2 царстваў 12 разьдзел

 

 

І паслаў ГОСПАД Натана да Давіда, і ён прыйшоў да яго, і сказаў яму: «У адным горадзе жылі два чалавекі, адзін быў багаты, а другі — бедны.

 

Послал же ест Господь Нафана-пророка къ Давыду, онже пришедши к нему и рече: «Отвещай ми, царю Давыде, к тому и выдай судъ справедливый: мужа два беста въ едином граде, единъ богат, а другый убогъ;

Багаты меў вельмі шмат авечак і валоў.

 

богатый имеаше овець и воловъ много вельми;

А бедны ня меў нічога, апрача адной малой авечачкі, якую купіў. Ён карміў яе, і яна расла пры ім разам з дзецьмі ягонымі, і ела пасілак ягоны, і піла з кубка ягонага, і спала каля яго, і была яму быццам дачка.

 

убогый пакъ ничтоже иного не имел, токмо агницу едину, юже былъ купил и ускормил, онаже росла ест у него посполу с сынъми его, и вкупе от хлеба его ядяше, и от чаши его пияше, и въ лоне его сыпяше, и была ему во место дщеры.

І прыйшоў госьць да чалавека багатага, але яму было шкада браць авечак сваіх і валоў сваіх, каб прыгатаваць ежу падарожніку, які прыйшоў да яго. І ўзяў ён авечку беднага чалавека, і прыгатаваў страву чалавеку, які прыйшоў да яго».

 

И внегда единъ гость пришол ест к богатому тому, не хотел взяти от овець своих и от воловъ, абы учинил пиръ гостю тому, онже пришолъ ест к нему, но взял агницу мужу убогому и учинилъ ясти гостю тому, иже к нему былъ пришол».

І Давід запалаў гневам на чалавека таго, і сказаў Натану: «Як жывы ГОСПАД, варты сьмерці той чалавек, які так зрабіў.

 

Тогда разгневався яростию великою вельми Давыдъ на мужа того богатого, рече къ Нафану: «Живъ Господь, яко годенъ ест смерти мужъ той, онже учинилъ сее!

А за авечку няхай аднагародзіцца ў чатыры разы за тое, што так зрабіў і што не пашкадаваў яго».

 

И за агницу четыри агници да навратитьa, яко учинилъ ест речь сию и не отпустилъ».

І сказаў Натан Давіду: «Ты — той чалавек! Гэта кажа ГОСПАД, Бог Ізраіля: “Я памазаў цябе на валадара над Ізраілем і Я выратаваў цябе з рукі Саўла,

 

И рече Нафанъ къ Давыду: «Ты еси той мужъ, иже учинилъ речь сию. Сия глаголеть Господь, Богъ Ізраилевъ: Азъ помазахъ тебе на царство Ізраилевоb, и изорвахъ тя з руку Сауловыхъ,

і даў табе дом гаспадара твайго і жонак гаспадара твайго на ўлоньне тваё, і аддаў табе дом Ізраіля і Юды, а калі яшчэ гэтага табе замала, дадаў бы табе яшчэ болей.

 

и далъ есми тобе домъ господина твоего и жены господина твоего в лоно твое, и подалъ есми тобе людей Ізраилевыхъ и Іюдиныхъ, и, еще ли ся то мало мнить быти, придам ти более.

Дык чаму ты пагардзіў словам ГОСПАДА, робячы тое, што ліхое ў вачах Ягоных? Урыю Хета ты забіў мячом, а жонку ягоную ўзяў сабе за жонку. Ты забіў [Урыю] мячом сыноў Амона.

 

Прочто жъ пакъ еси преступил заповедь Божию, абы чинилъ злое предъ лицемъ Моим? Урию Ефейскаго убилъ еси оружиемъ и жену его взял еси собе за жену, а забил еси его оружиемъ сынов Аммоновыхъ.

І цяпер меч не адступіць ад дому твайго на вякі за тое, што ты пагардзіў Мною і ўзяў жонку Урыі Хета, каб была жонкай тваёй”.

