2 царстваў 14 разьдзел

 

 

І ведаў Ёаў Цэруёнак, што сэрца каралёва нахінулася да Аўсалома.

 

Разумея же сее Іоавъ, сынъ Саръвиинъ, иже сердце царево навратилося ест къ Авесалому,

І паслаў Ёаў да Фекоі, і ўзяў стуль мудрую жонку, і сказаў ёй: «Прыдайся плачучай, і надзень жалобнае адзецьце, і ня мажся алеям, але будзь як жонка, што мела даўгі час жалобу па памерлым;

 

послалъ въ Фекуитъ-градъ и позвалъ оттоле жену мудрую, и рече к ней: «Уделайся, якобы плакала, и облецися в ризы смутные, и не вкрашай лица своего, абы была, яко жена, иже от долгого часу плачеть мертваго своего;

І прыйдзеш да караля, і будзеш гукаць яму подле гэтага слова. І Ёаў улажыў словы ў вусны ейныя.

 

и вниидеши предъ царя, и молвити будешъ к нему слова таковая». И научилъ ее Іоавъ, яко бы имела молвити.

І сказала жонка Фекоянка каралю, і пала відам сваім на зямлю, і пакланілася, і сказала: «Ратуй, каролю!»

 

Внегда же внииде предъ царя жена Фекуитская сия, поклонися и паде пред ним на лице свое на землю, глаголюще: «Выслухай мене, царю!»

І сказаў ёй кароль: «Чаго табе?» І сказала яна: «Я ўдава, муж мой памер;

 

Рече к ней царь: «Что ти естъ?»b Она же рече: «Жена бедная и вдова есмъ, понеже умре ми мужъ, рабе твоей.

І ў нявольніцы тваёй два сыны; яны абодва павадзіліся ў полю, і ня было каму разбараніць іх, і выцяў адзін другога, і забіў яго.

 

И имехъ два сына, ониже побранивши на поли и единъ другаго забилъ, а не былъ никто тамъ, онже бы ихъ развел.

І вось, паўстала ўся радня на служэбку тваю і кажуць: "Аддай убіўцу брата свайго; мы заб’ем яго за душу брата ягонага, каторага ён забіў, і спадкаемцу загубім таксама". Дык яны згасяць засталую жарыну маю, што засталася, каб не пакінуць мужу майму імені а патомства на відзе зямлі».

 

И се, вся родина въстали суть на рабу твою, глаголюще: “Выдай того, онже забилъ естъ брата своего, да убиемъ его за кровопролитіе брата своего, егоже забилъ, и погубимъ наследника”. И хотять угасити искру, еже ест остала по мужи моемъ, абы не имелъ по собе ни единаго наследника и ни имени на земли».

І сказаў кароль жонцы: «Ідзі супакойна двору, а я дам расказаньне празь цябе».

 

Тогда рече царь къ жене: «Иди ныне в домъ свой и азъ попекуся о тобе».

І сказала жонка Фекоянка каралю: «На імне, спадару мой, каролю, гэтае бяспраўе а на доме айца майго, кароль жа а пасад ягоны хай будзе бязь віны».

 

Рече паки женаc Фекуитская къ царю: «На мне да пребудеть безаконие сее и на дому отца моего, господине мой царю, но царь и престолъ его да будеть невиненъ».

І сказаў кароль: «Таго, хто будзе гукаць на цябе, прывядзі да мяне, і ён болей не зачэпе цябе».

 

И рече царь: «Естъли же бы кто всталъ на тя, позови его пред мя и не будеть потомъ смети доткнутися тебе».

Яна сказала: «Успомні, каролю, СПАДАРА, Бога свайго, каб не памножыліся помсьнікі за кроў, каб згубіць а зьнішчыць сына майго». І сказаў: «Жыў СПАДАР! не спадзець і волас сына твайго на зямлю».

 

Она же рече: «Да роспомянется царь на Господа, Бога своего, и не допустит, абы ся множил о крови пролитие на отомщение ближнего». Тогда рече царь: «Живъ естъ Господь, яко не спадеть влас з главы сына твоего на землю».

І сказала жонка: «Калі ласка, хай кажа нявольніца твая слова спадару майму, каралю».

 

Рече опят жена: «Да проречеть еще раба твоя къ господину моему царю слово».

Ён сказаў: «Кажы». І сказала жонка: «Чаму ты так думаеш супроці люду Божага? Кароль, кажучы гэтае слова, ёсьць як вінны, бо не зварачае выгнаньніка свайго.

