго убилъ еси оружиемъ и жену его взял еси собе за жену, а забил еси его оружиемъ сынов Аммоновыхъ.

Дык не адступе меч ад дому твайго на векі, за тое, што ты пагрэбаваў Імною і ўзяў жонку Уры Гэціча, каб яна была табе за жонку".

 

Сего для не выйдеть мечь з дому твоего во веки, понеже заверглъ еси Мене и взялъ есь жену Уриину Ефейскаго, абы была жена твоя.

Гэтак кажа СПАДАР: "Вось, Я ўзьнясу на цябе ліха з дому твайго, і вазьму жонкі твае перад ачыма тваімі, і аддам прыяцелю твайму, і будзе ён ляжаць із жонкамі тваімі перад гэтым сонцам;

 

Прото сия глаголеть Господь: Се, Азъ възбужу на тя злое з дому твоего и возму жены твое, а ты на то гледети будешъ, и дамъ е ближнему твоему, и пребывати будеть съ женами твоими явне;

Бо ты зрабіў патай, а Я зраблю гэта перад усім Ізраелям і перад сонцам"».

 

ты учинилъ еси скрите, Азъ же учиню слово то предъ лицемъ людей Ізраилевыхъ и предо всеми ясне на сл[о]нци».

І сказаў Давід Нафану: «Ізграшыў я перад СПАДАРОМ». І сказаў Нафан: «І СПАДАР дараваў грэх твой: ты не памрэш.

 

Отвеща Давыдъ къ Нафанови: «Согрешихъ предъ Господем Богомъ». И рече паки Нафанъ къ Давыду: «Господь уже презрел ест грехъ твой, не умреши;c

Затым, адылí, што ты гэтым прывёў варагоў СПАДАРОВЫХ да чыстага блявузґаньня, то таксама сьмерцю памрэць сын, што народзіцца ў цябе».

 

но для того, иже учинил еси причиною своею, яко ругалися сут врази имени Божиему для согрешения твоего, прото сын той, иже ся народить тобе от Версавии, умреть».

І пайшоў Нафан да дому свайго. І выцяў СПАДАР дзецянё, каторае нарадзіла жонка Урына Давіду, і яно небясьпечна захварэла.

 

И навратися Нафанъ в домъ свой. Тогда поразилъ ест Господь немощию тяжкою отроча, еже роди жена Уриева Давыду, и не имеяше надежи Давыдъ, абы живо остало отроча.

І маліў Давід Бога за гэтага хлопчыка, і шчыра поставаў Давід, і ўвыйшоў, і начаваў, і ляжаў на зямлі.

 

Молился ест Господу Богу за отроча, и постился, и, шедъ на особное место, лежаше на земли.

І сталі старцы дому гэнага да яго, каб падняць яго ізь зямлі; але ён не хацеў, і не паспытаўся зь імі хлеба.

 

И вниидоша к нему старейшины дому его, нутяще и, да бы въстал от земли; и не хоте въстати, и ни яде с ними хлеба.

І было на сёмы дзень: дзецянё памерла, і слугі Давідавы баяліся сказаць Давіду, што памерла дзецянё; бо, казалі яны: «Вось, калі дзецянё яшчэ жыло, і мы ўмаўлялі яго, і ён ня слухаў голасу нашага; як жа скажам яму: "Памерла дзецянё?" Ён зробе што-колечы благое».

 

И бысть въ день седмый, и умре отроча, и не смели суть слузи поведити того Давыдови, яко умре отроча, рекоша бо сами межи собою: «Се, отроча еще живо было, глаголахом к нему, и не хотел послухати нас; многымъ более ныне, естъли же поведимъ ему, яко умре отроча, смутитися будет».

І абачыў Давід, што слугі шэпчуцца, і ўцяміў Давід, што дзецянё памерла, і сказаў Давід слугам сваім: «Памерла дзецянё?» І сказалі: «Памерла».

 

Слыша же Давыд, яко шептаху слузи его, и поразумел ест, иже умре отроча, и рече к слугамъ своим: «Умре ли отроча?» Они же рекоша: «Умре».

