2 царстваў 15 разьдзел

 

 

Пасля таго Абсалом справіў сабе калясніцы, і коней, і пяцьдзесят мужчын, якія хадзілі перад ім.

 

Тогда потом наделалъ собе Авесалом возовъ и никъ, и пятьдесят мужей бе, иже ходяху пред коннимъ.

І, устаўшы рана, Абсалом станавіўся каля дарогі, што вяла да брамы; і кожнага чалавека, хто з якой справай звяртаўся да цара на суд, клікаў Абсалом да сябе і пытаў: «З якога ты горада?» Той, адказваючы, гаварыў: «Паслугач твой з такога і такога пакалення Ізраэля».

 

И вставая рано, Авесаломъ стоивалъ естъ у вратъ на пути и каждого мужа, онже имеаше судитися предъ царем, позывалъ к собе. И пыталъ его, глаголя: «От кего града еси ты?» Он же овещаваше: «От единаго колена Ізраилева есмъ, рабъ твой».

І Абсалом казаў яму: «Глядзі, размовы твае добрыя і справядлівыя, але ў цара ты не знойдзеш нікога, хто б цябе выслухаў».

 

И молвяше ему Авесалом: «Видять ми ся слова твоя быти добра, но несть таковаго поставленого от царя, онже бы выслышалъ тебе».

І казаў Абсалом: «Калі б хто мяне паставіў суддзёю зямлі, каб прыходзілі да мяне ўсе, што маюць вырашаць справы, і каб я судзіў іх па справядлівасці?»

 

И молвялъ Авесаломъ: «Кто мене уделаеть судьею надъ землею, абы ко мне вси шли, иже имеють суды! Судил быхъ я справедливе».a

Але і калі падыходзіў да яго чалавек, каб пакланіцца яму, ён працягваў сваю руку і, беручы яго, цалаваў яго.

 

И внегда кто приближашеся к нему, хотяй поклонитися ему, то Авесаломъ первей поспешилъ и подалъ руку, и поцаловалъ и.

І рабіў ён так з кожным ізраэльцам, які прыходзіў на суд, каб выслухаў яго цар, і здабываў сэрцы ізраэльцаў.

 

И чинилъ такъ всемъ людемъ Ізраилевымъ, приходящимъ на судъ, абы слышани были от царя; и наклонялъ естъ к собе Авесаломъ серца всехъ людей Ізраилевых.

Па чатырох гадах сказаў Абсалом цару: «Пайду, прашу цябе, я ў Геброн і споўню мае абяцанні, што я абяцаў Госпаду.

 

И бысть по четырехъ летехъ, рече Авесаломъ къ царю Давыду: «Пойду и наполню слюбы моя Господу Богу въ Хевроне,

Бо калі паслугач твой быў у Гэсуры Сірыйскім, ён даў абяцанне, кажучы: “Калі верне мяне Госпад назад у Ерузалім, складу Госпаду ахвяру”».

 

яко слюбуючи, слюбовалъ есмъ я, рабъ твой, егда бехъ въ Есурехъ, глаголя: естъли же навратить мене Господь Богъ въ Ерусалим, тогда принесу жертвы Господу въ Хевроне».

І сказаў яму цар: «Ідзі ў супакоі». І той устаў, і пайшоў у Геброн.

 

Рече ему царь: «Иди с миромъ». И въсталъ Авесаломъ, и прииде въ Хевронъ.b

І паслаў Абсалом тайных вестуноў ва ўсе пакаленні Ізраэля, кажучы: «Адразу ж, як пачуеце гук трубы, гаманіце: “Абсалом абраны царом у Геброне”».

 

И послалъ естъ тогда Авесаломъ послы по всехъ градахъ Ізраилевыхъ, глаголя: «Яко скоро услышите глас трубный, рците: “Се Авесаломъ царствуеть в Хевроне”».

А з Абсаломам выбралася з Ерузаліма дзвесце прызваных чалавек, што ішлі з чыстым сэрцам і зусім не ведалі справы.

 

Шло же было со Авесаломомъ двесте мужевъ изъ Ерусалима простымъ серцемъ, не ведяще о том ничтоже.

У час ускладання ахвяр Абсалом таксама паклікаў Ахітатэла з Гіло, дарадчыка Давіда, з горада яго Гіло. І адбылася змова моцная, і народ сыходзіўся і павялічваўся вакол Абсалома.

 

Тогда возвалъ ест Авесаломъ Ахитофеля Геломитскаго, онже былъ ест советникъ царя Давыдовъ из града его Гелома. И внегда приношаше жертвы Авесалом, бысть заклятие великое межи ими, и людие збежалися суть къ Авесалому и умножилися.

І прыбыў вястун да Давіда, паведамляючы: «Сэрца ўсяго Ізраэля прыстала да Абсалома».