 

Рече ей царь: «Рци». Рече жена: «Почто еси мыслилъ таковую речь на люди Божия и молъвил еси, царю, сее слово, и съгрешилъ есь, глаголя, абы не приходилъ той, онже утеклъ естъ предъ тобою?

Мы напэўна памрэм і будзем як вада, вылітая на зямлю, каторую нельга зьберці; але Бог ня хоча загубіць душу, і думае думы, каб не адапхнуць ад Сябе адапхнёнага.

 

Вси бо умираемъ и, яко воды, плынемъ до земли, от неяже паки не возвратимся; и ниже хощеть Богъ, абы загинула душа человечья, но продолживает, мысля, да не загинеть наконець той, егоже заверже.d

Дык цяпер я прышла сказаць каралю, спадару свайму, гэтае слова, бо люд палохае мяне; і сказала нявольніца твая: "Пагутару я з каралём, можа ён зробе подле слова служэбкі свае.

 

И сего для пришла есми днесь къ господину моему царю, да быхъ молвила ему слово то пред людми. И змыслилахъ, раба твоя: буду тако молвити къ царю, еда како учинить слово рабы своея.

Бо кароль выслухае, вывальне служэбку сваю з рукі чалавека, што хоча зьнішчыць мяне разам із сынам маім із спадку Божага".

 

И выслышалъ естъ слова, да бы избавилъ рабу свою з руки всехъ, хотящих погубити мя з достояния Божия и сына моего.

І сказала нявольніца твая: "Хай будзе слова спадара майго, караля, на пацеху імне, бо, як ангіл Божы, так спадар мой, кароль, і можа выслухаць і добрае і ліхое. І СПАДАР, Бог твой, будзе з табою"».

 

Протож да глаголеть раба твоя: буди жъ слово царево, яко жертва, понеже якобы ангелъ Божий, тако естъ господинъ мой царьe, онже ни хвалениемъ ани хулением не подвижется; протожъ и Господь, Богъ твой, естъ с тобою».

І адказаў кароль, і сказаў жонцы: «Не ўтаі ад мяне, калі ласка, справы, праз каторую я папытаю ў цябе». І сказала жонка: «Кажы, калі ласка, спадару мой, каролю!»

 

Тогда отвеща царь и рече къ жене: «Не потаи от мене слова, о немже воспрошу тя». Рече к нему жена: «Не потаю, господи мой царю».

І сказаў кароль: «Ці ня рука Ёвава з табой у вусім гэтым?» І адказала жонка, і сказала: «Хай жывець душа твая, спадару мой, каролю; ані направа, ані налева нельга адхінуцца ад тога, што сказаў спадар мой, кароль; бо слуга твой Ёаў расказаў імне, і ён улажыў у вусны нявольніцы гэтыя словы.

 

И рече царь: «Еда ли рука и наводъ Іоавовъ естъ с тобою во всехъ тыхъ речах?» Отвеща жена: «Для спасения души твоея, господине мой царю, ани десно, ниже налево ест что от всехъ тых речей, еже глаголалъ господинъ мой царь. Рабъ убо твой Іоавъ, той ми естъ повелелъ и онъ вложилъ во уста рабе твоей вся слова та,

Каб зьмяніць выгляд гэтае справы, зрабіў слуга твой Ёаў гэта; але спадар мой мудры, як мудры ангіл Божы, каб ведаць усе, што на зямлі».

 

абыхъ обратила речь сию во уподобление. Той ми ест росказалъ Іоавъ, рабъ твой. Ты же, господине мой царю, мудръ еси, яко ангелъ Божий, и разумееши вси речи, иже ся деют на земли».

І сказаў кароль Ёаву: «Вось жа, я зрабіў гэтую справу, пайдзі ж, зьвярні дзяцюка Аўсалома».

 

И рече царь къ Іоаву: «Се, вже ныне упрошенъ есмъ и учиних по словеси твоему; сего для иди и приведи сына моего Авесалома».

І паў Ёаў відам на зямлю, і пакланіўся, і дабраславіў караля, і сказаў: «Цяпер ведае слуга твой, што прыдбаў ласку ў ваччу тваім, спадару мой, каролю, бо кароль учыніў подле слова слугі свайго».

 

Тогда Іоавъ поклонися и паде на землю, и подяковал царю. И рече Іоавъ: «Ныне познахъ, рабъ твой, яко знайдохъ ласку предъ очима твоима, господи мой царю, понеже учинилъ еси то, чегож есмъ просил рабъ твой».

