2 царстваў 15 разьдзел

 

 

І сталася просьле гэтага, што справіў сабе Аўсалом адны цялежкі і коні, і пяцьдзясят чалавекаў беглі перад ім.

 

Тогда потом наделалъ собе Авесалом возовъ и никъ, и пятьдесят мужей бе, иже ходяху пред коннимъ.

І ўставаў Аўсалом рана нараніцы, і станавіўся ля дарогі ў браме; і было, што як чалавек, правуючыся, прыходзіў да караля на суд, то гукаў Аўсалом яго да сябе й казаў: «Зь якога ты места?» і ён адказаваў: «З аднаго з плямёнаў Ізраельскіх слуга твой».

 

И вставая рано, Авесаломъ стоивалъ естъ у вратъ на пути и каждого мужа, онже имеаше судитися предъ царем, позывалъ к собе. И пыталъ его, глаголя: «От кего града еси ты?» Он же овещаваше: «От единаго колена Ізраилева есмъ, рабъ твой».

І казаў яму Аўсалом: «Вось, справа твая добрая а справядлівая, але ў караля няма каму выслухаць цябе».

 

И молвяше ему Авесалом: «Видять ми ся слова твоя быти добра, но несть таковаго поставленого от царя, онже бы выслышалъ тебе».

І казаў Аўсалом: «О, калі б хто пастанавіў мяне за судзьдзю ў зямлі! да мяне прыходзіў бы кажны, у каторага была б справа а суд, і я аправіў бы яго».

 

И молвялъ Авесаломъ: «Кто мене уделаеть судьею надъ землею, абы ко мне вси шли, иже имеють суды! Судил быхъ я справедливе».a

І калі хто бліжыўся пакланіцца яму, то ён выцягаваў руку сваю, і браў яго, і цалаваў яго.

 

И внегда кто приближашеся к нему, хотяй поклонитися ему, то Авесаломъ первей поспешилъ и подалъ руку, и поцаловалъ и.

Гэтак рабіў Аўсалом із кажным Ізраелцам, што прыходзіў на суд да караля; і ўкраў Аўсалом сэрца ў мужоў Ізраельскіх.

 

И чинилъ такъ всемъ людемъ Ізраилевымъ, приходящимъ на судъ, абы слышани были от царя; и наклонялъ естъ к собе Авесаломъ серца всехъ людей Ізраилевых.

Як мінула сорак год, Аўсалом сказаў каралю: «Пайду я й споўню абятніцу сваю, каторую я даў СПАДАРУ, у Гэўроне;

 

И бысть по четырехъ летехъ, рече Авесаломъ къ царю Давыду: «Пойду и наполню слюбы моя Господу Богу въ Хевроне,

Бо аброк аброк слуга твой, жывучы ў Ґешуру ўв Араме, кажучы: "Калі зьверне, зьверне СПАДАР мяне да Ерузаліму, то я буду служыць СПАДАРУ"».

 

яко слюбуючи, слюбовалъ есмъ я, рабъ твой, егда бехъ въ Есурехъ, глаголя: естъли же навратить мене Господь Богъ въ Ерусалим, тогда принесу жертвы Господу въ Хевроне».

І сказаў яму кароль: «Ідзі ў супакою». І ўстаў ён, і пайшоў да Гэўрону.

 

Рече ему царь: «Иди с миромъ». И въсталъ Авесаломъ, и прииде въ Хевронъ.b

І разаслаў Аўсалом узьведнікаў да ўсіх плямёнаў Ізраелявых, сказаўшы: «Як вы пачуеце гук трубы, то кажыце: "Каралюе Аўсалом у Гэўроне"».

 

И послалъ естъ тогда Авесаломъ послы по всехъ градахъ Ізраилевыхъ, глаголя: «Яко скоро услышите глас трубный, рците: “Се Авесаломъ царствуеть в Хевроне”».

З Аўсаломам пайшлі зь Ерузаліму званыя дзьвесьце чалавекаў, а пайшлі ў прасьціні сваёй, яны нічагусенькі ня ведалі.

 

Шло же было со Авесаломомъ двесте мужевъ изъ Ерусалима простымъ серцемъ, не ведяще о том ничтоже.

І як абракаў аброкі, то паслаў Аўсалом Агітофэла Ґіляніна, парадніка Давідавага, зь ягонага места Ґіла. І склалася моцная змова, бо люд усе павялічаўся каля Аўсалома.

 

Тогда возвалъ ест Авесаломъ Ахитофеля Геломитскаго, онже былъ ест советникъ царя Давыдовъ из града его Гелома. И внегда приношаше жертвы Авесалом, бысть заклятие великое межи ими, и людие збежалися суть къ Авесалому и умножилися.

І прышоў пасланец да Давіда, кажучы: «Стала сэрца мужоў Ізраельскіх за Аўсаломам».

