Дзеі 15 разьдзел

 

 

І нікаторыя, што прыйшлі зь Юдэі, навучалі братоў: калі ня будзеце абрэзанымі па звычаю Масеяваму, ня можаце быць уратаванымі.

 

И неціи пакъ, пришедъше от Іудея, учаху братию, глаголюще: «Не обрежете лі ся по обычаю Моисееву, не можете спастися»a.

Пагэтаму ў Паўлы і Барнабы адбыўся спор і спрэчка нямала́я з прыйшоўшымі, дык (браты) пастанавілі адправіць Паўлу і Барнабу, і нікаторых другіх із іх да Апосталаў і старэйшынаў у Ярузалім адносна спрэчкі гэтай.

 

Бывши же распри и стязанию немалу Павла и Варнавы к нимъ, установиша на томъ, абы Павелъ и Варнава шли до Ерусалима, и некие иные с ними, ко апостоломъ и старцемъ о вопрошеніи сем.

Яны ж, пасланыя царквой, праходзілі праз Хвініку ды Самару, апавядаючы аб навароце паганаў, і радасьць вялікую рабілі ўсім братом.

 

Тогда они, суще выпроважени от церкві, прохожаху Фіникию и Самарию, поведающе обращение погановъ и чиняху радость велию всей братіи.

Прыйшоўшы ж у Ярузалім, яны былі прыняты царквой і Апосталамі ды старэйшынамі і расказалі, што ўчыніў зь імі Бог.

 

Пришедши же во Ерусалимъ, приата быста от церкви, и от апостолъ, и от старець. Споведаша же им, елика сътвори Богъ с нима и яко отверзе языкомъ дверь веры.

І паўсталі нікаторыя з гарэзіі хварысэяў, што ўверылі, кажучы, што трэба іх абрэзаць і наказа́ць, каб трымаліся Закону Масея.

 

(Зачало 36) Восташа же неціи от сонма фарисейскаго веровавшие, глаголюще, яко подобаеть обрезати их и завещавати блюсти законъ Моисеовъ.

І сабра́ліся Апосталы і старэйшыны разгледзіць гэту справу.

 

Собралися же апо столи и старци сведети о словеси сем.

Як жа адбыла́ся працяглая спрэчка Пётра, устаўшы, сказаў ім: мужчыны браты! вы ведаеце што ад пачатковых дзён Бог выбраў сярод нас, каб праз мае вусны пагане пачу́лі слова Эвангельля і ўве́рылі,

 

Многу же взысканию бывшу, воставъ, Петръ рече к ним: «Мужие братия! Вы весте, яко от дней первых Богъ в насъ избра, да бы усты моими услышали языци благовествование и веровали.

і Знаўца сэрцаў Бог засьведчыў ім даўшы ім Духа Сьвятога, як і нам,

 

И серцевидець Бог сведетелствовал, давъ имъ Дух Светыі, якоже и намъ,

і ня ўчыніў ніякай розьніцы між намі і імі, вераю ачысьціўшы сэрцы іхныя.

 

и ни что же раздели между нами и онеми, верою убо очистил серца их.

Дык чаго ж вы цяпер спакушаеце Бога, ускласьці ярмо на шыю вучняў, якое ні ба́цькі нашыя ні мы ня былі ў сілах пане́сьці?

 

Ныне же что искушаете Бога, хотяще возложити иго на шию ученикомъ, егоже ни отци наши ани мы возмогохом понести?

Але дзякуючы Багадаці Госпада Ісуса Хрыста мы верым, што збаўлены так, як і яны.

 

Но благодатию Господа Ісуса Христа веруемъ спастися, якожъ и они».

І змоўкла ўся грамада, і слухалі Барнабу і Паўлу, апавядаўшых якія знакі і цуды зрабіў празь іх Бог сярод паганаў.

 

Тогда умолкоша все множство и послушаху Варна вы и Павла, поведающих, елика сътвори Богъ знамения и чудеса во языцехъ с нима.

