Дзеі 15 разьдзел

 

 

Некаторыя, што прыйшлі зь Юдэі, вучылі братоў: калі не абрэжацеся паводле абраду Майсеевага, ня можаце ўратавацца.

 

И неціи пакъ, пришедъше от Іудея, учаху братию, глаголюще: «Не обрежете лі ся по обычаю Моисееву, не можете спастися»a.

Калі ж пачаліся нязгоды і немалое змаганьне ў Паўла і Варнавы зь імі, дык пастанавілі Паўлу і Варнаву і некаторым іншым зь іх выправіцца ў гэтай справе да апосталаў і прасьвітараў у Ерусалім.

 

Бывши же распри и стязанию немалу Павла и Варнавы к нимъ, установиша на томъ, абы Павелъ и Варнава шли до Ерусалима, и некие иные с ними, ко апостоломъ и старцемъ о вопрошеніи сем.

І вось, праведзеныя царквою, яны праходзілі Фінікію і Самарыю, расказваючы пра наварот язычнікаў, і рабілі вялікую радасьць ва ўсіх брацтвах.

 

Тогда они, суще выпроважени от церкві, прохожаху Фіникию и Самарию, поведающе обращение погановъ и чиняху радость велию всей братіи.

А як прыйшлі ў Ерусалім, яны былі прынятыя царквою, апосталамі і прасьвітарамі, і абвясьцілі ўсё, што Бог учыніў зь імі, і як адчыніў дзьверы веры язычнікам.

 

Пришедши же во Ерусалимъ, приата быста от церкви, и от апостолъ, и от старець. Споведаша же им, елика сътвори Богъ с нима и яко отверзе языкомъ дверь веры.

Тады паўсталі некаторыя з фарысэйскай ерасі, якія ўверавалі, і казалі, што трэба абразаць язычнікаў і наказаць трымацца закона Майсеевага.

 

(Зачало 36) Восташа же неціи от сонма фарисейскаго веровавшие, глаголюще, яко подобаеть обрезати их и завещавати блюсти законъ Моисеовъ.

Апосталы і прасьвітары сабраліся на разгляд гэтай справы.

 

Собралися же апо столи и старци сведети о словеси сем.

Пасьля доўгага разважаньня Пётр, устаўшы, сказаў ім: мужы браты! вы ведаеце, што Бог ад першых дзён абраў з нас мяне, каб з вуснаў маіх язычнікі пачулі слова Дабравесьця і ўверавалі;

 

Многу же взысканию бывшу, воставъ, Петръ рече к ним: «Мужие братия! Вы весте, яко от дней первых Богъ в насъ избра, да бы усты моими услышали языци благовествование и веровали.

і Знаўца Сэрцаў Бог даў ім сьведчаньне, даўшы ім Духа Сьвятога, як і нам;

 

И серцевидець Бог сведетелствовал, давъ имъ Дух Светыі, якоже и намъ,

і не паклаў ніякае розьніцы паміж намі і імі, вераю ачысьціўшы сэрцы іхнія.

 

и ни что же раздели между нами и онеми, верою убо очистил серца их.

Чаго ж вы цяпер спакушаеце Бога, каб ускласьці на шыі вучняў ярмо, якога не маглі несьці ні бацькі нашыя, ні мы?

 

Ныне же что искушаете Бога, хотяще возложити иго на шию ученикомъ, егоже ни отци наши ани мы возмогохом понести?

Але мы верым, што мілатою Госпада Ісуса Хрыста ўратуемся, як і яны.

 

Но благодатию Господа Ісуса Христа веруемъ спастися, якожъ и они».

Тады змоўк увесь сход і слухаў Варнаву і Паўла, якія расказвалі, якія азнакі і цуды ўтварыў Бог празь іх сярод язычнікаў.

 

Тогда умолкоша все множство и послушаху Варна вы и Павла, поведающих, елика сътвори Богъ знамения и чудеса во языцехъ с нима.

А пасьля таго, як яны змоўклі, пачаў прамову Якаў і сказаў: мужы браты! паслухайце мяне:

 

По умолчанию же ею отвеща Іаковъ, глаголя: «Мужие братия! Послушайте мене.

Сымон вытлумачыў, як Бог на пачатку дагледзеў язычнікаў, каб скласьці зь іх народ у імя Сваё;

 

Симонъb поведалъ, яко ест Богъ напредъ наведил імъ, абы принял от язык люди во имя свое.

і з гэтым згодныя словы прарокаў, як напісана:

 

И сему согласують словеса, пророкъ якоже пишеть:

«потым вярнуся і аднаўлю скінію Давідаву заняпалую, і тое, што ў ёй разбурана, узнаўлю, і папраўлю яе,

 

“По сих навращуся и созіжду храмъ Давыдовъ падший, и раскопания его направлю, и воздвигну и,

каб знайшлі Госпада астатнія людзі і ўсе народы, паміж якімі абвесьціцца імя Маё, кажа Гасподзь, Які творыць усё гэта».

 

яко да прочіи человеци возыщуть Господа и вси языци, над нимиже призывано ест имя Мое, глаголеть Господь, творяй вся сия”c.

Вядомыя Богу спрадвеку ўсе справы Ягоныя.

 

Разумна суть Богови от века вся дела Его.

Таму я лічу, што ня сьлед заважаць тым язычнікам, якія да Бога зьвяртаюцца,

 

Для того азъ сужу не стужати тымъ, ониже от язык обращаются къ Богу, но написати к нимъ,

а напісаць ім, каб яны ўстрымаліся ад апаганенага ідаламі, ад распусты, ад душанага і крыві, і каб не рабілі іншым таго, чаго ня зычаць сабе:

 

да выстерегаются от требъ идолскых, и от блуда, и от удавленины, и от крови; и елика невгодна собе быти, инымъ не чинити.

