Дзеі 16 разьдзел

 

 

Дайшоў ён да Дэ́рвіі і Лíстры. І вось, быў там адзін ву́чань па імені Цімафей, сын нейкай жанчыны Іудзейкі, што ўве́равала, ба́цька ж яго быў Э́лінам;

 

Пришед же Павелъ во Дервинь и въ Листру, и се, вченикъ некій бе ту именем Тимофей, сынъ жены некия Іудеанины, верующее во Христа, от о[т]ца же Елліна,

пра яго све́дчылі браты́, якія былí ў Лíстры і Іканíі.

 

о немже славу добрую выдавали живущие в Листре и во Іконии братия.

Павел пажада́ў узя́ць яго з сабою; і, ўзя́ўшы, абрэ́заў яго з-за Іудзеяў, якія былí ў тых мясцінах; бо ўсе ведалі, пра ба́цьку яго, што ён быў Э́лінам.

 

Сего восхоте Павелъ, да бы с нимъ ходилъ, и приемъ, обреза и деля Іудеи, живущих на местехъ онехъ, ведяху бо вси отца его, яко Еллин бяше.

Калі ж прахо́дзілі яны па гарадах, то нака́звалі веруючым выко́нваць пастано́вы, прыня́тыя Апосталамі і прасвітарамі ў Іерусаліме.

 

И внегда прохожаше грады, предааше имъ хранити нравы, уставленыя от апостолъ и старець во Ерусалиме.

І цэ́рквы ўмацо́ўваліся ў веры і ўзраста́лі колькасцю штодзе́нь.

 

Церкви же утвержахуся верою и прибываше число их по вся дни.

Прайшоўшы праз Фрыгíю і Галацíйскую краíну, яны Ду́хам Святы́м не былí дапу́шчаны прапаве́даваць сло́ва ў Асíі.

 

Прошедши ж Фригию и Галатійскую страну, возбранены от Светого Духа глаголати слово Божие во Асіи,

Прыйшоўшы ў Місíю, яны спрабава́лі ісці ў Віфінíю, але Дух не дапусцíў іх.

 

и пришедше во Ми сию, покушастася ити во Вифінию, и не допусти имъ Духъ.

Прайшоўшы Місíю, яны сышлі ў Траа́ду.

 

И егда прошли Мисію, сънидоша во Троаду.

І было́ ўначы́ відзе́нне Паўлу: нейкі муж Македонец стаяў і прасіў яго, ка́жучы: перайдзі ў Македонію і дапамажы́ нам.

 

И видение в нощи явися Павлу, якобы неякій мужъ Макидонянинъ стоялъ и моли[л] его, глаголя: «Пришедъ во Макидонию, помози намъ».

Калі ён убачыў відзе́нне, то мы адразу пастара́ліся адпра́віцца ў Македонію, разуме́ючы, што паклíкаў нас Гасподзь дабраве́сціць ім.

 

И якожъ видение виде, скоро возыска изыіти во Макидонию, разумеюще тое, яко прізываеть е Господь благовестити имъ.

І вось, адпра́віўшыся з Траа́ды, мы накірава́ліся проста ў Самафра́кію, а на другі дзень у Неа́паль

 

И отвезшеся от Троады, приплыша во Самофракъ, назаутрей же во Неаполімъ,

і адтуль у Філíпы — першы ў той ча́стцы Македоніі горад, кало́нію; у гэтым горадзе мы застава́ліся некалькі дзён.

 

и оттоле во Філипусы, еже ест первая часть Макидоніи, град-колония. Беху же в томъ граде пребывающе дне неколико.

А ў дзень суботні мы вы́йшлі за горад да ракí, дзе, як лічы́лася, было́ месца малітвы, і, сеўшы, размаўлялі з жанчынамі, якія сабра́ліся там.

 

Во день же суботный изыдоша вонъ изъ града къ реце, идеже мнешеся молитвеница быти, и седъше, глаголаху къ собравшимся женамъ.

І слу́хала адна жанчына па імені Лíдзія, прадаўшчыца пу́рпуру, з горада Фіяты́р, якая шанава́ла Бога; і Гасподзь адкрыў яе сэ́рца, каб успрыма́ць тое, што гаварыў Павел.