Пасьля ж таго як яны змоўклі пачаў гаварыць Якуб, кажучы: мужчыны браты! паслухайце мяне.

 

По умолчанию же ею отвеща Іаковъ, глаголя: «Мужие братия! Послушайте мене.

Сымон патлумачыў як Бог на пачатку ўгледзіў атрымаць з паганаў народ у Імя Сваё.

 

Симонъb поведалъ, яко ест Богъ напредъ наведил імъ, абы принял от язык люди во имя свое.

І з гэтым згаджаюцца Словы Прарокаў, як напісана:

 

И сему согласують словеса, пророкъ якоже пишеть:

пасьля гэтага вярнуся і збудую Палатку Давіда што звалілася і руіны яе адбудую і папраўлю яе

 

“По сих навращуся и созіжду храмъ Давыдовъ падший, и раскопания его направлю, и воздвигну и,

так каб пача́лі шукаць Госпада (і) астатнія людзі і ўсе пагане, якім будзе прапаве́дана Імя Маё, гаворыць Госпад, Які робіць усё гэта.

 

яко да прочіи человеци возыщуть Господа и вси языци, над нимиже призывано ест имя Мое, глаголеть Господь, творяй вся сия”c.

Ведамы Богу ад вечнасьці ўсе працы Ягоныя.

 

Разумна суть Богови от века вся дела Его.

Пагэтаму я лічу́: ня абцяжа́рваць паганаў, якія наварочваюцца да Бога,

 

Для того азъ сужу не стужати тымъ, ониже от язык обращаются къ Богу, но написати к нимъ,

але напісаць ім: устрымлівацца ад гідотаў ідальскіх і блудадзейства, і заду́шанага (мяса) і крывí.

 

да выстерегаются от требъ идолскых, и от блуда, и от удавленины, и от крови; и елика невгодна собе быти, инымъ не чинити.

Бо Масей ад даўных родаў мае па местах тых, што абвяшчаюць яго ў сынагогах, чыта́ны кожную суботу.

 

Моисей бо от родов давных во всех градех проповедающих себе имат во сонмищи, идеже на каждую субо ту чьтется».

Тады наду́малі Апосталы і старэйшыны разам з усёй царквой паслаць у Антыёху з Паўлам і Барнабай выбраных спасярод сябе́ людзей: Юду, называнага Варсавай, і Сілу мужчын перадавых сярод братоў,

 

Тогда полюбилосе апостоломъ, и старцем, и всему собору, абы выбраные от себе муже послали во Антиохию съ Павломъ и Варнавою — Іуду, нарицае маго Варсаву, и Силу, мужа нарочиты во братіи, пославши листы,

напісаўшы рукамі сваімі наступнае: Апосталы і старэйшыны і браты: братом з паганаў, што (жывуць) у Антыёсе і Сірыі і Кілікі, радавацца.

 

рукою их писаны сеце: «Апостоли, и старци, и братия тымъ, ониже суть во Антиохіи, в Сиріи и въ Киликіи, братиямъ, еже от языкъ навращеным о Господи, радоватися усказуемъ.

З тае прычыны, што мы пачулі, што нікаторыя прыходзячы ад нас, устрывожылі вас словамі ды захісталі ду́шамі вашымі, ка́жучы абрэзывацца і трымацца Закону, чаго мы (ім) ня даруча́лі,

 

Понеже убо слышахом, яко неціи, пришедше от нас, возмутиша васъ словесы, развращающе душе ваше, веляще вамъ обрезатися и блюсти законъ, имъже того мы не розказали,

надумалі мы, сабраўшыся аднадушна (ды) выбраўшы мужчын паслаць да вас разам зь лю́бымі нам Барнабай і Паўлам,

 

и изволися намъ, бывшимъ посполу, выбравши, мужей послати къ вамъ со возлюбленными нашими Варнавою и Павломъ, —

людзьмі, аддаўшымі ду́шы свае за Імя Госпада нашага Ісуса Хрыста.