 

В той час прибежал ест посол къ Давыду и поведалъ ему, глаголя: «Вси людие Ізраилевы обратилися суть ко Авесалому серцемъ целым».

І сказаў Давід сваім паслугачам, што былі разам з ім у Ерузаліме: «Збірайцеся, уцякайма; бо не будзе нам ратунку ад Абсалома. Спяшайцеся ўцячы, каб ён, спяшаючыся, не дагнаў нас раптам, і каб не загубіў нас, і каб вастрыём меча не знішчыў горад».

 

И рече Давыдъ къ слугам своимъ, иже беша с ним въ Ерусалиме: «Въстаньте и бежимо, яко не можемъ пребыти зде для Авесалома; поспешите изыйти, абы, пришедъ семо, не застиглъ насъ ту, и побилъ бы насъ, и весь градъ вывоевал бы оружиемъ».

І паслугачы цара сказалі яму: «Ва ўсім, што загадае гаспадар наш, цар, вось, мы, паслугачы твае».

 

Отвещаша же слузи царевы: «Все, еже повелевает нам господинъ нашъ царь, ради учинимо».

І выйшаў цар, і за ім увесь дом яго, і пакінуў цар дзесяць жанчын наложніц сцерагчы дом.

 

И вышолъ ест царь изъ Ерусалима со всемъ домом своимъ пешъ. И оставилъ естъ царь десете женъ, меншиць своих, въ Ерусалиме, абы хранили двора его.

І, выйшаўшы, цар і ўвесь народ з ім затрымаліся пры апошнім доме.

 

Изыде царь, и вси людие его, на ногахъ своихъ и стоялъ далеко от двора своего.

І праходзілі перад ім усе паслугачы яго; усе херэты, і фелеты і ўсе хетэі, шэсцьсот чалавек, якія пайшлі за ім з Гета, прайшлі перад царом.

 

И вси слузи его ходили суть около его, полки стрельцевъ и щитниковъ, и вси Ефъскии бойци сильнии, шестьсотъ мужей, иже вышли были за Давыдомъ зъ града Ефъ, идяху предъ царемъ.

І спытаўся цар у Этая з Гета: «Чаму і ты ідзеш разам з намі? Вярніся і застанься з царом, бо ты чужынец і нават выгнаннік са сваёй бацькаўшчыны.

 

И рече царь къ Етгаю Ефъскому: «Почто идеши с нами? Навратися во градъ и пребуди съ [тымъ] царемъ, понеже гость еси ты и вышолъ есь от места своего.

Учора прыбыў ты, і сёння я змушаю цябе ісці блукаць разам з намі, бо я сам не ведаю, куды іду. Вярніся і забяры з сабой братоў сваіх, і хай Госпад акажа табе міласэрнасць і праўду».

 

Вчера пришолъ еси и ныне, принуден сый, исходиши с нами? Азъ убо пойду, яможеc имам ити, но ты навратися и веди с собою братию свою, и Господь учинить с тобою милосердие и правду, яко и ты показалъ мне еси любовь и веру».

І ў адказ сказаў Этай цару: «Жыве Госпад, і жыве гаспадар мой, цар; у любым месцы, дзе будзе гаспадар мой, цар, ці на смерць, ці на жыццё, там будзе і паслугач твой».

 

Отвеща Етгай къ царю и рече: «Живъ естъ Господь и жива естъ душа твоя, господине мой царю, иже на коемъ месте будешъ ты, господине мой царю, будь то к животу или къ смерти, ту и я теже буду с тобою, раб твой».d

І сказаў Давід Этаю: «Ідзі і праходзь!» І прайшоў Этай з Гета, і ўсе яго людзі, і ўсе дзеці, якія былі з ім.

 

И рече царь Давыдъ къ Етгаеви: «Пойди жъ со мною». И иде Етгай Ефъский, и царь, и вси мужи, иже беша с ним, и все множество людей.

І ўся ваколіца ва ўвесь голас плакала, і ўвесь народ праходзіў. Цар таксама перайшоў ручай Цэдрон, і ўвесь народ накіраваўся па дарозе ў пустыню.

 

И вси плакали суть плачемъ великим. Царь же тогда шолъ ест чересъ поток Цедронъ; и вси людие идяху противу путя горы Оливетское, еже зрить къ пустыни.

І прыйшоў Садок, і з ім усе левіты, якія неслі каўчэг запавету Божага, і паставілі яны каўчэг Божы. І Абіятар склаў ахвяру, пакуль увесь народ не выйшаў з горада.

 

Вышолъ естъ теже и Садохъ-ерей, и вси левгити с нимъ, несуще с собою Кивотъ Завета Божия. И сложиша с себе Кивотъ Божий, и ста Авиафаръ, дондеже прейдоша потокъ Цедронъ вси людие, сходящии из града.