 

И некая жена, именемъ Лидия, от Порфірополяa, града Фиатирска, чтуще Бога, послухаше, ейже Господь отвръзе серце, да бы пилна была слов, глаголемых от Павла, якоже крестися сия и домъ ея; умоли, глаголюще:

Калі ж ахрысцíлася яна і дом яе, то папрасіла, ка́жучы: калі вы палічы́лі мяне вернай Госпаду, дык увайдзíце ў мой дом і жывíце. І яна перакана́ла нас.

 

«Понеже имате мя верну Господеви быти, вошедши въ домъ мой, пребудите». и принути их.

Ста́лася, што, калі мы ішлі да ме́сца малітвы, сустрэ́ла нас адна служа́нка, якая ме́ла ду́ха вяшчу́нства і якая прыно́сіла гаспадара́м сваім вялікі прыбы́так прадказа́льніцтвам.

 

(Зачалоb 38) Бысть же идущим на молитву, рабы ни некая, имуще духъ вещій, стрете их, ониже пожи токъ великій приносила господаремъ своимъ, вещуючи.

Яна, ідучы́ за Паўлам і за намі, крычала, ка́жучы: гэтыя людзі — рабы́ Бога Усявы́шняга, яны абвяшча́юць нам шлях спасе́ння.

 

Тая, последствуючи Павлу, имъ вопиаше, глаголюще: «Сіи человеци раби Бога вышнего суть, ониже возвещають намъ путь спасения».

Так рабіла яна многа дзён. Павел жа, якому апры́крала гэта, звярнуўся да ду́ха і прамовіў: зага́дваю табе íмем Госпада Іісуса Хрыста вы́йсці з яе. І дух вы́йшаў у той жа час.

 

И сее чинивала за много дній. Стужив же Павелъ, и обратився духови, рече: «Завещаваю тобе о имени Ісусъ Христове: изыди от нея!» и изыде в томъ часе.

Гаспадары́ ж яе, уба́чыўшы, што знíкла надзея на прыбы́так іх, схапілі Паўла і Сілу і пацягну́лі на плошчу да нача́льнікаў;

 

Видевши же господари ея, яко изыде надежа пожитку им, похопивше Павла и Силу, привлекоша на торгъ ко князем.

і, прывёўшы іх да правіцеляў, сказалі: гэтыя людзі, бу́дучы Іудзеямі, будара́жаць наш горад

 

и приведши их пред воеводы, рекоша: «Сіи человеци возмущають град нашъ, ониже суть Іудеи,

і прапаве́дуюць звы́чаі, якіх нам, Ры́млянам, нельга ні прыма́ць, ні выко́нваць.

 

и завещавают обычае, ихже не достоить намъ пріимати и ни творити Римляномъ сущимъ».

І паўстаў натоўп су́праць іх, а правіцелі, сарва́ўшы з іх вопратку, загада́лі біць іх кія́мі;

 

И зъбежался народъ на не. И воеводы, растръзавше на них ризы, веляху палицами е бити.

і, нанёсшы ім шмат удараў, кінулі іх у цямніцу і загадалі ахоўніку пільна сцерагчы́ іх;

 

И многы давше имъ раны, въсадиша их въ темницу, завещавше темъничьному стражу твердо стрещи е.

атрыма́ўшы такі загад, ён кінуў іх ва ўну́траную цямніцу і ногі ім забíў у кало́дкі.

 

Он же, завещание приемъ, въсади их во нутреную темницу и ногы ею заби въ кладе.

Каля по́ўначы Павел і Сіла, мо́лячыся, спе́вам услаўля́лі Бога; а вя́зні слу́халі іх.

 

Въ полунощи же Павелъ и Сила, молящеся, хваляху Бога, поюще. И послушаху их ужнициc.

Раптам зда́рылася вялікае землетрасе́нне, так што захіста́ліся падму́ркі цямнíцы; адразу паадчыня́ліся ўсе дзверы, і з усіх паспада́лі кайданы́.