І ўстаў Давід ізь зямлі, і ўмыўся, і памазаўся, і зьмяніў адзецьці свае, і пайшоў да дому СПАДАРОВАГА, і пакланіўся. І прышоў да дому свайго, і прасіў, і падалі яму хлеба, і ён еў.

 

Тогда въстал Давыдъ от земляd, и умылся, и облекся в ризы ины, и иде во храмъ Божий, и помолився Господу; и навратився в дом свой, повеле положити пред ся хлебъ, и яде.

І сказалі яму слугі ягоныя: «Што знача, што ты так робіш: як дзецянё яшчэ жыло, ты поставаў а плакаў, а як дзецянё памерла, ты ўстаў і еў хлеб?»

 

Тогда рекоша к нему слузи его: «Что ест се, иже учинилъ еси при отрочати: внегда еще жив был, постился и плакалъ еси; якоже умре, тогда въстал еси и елъ хлебъ?»

І сказаў: «Пакуль дзецянё жыло, я поставаў а плакаў, бо казаў: "Хто ведае, ці ня зьмілуецца над імною СПАДАР, і дзецянё застанецца жыва?"

 

Он же рече: «Для отрочати, егда еще живо было, постихся и плакахся, глаголя: “Кто весть, яко может ми его дати Господь, и будеть живъ”.

А цяпер яно памерла; нашто ж імне поставаць? Ціж я магу зьвярнуць яго? Я пайду да яго, а яно ня зьвернецца да мяне».

 

И ныне, понеже умре, чему бых ся постил? Не возмогу бо навратити его к собе. Но я борздей пойду к нему, нежели онъ навратится ко мне».

І пацешыў Давід Батшэву, жонку сваю, і ўвыйшоў да яе, і ляжаў ізь ёй; і яна радзіла сына, і назвала імя ягонае: Салямон. І СПАДАР улюбіў яго;

 

И потешил ест Давыдъ Версавию, жену свою, и внииде к ней, и ляже с нею; она же заченши и роди сына, и нарече имя ему Саломонe, и Господь возлюби и.

І паслаў прарокам Нафаном, і ён назваў імя ягонае: Едыда — дзеля СПАДАРА.

 

И далъ ест его в руце Нафану-пророку, и прозвал и «любый Богу», понеже возлюби его Господь.

Ёаў ваяваў супроці Раўвы Амонскае, і блізу ўзяў места каралеўскае.

 

Въ той час добывал ест Іоавъ Раввафа, града царева сынов Аммоновых, и егда разумел, яко вже скоро имел добыти его,

І паслаў Еаў паслоў да Давіда, і сказаў: «Я ваяваў з Раўваю і перамог места вады.

 

послал посла къ Давыду, глаголя: «Добывал есми града Раввафа, и се, вже конечне добуду града, иже ест межи водами;

Цяпер зьбяры люд, і абляж места, і вазьмі яго; бо калі я вазьму яго, то маім імям будзе названа яно».

 

протож ныне събери останокъ людей и обляжъ и и добудь ты сам, да не причтется слава сия мне, егда быхъ я добыл его». Тогда собрав Давыдъ всехъ людей, и иде, и обляже град Раввафъ.

І зьбер Давід увесь люд, і пайшоў да Раўвы, і ваяваў зь ёю, і ўзяў яе.

 

И внегда добывал его, взялъ и,

І ўзяў Давід карону караля іхнага з галавы ягонае; — а вага яе была талань золата, і камень дарагі, і яна была на галаве ў Давіда, і із здабытку места вынес вельмі шмат.

 

и снялъ венець з главы царя их, онже важил ест талантъ злата, съ драгым камением, и возложили и на главу царю Давыду; но и користь з града того вывезлъ ест велику велми.

А люд, што быў у ім, ён вывеў, і палажыў іх пад пілы, пад зялезныя малатарні, пад зялезныя сякіры, і кінуў іх у цагельныя печы. Гэтак ён зрабіў з усімі местамі Амонскімі. І зьвярнуўся просьле гэтага Давід а ўвесь люд да Ерузаліму.

 

Людей же града того пилами ростирал и волочил по них бороны железные, а иныхъ тесаки розсекал, и иных же в боки копием пробол. И тако вчинил ест всем градом сынов Аммоновых. И навратился паки Давыд въ Ерусалим со всемъ войскомъ своимъ.