2 царстваў 14 разьдзел

 

 

Тады Ёаб, сын Сэруі, разумеючы, што сэрца цара прыхілілася да Абсалома,

 

Разумея же сее Іоавъ, сынъ Саръвиинъ, иже сердце царево навратилося ест къ Авесалому,

паслаў у Тэкуа, і прывёў адтуль разумную жанчыну, і сказаў ёй: «Прыкінься, што ты ў жалобе, і апраніся ў жалобнае адзенне, і не намашчайся алеем, каб быць, як жанчына, якая ўжо вельмі доўга смуткуе па памерлым.

 

послалъ въ Фекуитъ-градъ и позвалъ оттоле жену мудрую, и рече к ней: «Уделайся, якобы плакала, и облецися в ризы смутные, и не вкрашай лица своего, абы была, яко жена, иже от долгого часу плачеть мертваго своего;

І пойдзеш ты да цара, і скажаш яму гэтыя словы». І Ёаб уклаў словы ў вусны яе.

 

и вниидеши предъ царя, и молвити будешъ к нему слова таковая». И научилъ ее Іоавъ, яко бы имела молвити.

І жанчына з Тэкуа прыйшла да цара, упала перад ім на зямлю, і пакланілася, і сказала: «Выратуй мяне, цар».

 

Внегда же внииде предъ царя жена Фекуитская сия, поклонися и паде пред ним на лице свое на землю, глаголюще: «Выслухай мене, царю!»

І кажа ёй цар: «Што за справу маеш?» Яна адказала: «Я, на жаль, удава, муж мой памёр.

 

Рече к ней царь: «Что ти естъ?»b Она же рече: «Жена бедная и вдова есмъ, понеже умре ми мужъ, рабе твоей.

І паслугачка твая мела двух сыноў, якія пасварыліся адзін з адным на полі, і не было нікога, хто б мог, умяшаўшыся, развесці іх; і адзін з іх ударыў другога і забіў яго.

 

И имехъ два сына, ониже побранивши на поли и единъ другаго забилъ, а не былъ никто тамъ, онже бы ихъ развел.

І вось, увесь род, падняўшыся супраць паслугачкі тваёй, кажа: “Аддай таго, хто забіў брата свайго, каб мы забілі яго за душу брата яго, якога ён забіў, і каб мы знішчылі спадкаемцу”. І намагаюцца яны затушыць апошнюю іскру маю, каб не засталося па мужу маім ані імя, ані нашчадкаў на зямлі».

 

И се, вся родина въстали суть на рабу твою, глаголюще: “Выдай того, онже забилъ естъ брата своего, да убиемъ его за кровопролитіе брата своего, егоже забилъ, и погубимъ наследника”. И хотять угасити искру, еже ест остала по мужи моемъ, абы не имелъ по собе ни единаго наследника и ни имени на земли».

І сказаў цар жанчыне: «Вяртайся да дому свайго, і я выдам загад адносна цябе».

 

Тогда рече царь къ жене: «Иди ныне в домъ свой и азъ попекуся о тобе».

І жанчына з Тэкуа сказала цару: «Гаспадару мой, цар, хай гэтая правіннасць спадзе на мяне і на дом бацькі майго; цар жа і пасад яго хай будуць бязгрэшнымі».

 

Рече паки женаc Фекуитская къ царю: «На мне да пребудеть безаконие сее и на дому отца моего, господине мой царю, но царь и престолъ его да будеть невиненъ».

І сказаў цар: «Калі хто будзе гаварыць супраць цябе, прывядзі яго да мяне і ён ужо не будзе больш шкодзіць табе».

 

И рече царь: «Естъли же бы кто всталъ на тя, позови его пред мя и не будеть потомъ смети доткнутися тебе».

Сказала яна: «Згадай, цар, на Госпада, Бога свайго, каб мсціўца за кроў не павялічваў бяды і каб не загубілі яны сына майго». Ён сказаў: «Жыве Госпад, бо не ўпадзе нават волас з галавы сына твайго на зямлю».

 

Она же рече: «Да роспомянется царь на Господа, Бога своего, и не допустит, абы ся множил о крови пролитие на отомщение ближнего». Тогда рече царь: «Живъ естъ Господь, яко не спадеть влас з главы сына твоего на землю».

І сказала жанчына: «Ці можа паслугачка твая сказаць гаспадару майму цару яшчэ слоўца?» І ён сказаў: «Кажы».

 

Рече опят жена: «Да проречеть еще раба твоя къ господину моему царю слово».

І сказала жанчына: «Чаму ты так думаеш супраць народа Божага? Бо калі цар сказаў гэтае слова, то гэта быццам злачынства, таму што цар не жадае вярнуць выгнанніка свайго.