 

Сего для не выйдеть мечь з дому твоего во веки, понеже заверглъ еси Мене и взялъ есь жену Уриину Ефейскаго, абы была жена твоя.

Гэта кажа ГОСПАД: “Вось, Я навяду на цябе бяду, якая [выйдзе] з дому твайго, і вазьму жонак тваіх на вачах тваіх, і аддам іх бліжняму твайму, і будзе ён спаць з жонкамі тваімі на вачах сонца гэтага.

 

Прото сия глаголеть Господь: Се, Азъ възбужу на тя злое з дому твоего и возму жены твое, а ты на то гледети будешъ, и дамъ е ближнему твоему, и пребывати будеть съ женами твоими явне;

Бо ты зрабіў тое патаемна, а Я зраблю гэта перад усім Ізраілем і перад сонцам».

 

ты учинилъ еси скрите, Азъ же учиню слово то предъ лицемъ людей Ізраилевыхъ и предо всеми ясне на сл[о]нци».

І сказаў Давід Натану: «Саграшыў я перад ГОСПАДАМ!» І сказаў Натан Давіду: «ГОСПАД зьняў з цябе грэх, ты не памрэш.

 

Отвеща Давыдъ къ Нафанови: «Согрешихъ предъ Господем Богомъ». И рече паки Нафанъ къ Давыду: «Господь уже презрел ест грехъ твой, не умреши;c

Але як ты праз [грэх свой] пагрэбаваў зьнявагамі ворагаў ГОСПАДА, сын, які народзіцца ў цябе, памрэ».

 

но для того, иже учинил еси причиною своею, яко ругалися сут врази имени Божиему для согрешения твоего, прото сын той, иже ся народить тобе от Версавии, умреть».

І Натан пайшоў у дом свой, а ГОСПАД дакрануўся дзіцяці, якога нарадзіла жонка Урыі Давіду, і яно захварэла.

 

И навратися Нафанъ в домъ свой. Тогда поразилъ ест Господь немощию тяжкою отроча, еже роди жена Уриева Давыду, и не имеяше надежи Давыдъ, абы живо остало отроча.

І прасіў Давід Бога за хлопчыка, і посьціў Давід пастом, і прыйшоў [у Дом Божы], і начаваў [там], і ляжаў на зямлі.

 

Молился ест Господу Богу за отроча, и постился, и, шедъ на особное место, лежаше на земли.

І сталі старшыні дому ягонага над ім, каб падняць яго з зямлі, але ён не хацеў, і ня еў хлеб з імі.

 

И вниидоша к нему старейшины дому его, нутяще и, да бы въстал от земли; и не хоте въстати, и ни яде с ними хлеба.

І сталася ў сёмы дзень, што памерла дзіцятка, і слугі Давіда баяліся паведаміць яму, што дзіця памерла, бо гаварылі яны: «Калі яшчэ дзіця жыло, гаварылі мы да яго, але ён не хацеў слухаць голасу нашага. А цяпер як можам сказаць: “Дзіця памерла”. Можа зрабіць ён [сабе] нешта благое».

 

И бысть въ день седмый, и умре отроча, и не смели суть слузи поведити того Давыдови, яко умре отроча, рекоша бо сами межи собою: «Се, отроча еще живо было, глаголахом к нему, и не хотел послухати нас; многымъ более ныне, естъли же поведимъ ему, яко умре отроча, смутитися будет».

І ўбачыў Давід, што слугі ягоныя шэпчуцца між сабою, і зразумеў Давід, што дзіця памерла. І сказаў Давід слугам сваім: «Ці памерла дзіця?» І яны сказалі: «Памерла».

 

Слыша же Давыд, яко шептаху слузи его, и поразумел ест, иже умре отроча, и рече к слугамъ своим: «Умре ли отроча?» Они же рекоша: «Умре».

І падняўся Давід з зямлі, і памыўся, і намасьціўся, і зьмяніў адзеньне сваё, і ўвайшоў у Дом ГОСПАДА, і пакланіўся. І вярнуўся ў дом свой, і папрасіў, каб далі яму хлеб, і еў.