І сказаў цар Садоку: «Занясі каўчэг Божы ў горад. Калі я знайду ласку ў вачах Госпада, то Ён верне мяне і пакажа мне Яго і жыллё Яго.

 

И рече царь къ Садохови: «Отнеси Кивотъ Божий во градъ. Естъли знайду милость предъ очима Божиима, то возвратит мя въспять и покажет ми и храмъ свой;

А калі Ён скажа: “Не падабаешся ты Мне”, я тут: хай Ён робіць, што падабаецца Яму».

 

пакли же речеть: “Не любиш Ми ся”, готовъ есмъ, да учинить со мною, еже ся добро зрить быти пред очима Его».

І сказаў цар Садоку святару: «Ці бачыш ты? Вяртайся ў горад у супакоі; і Ахімаас, сын твой, і Ёнатан, сын Абіятара, абодва сыны вашы хай застануцца з вамі.

 

И рече паки царь къ Садохови: «О ерею, навратися с миром во градъ; и Ахимаасъ, сынъ твой, и Енафа, сынъ Авиафаровъ, оба да будуть с вами.

Вось, я буду вандраваць на раўнінах пустыні, пакуль не прыйдзе да мяне паведамленне ад вас».

 

Се, я сокриюся в полях пустых, дондеже приидеть весть от васъ ко мне, яко ся будет деяти въ граде».

І вярнулі Садок і Абіятар каўчэг Божы ў Ерузалім, і засталіся там.

 

И несоша опять Кивотъ Божий во градъ Ерусалим Садохъ и Авиафаръ, и осташа во граде.

А Давід узыходзіў на гару Аліўную, ішоў і плакаў, ішоў ён з пакрытай галавой і босымі нагамі; але і ўсе людзі, што былі з ім, ішлі з пакрытымі галовамі і плакалі.

 

Давыдъ же идяше по стране на гору Оливетскую, прикрымъ путемъ въступуя и плача, босыма ногама, накривши главу свою; людие теже вси, иже были с нимъ, идоша за нимъ, прикривши главы своя и плачущеся.

І паведамілі Давіду, што і Ахітатэл быў у змове з Абсаломам; і сказаў Давід: «Госпадзе, прашу, пазбаў сілы параду Ахітатэла».

 

Тогда возвестиша Давыдови, глаголюще: «Се, Ахитофель прилучися ко Авесалому». И рече Давыдъ: «Разруши, Господи, Боже мой, совет Ахитофелевъ!»

І калі Давід узышоў на вяршыню гары, дзе пакланяліся Богу, тады падбег да яго Хусай арахеец у раздзёртым адзенні і з пасыпанай зямлёй галавой.

 

И внегда въступовал Давыдъ на верхъ горы, на нейже хотелъ естъ помолитися Господу, и се, стретился с ним Хузий Арахитский, разторгавъ на собе ризы, и праху бе полно на главе его.

І сказаў яму Давід: «Калі ты пойдзеш са мною, будзеш мне цяжарам;

 

И рече к нему Давыдъ: «Пойдеши ли со мною, то будеши мне втяготу;

А калі вернешся ў горад і скажаш Абсалому: “Я, цар, буду паслугачом тваім; раней я быў паслугачом бацькі твайго, дык цяпер буду тваім паслугачом!”, — то ты пазбавіш сілы параду Ахітатэла адносна мяне.

 

и навратиш ли ся въ Ерусалимъ, и речеши ли ко Авесалому: “Рабъ твой есмъ, царю, живи мя; и яко есмъ былъ веренъ отцу твоему, тако и тобе буду”, сказишъ советъ Ахитофелевъ.

А будзеш мець пры сабе Садока і Абіятара, святароў; і ўсё, што пачуеш у доме цара, перакажаш Садоку і Абіятару, святарам.

 

А имети тамъ будешъ с собою Садоха и Авиафара, ереовъ; протожъ естъли что услышишъ во дворе цареве, возвести Садохови и Авиафарови.

А з імі засталіся два сыны іх: Ахімаас у Садока і Ёнатан у Абіятара; і праз іх мне перакажаш усё, што пачуеш».

 

Суть теже тамъ два сыны ихъ, Ахимаасъ, сынъ Садоховъ, и Е[н]афанъ, сынъ Авиафаровъ, сего для ими въскажете ко мне все, еже услышите».

І ўвайшоў Хусай, сябар Давіда, у горад, і Абсалом таксама ўвайшоў у Ерузалім.

 

Тогда Хузий, другъ Давыдовъ, внииде во градъ; и Авесалом в той же часъ прииде въ Ерусалим, и Ахитофель с ним.