 

Рече ей царь: «Рци». Рече жена: «Почто еси мыслилъ таковую речь на люди Божия и молъвил еси, царю, сее слово, и съгрешилъ есь, глаголя, абы не приходилъ той, онже утеклъ естъ предъ тобою?

Усе мы памром, і мы — быццам вада, разлітая на зямлі, якую немагчыма сабраць; аднак Бог не хоча загубіць душу, але, разважаючы, Ён думае аб тым, каб зусім не загінуў той, хто быў адкінуты.

 

Вси бо умираемъ и, яко воды, плынемъ до земли, от неяже паки не возвратимся; и ниже хощеть Богъ, абы загинула душа человечья, но продолживает, мысля, да не загинеть наконець той, егоже заверже.d

І вось сёння прыбыла я, каб сказаць цару, гаспадару майму, гэтае слова, бо народ палохае мяне. І сказала паслугачка твая: “Скажу я цару, ці можа цар споўніць просьбу паслугачкі сваёй?

 

И сего для пришла есми днесь къ господину моему царю, да быхъ молвила ему слово то пред людми. И змыслилахъ, раба твоя: буду тако молвити къ царю, еда како учинить слово рабы своея.

Можа, цар выслухае, каб вызваліць паслугачку сваю з рукі таго, хто хоча знішчыць мяне і сына майго разам са спадчыны Божай”.

 

И выслышалъ естъ слова, да бы избавилъ рабу свою з руки всехъ, хотящих погубити мя з достояния Божия и сына моего.

Дык вырашыла паслугачка твая: “Хай слова гаспадара майго, цара, супакоіць мяне. Бо як анёл Божы, так гаспадар мой, цар, каб выслухаў і адрозніў добрае ад благога. І хай Госпад, Бог твой, будзе з табою!”»

 

Протож да глаголеть раба твоя: буди жъ слово царево, яко жертва, понеже якобы ангелъ Божий, тако естъ господинъ мой царьe, онже ни хвалениемъ ани хулением не подвижется; протожъ и Господь, Богъ твой, естъ с тобою».

І ў адказ сказаў цар жанчыне: «Не хавай ад мяне таго, аб чым я цябе запытаю». І жанчына сказала: «Хай пытаецца ў мяне гаспадар мой, цар».

 

Тогда отвеща царь и рече къ жене: «Не потаи от мене слова, о немже воспрошу тя». Рече к нему жена: «Не потаю, господи мой царю».

І спытаўся цар: «Ці не рука Ёаба з табой ува ўсім гэтым?» І ў адказ прамовіла жанчына: «Жыве душа твая, гаспадару мой, цар; і нельга ўхіліцца ані ўправа, ані ўлева ад усяго таго, пра што пытае гаспадар мой, цар; бо паслугач твой, Ёаб, сам загадаў мне і ўклаў у вусны мае ўсе гэтыя словы;

 

И рече царь: «Еда ли рука и наводъ Іоавовъ естъ с тобою во всехъ тыхъ речах?» Отвеща жена: «Для спасения души твоея, господине мой царю, ани десно, ниже налево ест что от всехъ тых речей, еже глаголалъ господинъ мой царь. Рабъ убо твой Іоавъ, той ми естъ повелелъ и онъ вложилъ во уста рабе твоей вся слова та,

каб змяніць выгляд гэтае справы, паслугач твой Ёаб зрабіў гэта. А ты, гаспадар мой, мудры, як мудры анёл Божы, каб ведаць усё, што на зямлі адбываецца».

 

абыхъ обратила речь сию во уподобление. Той ми ест росказалъ Іоавъ, рабъ твой. Ты же, господине мой царю, мудръ еси, яко ангелъ Божий, и разумееши вси речи, иже ся деют на земли».

І звярнуўся цар да Ёаба: «Вось, я раблю наступнае. Дык ідзі і прывядзі юнака Абсалома».

 

И рече царь къ Іоаву: «Се, вже ныне упрошенъ есмъ и учиних по словеси твоему; сего для иди и приведи сына моего Авесалома».

І Ёаб, упаўшы тварам сваім на зямлю, пакланіўся і дабраславіў цара. І сказаў Ёаб: «Сёння даведаўся паслугач твой, што мае ласку ў вачах тваіх, гаспадар мой, цар; бо споўніў ты просьбу паслугача свайго».

 

Тогда Іоавъ поклонися и паде на землю, и подяковал царю. И рече Іоавъ: «Ныне познахъ, рабъ твой, яко знайдохъ ласку предъ очима твоима, господи мой царю, понеже учинилъ еси то, чегож есмъ просил рабъ твой».