 

человекома, ониже предаша душе свое для имене Господа нашего Ісуса Христа.

Вось жа (мы) паслалі Юду і Сілу, і яны абвесьцяць (вам) тое і словам.

 

Послахом же Іуду и Силу, и техъ словом усказуемъ таяжде.

Бо наду́малася Сьвятому Духу і нам ніякага больш цяжару на вас ня ўскла́даць апрача гэтага ніабходнага:

 

Слюбилося ест Духу Светому и намъ ни едина на васъ воскладати бременя, развей толико потреб ных сихъ —

узьдзержывацца ад ахвяраванага ідалам і крыві, і заду́шанага (мяса), і блудадзейства; высьцерагаючыся гэтага, зробіце добра. Бывайце здаровыя.

 

да воздеръжитеся от жертвъ ідольских, и от крови, и от удавленины, и от блуда; и елика не хощете вамъ быти, другим не чините — от нихже соблюдающе себе, добре сотворите. Здравьствуйте».

Яны ж, пасланыя, прыйшлі ў Антыёху і, сабраўшы грамаду, перада́лі пісьмо.

 

Тогда они, по сла ни бывше, пріидоша во Антиохию, и собравши множество, подаша имъ листъ.

І, прачытаўшы, (яны) узрадаваліся гэтаму суцяшэньню.

 

Прочетши же, возрадовашеся о утешеніи.

Юда і Сіла таксама будучы прарокамі многімі словамі абадзёрылі братоў ды ўмацавалі.

 

Іуда же и Сила, пророци суще, словами многыми утешиста братию и утвердиста.

Прабыўшы ж (там патрэбны) час (яны) былі зь мірам адасланы братамі да Апосталаў.

 

И ту пребывше некое время, отпущена быста с миромъ от братіи ко апостолом.

Але Сіле надумалася застацца тамака.

 

И захотелося Силе остатиту. Іуда пакъ самъ навратился во Ерусалимъ.

Паўла ж і Барнаба заставаліся ў Антыёсе навучаючы і абвяшчаючы разам з многімі другімі Слова Госпада.

 

(Зачало 37) Павелъ же и Варнава живяху во Антиохіи, учаще и благовествующе со иными многыми слово Господьне.

І пасьля некалькіх дзён Павал сказаў Барнабе: вернемся, наведаем братоў нашых па ўсіх местах, дзе мы абвяшчалі Слова Госпада: як (яны яго) трымаюцца.

 

По некоихъ же днехъ рече Павелъ ко Варнаве: «Возвратившися, подобаеть намъ наведити братию нашу во всехъ градехъ, в нихже проповедахомъ слово Господьне, како ся имеють».

Барнаба ж захацеў узяць з сабою Яана, называнага Маркам.

 

Варнава пак совеща, абы поняли съ собою и Іоанна, нарицаемаго Марка.

Але Паўла меркаваў ня браць яго з сабою, (бо) ён адстаў ад іх у Памхвілі ды ня пайшоў зь імі на справу.

 

Павелъ же глаголаше: «Занеж отступилъ от насъ во Памфиліи и не шолъ на дело с нами, в немже положени быхомъ, не понимаймы его съ собою».

Дык узьняло́ся няпаразуменьне, так што яны разлучыліся адзін з адным, і Барнаба ўзяўшы Марка адплыў на Кіпр.

 

И бысть межи неми распря тако, иже разлучишеся от себе. Варнава убо, поимъ Марка, отплыл во Кипръ.

А Паўла пайшоў абраўшы сабе Сілу даручо́ны братамі Багадаці Бога.

 

Павелъ же, выбравъ собе Силу, изыде, преданъ благодати Божией от братіи;

І праходзіў праз Сірыю і Кіліку ўмацоўваючы цэрквы.

 

прохожаше ж Сирію и Киликию, утвержая церкви.