 

Тогда въстал Давыдъ от земляd, и умылся, и облекся в ризы ины, и иде во храмъ Божий, и помолився Господу; и навратився в дом свой, повеле положити пред ся хлебъ, и яде.

І сказалі яму слугі ягоныя: «Чаму гэта робіш? Пакуль яшчэ дзіця жыло, ты посьціў і плакаў, а калі дзіця памерла, ты ўстаў і ясі хлеб?»

 

Тогда рекоша к нему слузи его: «Что ест се, иже учинилъ еси при отрочати: внегда еще жив был, постился и плакалъ еси; якоже умре, тогда въстал еси и елъ хлебъ?»

І сказаў [Давід]: «Пакуль дзіця жыло, я посьціў і плакаў, бо я казаў сабе: “Хто ведае, можа, ГОСПАД зьлітуецца, і дзіця будзе жыць?”

 

Он же рече: «Для отрочати, егда еще живо было, постихся и плакахся, глаголя: “Кто весть, яко может ми его дати Господь, и будеть живъ”.

А цяпер [дзіця] памерла.Навошта маю посьціць? Ці ж я змагу яго вярнуць? Я пайду да яго, але яно да мяне ня вернецца».

 

И ныне, понеже умре, чему бых ся постил? Не возмогу бо навратити его к собе. Но я борздей пойду к нему, нежели онъ навратится ко мне».

І суцяшаў Давід жонку сваю Батшэву, і ўвайшоў да яе, і спаў з ёю. І яна нарадзіла яму сына, і ён даў яму імя Салямон. І ГОСПАД палюбіў яго,

 

И потешил ест Давыдъ Версавию, жену свою, и внииде к ней, и ляже с нею; она же заченши и роди сына, и нарече имя ему Саломонe, и Господь возлюби и.

і паслаў да яго, і праз прарока Натана даў яму імя Едыдыя паводле загаду ГОСПАДА.

 

И далъ ест его в руце Нафану-пророку, и прозвал и «любый Богу», понеже возлюби его Господь.

А Ёаў ваяваў супраць Раббы сыноў Амона, і здабыў горад валадарства.

 

Въ той час добывал ест Іоавъ Раввафа, града царева сынов Аммоновых, и егда разумел, яко вже скоро имел добыти его,

І паслаў Ёаў пасланцоў да Давіда, і сказаў: «Я ваяваў супраць Раббы і здабыў Горад водаў.

 

послал посла къ Давыду, глаголя: «Добывал есми града Раввафа, и се, вже конечне добуду града, иже ест межи водами;

І цяпер ты зьбяры рэшту народу, і стань аблогаю вакол гораду, і здабудзь яго, бо калі я здабуду горад, ці ж ня імем маім будзе ён названы?»

 

протож ныне събери останокъ людей и обляжъ и и добудь ты сам, да не причтется слава сия мне, егда быхъ я добыл его». Тогда собрав Давыдъ всехъ людей, и иде, и обляже град Раввафъ.

І Давід сабраў увесь народ, і пайшоў на Раббу, і ваяваў супраць яе, і здабыў яе.

 

И внегда добывал его, взялъ и,

І ўзяў ён дыядэму з галавы Мількома, вага ейная — талент золата, і камень каштоўны [на ёй], і была яна на галаве Давіда. І вынес ён з гораду вельмі вялікую здабычу.

 

и снялъ венець з главы царя их, онже важил ест талантъ злата, съ драгым камением, и возложили и на главу царю Давыду; но и користь з града того вывезлъ ест велику велми.

А народ, які ў ім, ён вывеў і паклаў пад пілы, ламы жалезныя і сякеры жалезныя, і вывеў іх у печы цагельныя. Так учыніў ён з усімі гарадамі сыноў Амона. І вярнуўся Давід і ўвесь народ у Ерусалім.

 

Людей же града того пилами ростирал и волочил по них бороны железные, а иныхъ тесаки розсекал, и иных же в боки копием пробол. И тако вчинил ест всем градом сынов Аммоновых. И навратился паки Давыд въ Ерусалим со всемъ войскомъ своимъ.