 

В той час прибежал ест посол къ Давыду и поведалъ ему, глаголя: «Вси людие Ізраилевы обратилися суть ко Авесалому серцемъ целым».

І сказаў Давід усім слугам сваім, што былі пры ім у Ерузаліме: «Устаньма і ўцячыма, бо ня будзе нам прытульля ад Аўсалома; барзьдзіце, каб нам адыйсьці, каб ён не пабарзьдзіў, і не засьпеў нас, і ня зьвёў на нас бяду, і ня выгубіў места лязом мяча».

 

И рече Давыдъ къ слугам своимъ, иже беша с ним въ Ерусалиме: «Въстаньте и бежимо, яко не можемъ пребыти зде для Авесалома; поспешите изыйти, абы, пришедъ семо, не застиглъ насъ ту, и побилъ бы насъ, и весь градъ вывоевал бы оружиемъ».

І сказалі слугі каралёвы каралю: «У вусім, што выбяра спадар мой, кароль, то, вось, мы — слугі твае».

 

Отвещаша же слузи царевы: «Все, еже повелевает нам господинъ нашъ царь, ради учинимо».

І вышаў кароль а ўвесь дом ягоны за ім пехатой. Пакінуў жа кароль дзесяць жанок, мамошак, сьцерагчы дом.

 

И вышолъ ест царь изъ Ерусалима со всемъ домом своимъ пешъ. И оставилъ естъ царь десете женъ, меншиць своих, въ Ерусалиме, абы хранили двора его.

І вьшаў кароль а ўвесь люд пехатой, і адзяржаліся ў Беф-Мерхаку.

 

Изыде царь, и вси людие его, на ногахъ своихъ и стоялъ далеко от двора своего.

І ўсі слугі ягоныя праходзілі па бакох яго, і ўсі херэфеі, і ўсі пелефеі, і ўсі Ґафяне, — шасьцьсот чалавекаў, што прышлі разам ізь ім із Ґафу, праходзілі перад відам каралёвым.

 

И вси слузи его ходили суть около его, полки стрельцевъ и щитниковъ, и вси Ефъскии бойци сильнии, шестьсотъ мужей, иже вышли были за Давыдомъ зъ града Ефъ, идяху предъ царемъ.

І сказаў кароль Іффаю Ґафяніну: «Нашто йдзеш таксама ты з намі? зьвярніся й застанься з каралём; бо ты — чужаземец, ды выгнаньнік із свайго месца.

 

И рече царь къ Етгаю Ефъскому: «Почто идеши с нами? Навратися во градъ и пребуди съ [тымъ] царемъ, понеже гость еси ты и вышолъ есь от места своего.

Учорах ты прышоў, а сядні я прысілю цябе йсьці з намі? Я йду, куды луча; зьвярніся а зьвярні братоў сваіх із сабою, міласэрдзе а праўда з табою!»

 

Вчера пришолъ еси и ныне, принуден сый, исходиши с нами? Азъ убо пойду, яможеc имам ити, но ты навратися и веди с собою братию свою, и Господь учинить с тобою милосердие и правду, яко и ты показалъ мне еси любовь и веру».

І адказаў Іффай каралю, і сказаў: «Жыў СПАДАР, і хай жывець спадар мой, кароль: на якім бы месцу быў спадар мой, кароль, ці ў жыцьцю, ці ў сьмерці, там будзе й слуга твой».

 

Отвеща Етгай къ царю и рече: «Живъ естъ Господь и жива естъ душа твоя, господине мой царю, иже на коемъ месте будешъ ты, господине мой царю, будь то к животу или къ смерти, ту и я теже буду с тобою, раб твой».d

І сказаў Давід Іффаю: «Дык ідзі а перайдзі». І перайшоў Іффай Ґафянін, і ўсі людзі ягоныя, і ўсі дзецяняты, што былі зь ім.

 

И рече царь Давыдъ къ Етгаеви: «Пойди жъ со мною». И иде Етгай Ефъский, и царь, и вси мужи, иже беша с ним, и все множество людей.

І плакала ўся зямля вялікім голасам. І ўвесь люд пераходзіў, і кароль перайшоў цурэй Кідрон; і ўвесь люд прайшоў па дарозе пустыні.

 

И вси плакали суть плачемъ великим. Царь же тогда шолъ ест чересъ поток Цедронъ; и вси людие идяху противу путя горы Оливетское, еже зрить къ пустыни.

А вось, і Садок, і ўсі Левіты зь ім нясуць скрыню Змовы Божае, і пастанавілі скрыню Божую; і ўзышоў Авафар, пакуль увесь люд ня вышаў зь места.

 

Вышолъ естъ теже и Садохъ-ерей, и вси левгити с нимъ, несуще с собою Кивотъ Завета Божия. И сложиша с себе Кивотъ Божий, и ста Авиафаръ, дондеже прейдоша потокъ Цедронъ вси людие, сходящии из града.