 

И скоро трусъ земли стался ест великъ тако, иже поколебалося основание темнице; отверзошеся же абие все двери и всемъ узы ослабеша.

Ахоўнік, прачну́ўшыся і ўбачыўшы, што адчы́нены дзверы цямніцы, вы́няў меч і хацеў забіць сябе, ду́маючы, што вя́зні ўцяклí.

 

Тогда обудися темничный стражъ, и егда виделъ отверсты двери темнице, изъвлекъ ножъ, хотяше себе убити, мня избегша юзникыd.

Але Павел усклíкнуў моцным голасам, ка́жучы: не рабі сабе ніякага зла, бо ўсе мы тут.

 

Возопи же гласомъ великимъ Павелъ, глаголя: «Ничегоже чини собе зла, вси бо есмы зде».

Той, папрасіўшы агню́, убег і ў трымце́нні прыпа́ў да Паўла і Сілы,

 

Попросив же свеща, вскочи и, трепетенъ сый, припаде къ Павлу и Силе.

і, вы́веўшы іх адтуль, сказаў: спадары́! што мне трэба рабіць, каб спасцíся?

 

Изведъ их вонъ, рече: «Господие, что ми подобаеть вчинити, да спасуся?»

Яны ж адказа́лі: уве́руй у Госпада Іісуса Хрыста, і спасе́шся ты і ўвесь дом твой.

 

Они же рекоша ему: «Веруй въ Господа Ісуса Христа, и спасешися ты и весь домъ твой».

І прапаве́далі слова Гаспо́дняе яму і ўсім, што былí ў доме яго.

 

И глаголаста ему слово Господьне и всемъ, еже в дому его.

І ён, забраўшы іх у той час ночы, абмы́ў раны іх, і адразу быў ахры́шчаны ён сам і ўсе дама́шнія яго;

 

И поемъ их, того жъ часу в нощи омылъ раны имъ; и крестися самъ со всею челядию своею без мешкания.

і, прывёўшы іх у дом свой, ён прапанава́ў ім трапе́зу і з усім домам сваім узра́даваўся, што ўве́раваў у Бога.

 

Внегда ж увелъ е в домъ свой, зготовилъ столъ, и возрадовася со всею челядию своею, яко верова Богови.

Калі ж настаў дзень, правіцелі паслалі гарадскіх служы́целяў сказаць: вы́звалі тых людзей.

 

Дневи же бывшу, послаша воеводы слуги своя, глаголюще выпустити человека она.

Ахоўнік паве́даміў пра гэта Паўлу: правіцелі прысла́лі зага́д вы́зваліць вас, так што цяпер выхо́дзьце і ідзіце з мірам.

 

Сказа же темничный страж словеса сия Павлу, яко: «Послаша воеводы, да отпущени будете. И ныне, вышедше, идите с миром».

Але Павел сказаў ім: нас, Ры́мскіх грамадзя́н, без суда́ прынаро́дна бíлі і кíнулі ў цямнíцу, а цяпер упо́тай выпуска́юць? не, няхай пры́йдуць і са́мі вы́ведуць нас.

 

Павел же рече к нимъ: «Бивше насъ предъ людми, не осудивши, человекиe Римлянины всадиша в темницу, и ныне тайно изводите насъ? Ни убо, но да, пришедше, сами изведуть».

Гарадскія служыцелі перадалí правіцелям гэтыя сло́вы; і тыя спалохаліся, пачуўшы, што гэта Ры́мскія грамадзя́не.

 

Отказаша же слуги слова сия воеводамъ, и бояшеся, услышавши, яко Римлянина еста,

І, прыйшоўшы, яны папрасілі ў іх прабачэ́ння, потым вы́велі і прасілі пакінуць горад.

 

и пришедше, умолиша е, и изъведше, жадали их, да бы вышли изъ града.

Яны ж, вы́йшаўшы з цямніцы, прыйшлі да Лíдзіі і, убачыўшы братоў, далí ім настаўле́нне і адпра́віліся.

 

Вышедши же с темници, пришли суть ко Лидіи, и видевше братию, утешиша ихъ и изыідоша.