І ўстаў Ёаў, і пайшоў да Ґешуру, і прывёў Аўсалома да Ерузаліму.

 

Въставъ же Іоавъ и иде въ Есуры, и приведе Авесалома въ Ерусалимъ.

І сказаў кароль: «Хай ён зьвернецца да дому свайго, а віду майго ня бача». І зьвярнуўся Аўсалом да дому свайго, а віду каралеўскага ня бачыў.

 

Рече же царь Давыдъ: «Да идеть Авесаломъ в домъ свой, а лица моего да не видить». И навратился ест Авесаломъ в домъ свой, лица же царева не виде.

І падобнага да Аўсалома ня было харашуна ў вусім Ізраелю, і гэгулькі хваленага; ад падашвы нагі аж да цемені галавы ягонае ня было ў ім заганы.

 

И не былъ естъ ни единый мужъ от всехъ людей Ізраилевыхъ тако красен, яко Авесаломъ, был бо вельми хорошъ: от пятъ даже и до верху главы его не было на нем ни единое змазы.

Як ён стрыг галаву сваю, — а стрыг ён яе кажнага году, бо яна цяжарыла яго, — то валасы з галавы ягонае важылі дзьвесьце сыкляў подле вагі каралеўскае.

 

И чим частей стригал власы свое, тым ему более росли; единова в лете всегда стрыгалъ е собе, понеже обтяживали его. Тые пакъ власы, еже былъ собе остриглъ, важили суть двесте лотовъ ваги посполитое.

І радзіліся ўв Аўсалома тры сыны й адна дачка, наймя Тамара; яна была жонка пазорная.

 

И народилися суть Авесалому три сыны и дщера едина, именем Фамаръ, велми красна.

І жыў Аўсалом у Ерузаліме два гады, і віду каралёвага ня бачыў.

 

И былъ естъ Авесаломъ въ Ерусалиме две лете, а лица царя Давыдова не видалъ.

І паслаў Аўсалом па Ёава, каб паслаць яго да караля; але тый ня зычыў прыйсьці да яго. Паслаў і другім наваратам, але тый ня зычыў прыйсьці.

 

Тогда послалъ Авесаломъ къ Іоаву, абы увелъ его предъ царя; онъ же не хотяаше приити к нему. И внегда удругое послалъ по него, и онъ теже не хотелъ ест приити к нему,

І сказаў слугам сваім: «Бачыце часьць поля Ёававага ля майго, і ў яго там ячмень; пайдзіце, выпаліце яго цяплом». І выпалілі слугі Аўсаломавы часьць поля цяплом.

 

рече Авесаломъ къ слугам своимъ: «Ведаете ли вы, где поле Іоавово, подле поля моего, имеющее ячмень дозрелый к жатве? Идите на не и позжите е огнемъ». И шедши, пожгоша слузи Асвесаломовы часть жита Іоавова.

І ўстаў Ёаў, і прышоў да Аўсалома да дому, і сказаў яму: «Чаму цяплом выпалілі слугі твае часьць поля майго?»

 

Тогда пришедши раби Іоавови разодраша на собе ризы своя и возвестиша господину своему, глаголюще: «Слузи Авесаломовы, пришедши, пожгли суть часть жита твоего». И въставъ, Іоавъ иде ко Авесалому, в домъ его, и рече к нему: «Прочто слузи твои пожгли суть жито мое?»

І сказаў Аўсалом Ёаву: «Вось, я пасылаў па цябе, кажучы: "Прыйдзі сюды, і я пашлю цябе да караля сказаць: ’Нашто я прышоў з Ґешуру? Валей бы імне яшчэ заставацца там. Я хачу бачыць від каралёў. Калі ёсьць у імне бяспраўе, то забі мяне’"».

 

Отвеща Авесалом Іоаву: «Посылалъ есми к тобе, просяй, абы пришолъ еси ко мне, да бых послалъ тебе къ царю молвити ему: и почто я пришол семо зъ Есура, лепей ми было тамъ быти. Молю ти ся, да вижу лице царево; пакли же еще помнить на грех мой, да убиет мя».

І пайшоў Еаў да караля, і азнайміў яму. І гукнуў Аўсалома; ён прышоў да караля, і паў відам сваім на зямлю перад каралём; і пацалаваў кароль Аўсалома.

 

Въстав же, Іоавъ вниде къ царю и возвести ему сее. Тогда позван ест Авесалом, и вниде предъ царя, и поклонися, и паде пред ним на землю. И поцаловалъ естъ царь Авесалома.