І ўстаў Ёаб, і пайшоў у Гэсур, і прывёў Абсалома ў Ерузалім.

 

Въставъ же Іоавъ и иде въ Есуры, и приведе Авесалома въ Ерусалимъ.

І сказаў цар: «Няхай вернецца ён у дом свой, і хай аблічча майго ён не ўбачыць». І вярнуўся Абсалом у дом свой, а аблічча цара не бачыў.

 

Рече же царь Давыдъ: «Да идеть Авесаломъ в домъ свой, а лица моего да не видить». И навратился ест Авесаломъ в домъ свой, лица же царева не виде.

А прыгажэйшага за Абсалома не было мужчыны ва ўсім Ізраэлі, якога б так услаўлялі: ад ступняў ног аж да галавы не было ў ім ніякай заганы.

 

И не былъ естъ ни единый мужъ от всехъ людей Ізраилевыхъ тако красен, яко Авесаломъ, был бо вельми хорошъ: от пятъ даже и до верху главы его не было на нем ни единое змазы.

І калі стрыглі яму валасы, — а стрыглі іх штогод, бо былі цяжкія, — то валасы з галавы яго важылі дзвесце сікляў царскай вагі.

 

И чим частей стригал власы свое, тым ему более росли; единова в лете всегда стрыгалъ е собе, понеже обтяживали его. Тые пакъ власы, еже былъ собе остриглъ, важили суть двесте лотовъ ваги посполитое.

А нарадзілася Абсалому трое сыноў і адна дачка, на імя Тамар. І была яна вельмі прыгожая.

 

И народилися суть Авесалому три сыны и дщера едина, именем Фамаръ, велми красна.

І заставаўся Абсалом у Ерузаліме два гады, і аблічча цара не бачыў.

 

И былъ естъ Авесаломъ въ Ерусалиме две лете, а лица царя Давыдова не видалъ.

І паслаў Абсалом да Ёаба з просьбай, каб паслаў яго да цара; ён не захацеў прыйсці да яго. І, калі паслаў ён другі раз і той не захацеў прыйсці,

 

Тогда послалъ Авесаломъ къ Іоаву, абы увелъ его предъ царя; онъ же не хотяаше приити к нему. И внегда удругое послалъ по него, и онъ теже не хотелъ ест приити к нему,

сказаў ён паслугачам сваім: «Паглядзіце на поле, якое мае Ёаб побач з маім полем, на якім ураджай ячменю; дык ідзіце і спаліце яго агнём». І паслугачы Ёаба, прыйшоўшы ў раздзёртым адзенні, сказалі: «Паслугачы Абсалома спалілі поле агнём!»

 

рече Авесаломъ къ слугам своимъ: «Ведаете ли вы, где поле Іоавово, подле поля моего, имеющее ячмень дозрелый к жатве? Идите на не и позжите е огнемъ». И шедши, пожгоша слузи Асвесаломовы часть жита Іоавова.

І сабраўся Ёаб і прыйшоў да Абсалома ў дом яго, і спытаў: «Чаму паслугачы твае спалілі ніву маю агнём?»

 

Тогда пришедши раби Іоавови разодраша на собе ризы своя и возвестиша господину своему, глаголюще: «Слузи Авесаломовы, пришедши, пожгли суть часть жита твоего». И въставъ, Іоавъ иде ко Авесалому, в домъ его, и рече к нему: «Прочто слузи твои пожгли суть жито мое?»

І Абсалом адказаў Ёабу: «Я пасылаў да цябе, просячы, каб ты прыйшоў да мяне і каб паслаць цябе да цара, каб ты сказаў яму: “Навошта я вярнуўся з Гэсура? Лепш было мне яшчэ там прабываць”. Дык прашу цябе, дапамажы мне ўбачыць аблічча цара; калі ёсць яшчэ правіннасць, хай ён заб’е мяне».

 

Отвеща Авесалом Іоаву: «Посылалъ есми к тобе, просяй, абы пришолъ еси ко мне, да бых послалъ тебе къ царю молвити ему: и почто я пришол семо зъ Есура, лепей ми было тамъ быти. Молю ти ся, да вижу лице царево; пакли же еще помнить на грех мой, да убиет мя».

Ёаб пайшоў да цара і сказаў яму. І паклікаў ён Абсалома, і той увайшоў да цара і ўпаў тварам на зямлю перад ім, і пацалаваў цар Абсалома.

 

Въстав же, Іоавъ вниде къ царю и возвести ему сее. Тогда позван ест Авесалом, и вниде предъ царя, и поклонися, и паде пред ним на землю. И поцаловалъ естъ царь Авесалома.