І сказаў кароль Садоку: «Зьвярні скрыню Божую да места. Калі я знайду ласку перад ачыма СПАДАРА, то Ён зьверне мяне і дасьць імне бачыць Яго а гасподу Ягоную.

 

И рече царь къ Садохови: «Отнеси Кивотъ Божий во градъ. Естъли знайду милость предъ очима Божиима, то возвратит мя въспять и покажет ми и храмъ свой;

А калі ён скажа гэтак: "Няма Мае зычлівасьці да цябе", то вось я; хай робе з імною, што Яму любя».

 

пакли же речеть: “Не любиш Ми ся”, готовъ есмъ, да учинить со мною, еже ся добро зрить быти пред очима Его».

І сказаў кароль Садоку сьвятару: «Або ты ня бачыў, — зьвярніся да места ў супакою, і Агімаас, сын твой, і Ёнафан Авафаронак, абодва сыны вашыя з вамі.

 

И рече паки царь къ Садохови: «О ерею, навратися с миром во градъ; и Ахимаасъ, сынъ твой, и Енафа, сынъ Авиафаровъ, оба да будуть с вами.

Гляньце, я прыстою на раўніне на пустыні, пакуль ня прыйдзе ад вас слова наказаць імне».

 

Се, я сокриюся в полях пустых, дондеже приидеть весть от васъ ко мне, яко ся будет деяти въ граде».

І зьвярнулі Садок а Авафар скрыню Божую да Ерузаліму, і засталіся там.

 

И несоша опять Кивотъ Божий во градъ Ерусалим Садохъ и Авиафаръ, и осташа во граде.

А Давід ішоў схонамі Аліўнымі, узыходзіў і плакаў; галава ў яго была пакрыта, ён ішоў босы; і ўвесь люд, што быў зь ім, пакрылі кажны галаву сваю, і ўзыходзілі, узыходзячы й плачучы.

 

Давыдъ же идяше по стране на гору Оливетскую, прикрымъ путемъ въступуя и плача, босыма ногама, накривши главу свою; людие теже вси, иже были с нимъ, идоша за нимъ, прикривши главы своя и плачущеся.

І Давіду наказалі, кажучы: «Агітофэл памеж змоўнікаў з Аўсаломам». І сказаў Давід: «СПАДАРУ! абярні ў дурнаўство, калі ласка, раду Агітофэлаву».

 

Тогда возвестиша Давыдови, глаголюще: «Се, Ахитофель прилучися ко Авесалому». И рече Давыдъ: «Разруши, Господи, Боже мой, совет Ахитофелевъ!»

Як Давід узышоў на верх гары, ідзе ён кланяўся Богу, вось, наўпярэймы яму Гушай Архіцянін, прыяцель Давідаў; хітон на ім быў разьдзершыся, і пыл на галаве ў яго.

 

И внегда въступовал Давыдъ на верхъ горы, на нейже хотелъ естъ помолитися Господу, и се, стретился с ним Хузий Арахитский, разторгавъ на собе ризы, и праху бе полно на главе его.

І сказаў яму Давід: «Калі ты пойдзеш із імною, то будзеш імне вялічным.

 

И рече к нему Давыдъ: «Пойдеши ли со мною, то будеши мне втяготу;

А калі зьвернешся да места й скажаш Аўсалому: "Каролю, я слуга твой; вось, я быў слугою айца твайго, ды быў такім здаўна, а цяпер, вось, і я — слуга твой", то памярцьвіш ізраду Агітофэлаву.

 

и навратиш ли ся въ Ерусалимъ, и речеши ли ко Авесалому: “Рабъ твой есмъ, царю, живи мя; и яко есмъ былъ веренъ отцу твоему, тако и тобе буду”, сказишъ советъ Ахитофелевъ.

Хіба ня ё з табою там Садок а Авафар сьвятары, і будзе, што кажнае слова, якое пачуеш з дому каралёвага, азнаймляй Садоку а Авафару сьвятаром.

 

А имети тамъ будешъ с собою Садоха и Авиафара, ереовъ; протожъ естъли что услышишъ во дворе цареве, возвести Садохови и Авиафарови.

Там ізь імі і два сыны іхныя: Агімаас Садачонак а Ёнафан Авафаронак; імі пасылайце імне кажную ведамку, якую пачуеце».

 

Суть теже тамъ два сыны ихъ, Ахимаасъ, сынъ Садоховъ, и Е[н]афанъ, сынъ Авиафаровъ, сего для ими въскажете ко мне все, еже услышите».

І прышоў Гушай, прыяцель Давідаў, да места; Аўсалом жа тады ўходзіў у Ерузалім.

 

Тогда Хузий, другъ Давыдовъ, внииде во градъ; и Авесалом в той же часъ прииде въ Ерусалим, и Ахитофель с ним.