бо закон Майсееў старажытных родаў па ўсіх гарадах мае прапаведнікаў ягоных і чытаецца ў сынагогах кожнае суботы.

 

Моисей бо от родов давных во всех градех проповедающих себе имат во сонмищи, идеже на каждую субо ту чьтется».

Тады апосталы і прасьвітары з усёю царквою разважылі, выбраўшы спаміж сябе мужоў, паслаць іх у Антыахію з Паўлам і Варнавам, менавіта: Юду, якога празвалі Варсавам, і Сілу, мужоў начальных сярод братоў,

 

Тогда полюбилосе апостоломъ, и старцем, и всему собору, абы выбраные от себе муже послали во Антиохию съ Павломъ и Варнавою — Іуду, нарицае маго Варсаву, и Силу, мужа нарочиты во братіи, пославши листы,

напісаўшы і ўручыўшы ім наступнае: апосталы і прасьвітары і браты братам зь язычнікаў у Антыахіі, Сірыі і Кілікіі: радавацца.

 

рукою их писаны сеце: «Апостоли, и старци, и братия тымъ, ониже суть во Антиохіи, в Сиріи и въ Киликіи, братиямъ, еже от языкъ навращеным о Господи, радоватися усказуемъ.

Таму што мы пачулі, што некаторыя, выйшаўшы ад нас, устрывожылі вас сваімі казанямі і пахіснулі вашыя душы, кажучы, што трэба абразацца і трымацца закона, чаго мы ім не даручалі;

 

Понеже убо слышахом, яко неціи, пришедше от нас, возмутиша васъ словесы, развращающе душе ваше, веляще вамъ обрезатися и блюсти законъ, имъже того мы не розказали,

дык мы, сабраўшыся, аднадушна разважылі паслаць да вас выбраных мужоў зь любаснымі нашымі Варнавам і Паўлам,

 

и изволися намъ, бывшимъ посполу, выбравши, мужей послати къ вамъ со возлюбленными нашими Варнавою и Павломъ, —

людзьмі, якія аддалі душы свае за імя Госпада нашага Ісуса Хрыста.

 

человекома, ониже предаша душе свое для имене Господа нашего Ісуса Христа.

І вось мы паслалі Юду і Сілу, якія высьветляць вам тое самае і словамі.

 

Послахом же Іуду и Силу, и техъ словом усказуемъ таяжде.

Бо заўгодна Сьвятому Духу і нам не ўскладаць на вас ніякага цяжару болей, апрача гэтага неабходнага:

 

Слюбилося ест Духу Светому и намъ ни едина на васъ воскладати бременя, развей толико потреб ных сихъ —

устрымлівацца ад ідалаахвярнага і крыві, і душанага і распусты, і не рабіць іншым таго, чаго сабе ня зычыце; трымаючыся гэтага, добра зробіце. Будзьце здаровыя».

 

да воздеръжитеся от жертвъ ідольских, и от крови, и от удавленины, и от блуда; и елика не хощете вамъ быти, другим не чините — от нихже соблюдающе себе, добре сотворите. Здравьствуйте».

І вось пасланцы прыйшлі ў Антыахію і, склікаўшы людзей, уручылі пісьмо.

 

Тогда они, по сла ни бывше, пріидоша во Антиохию, и собравши множество, подаша имъ листъ.

А яны, прачытаўшы, узрадаваліся настаўленьню гэтаму.

 

Прочетши же, возрадовашеся о утешеніи.

Юда і Сіла, якія таксама былі прарокі, шчодрым словам далі настаўленьне братам і ўмацавалі іх.

 

Іуда же и Сила, пророци суще, словами многыми утешиста братию и утвердиста.

Пабыўшы там якісь час, яны зь мірам адпушчаны былі братамі да апосталаў;

 

И ту пребывше некое время, отпущена быста с миромъ от братіи ко апостолом.

але Сілу надумалася застацца там, а Юда вярнуўся ў Ерусалім.

 

И захотелося Силе остатиту. Іуда пакъ самъ навратился во Ерусалимъ.

А Павал і Варнава жылі ў Антыахіі, навучаючы і зьвястуючы, разам зь іншымі многімі, слова Гасподняе.

 

(Зачало 37) Павелъ же и Варнава живяху во Антиохіи, учаще и благовествующе со иными многыми слово Господьне.

Па пэўным часе Павал сказаў Варнаву: хадзем зноў, наведаем братоў нашых ва ўсіх гарадах, у якіх мы прапаведалі слова Гасподняе, як яны жывуць.

 

По некоихъ же днехъ рече Павелъ ко Варнаве: «Возвратившися, подобаеть намъ наведити братию нашу во всехъ градехъ, в нихже проповедахомъ слово Господьне, како ся имеють».

Варнава хацеў узяць з сабою Яна, якога звалі Маркам,

 

Варнава пак совеща, абы поняли съ собою и Іоанна, нарицаемаго Марка.

але Павал разважыў ня браць з сабою таго, хто адстаў ад іх у Памфіліі і не пайшоў зь імі на дзею, на якую яны былі пасланыя.

 

Павелъ же глаголаше: «Занеж отступилъ от насъ во Памфиліи и не шолъ на дело с нами, в немже положени быхомъ, не понимаймы его съ собою».

Адгэтуль і сталася крыўда, так што яны разлучыліся адзін з адным; і Варнава, узяўшы Марка, адплыў на Кіпр;

 

И бысть межи неми распря тако, иже разлучишеся от себе. Варнава убо, поимъ Марка, отплыл во Кипръ.

а Павал, выбраўшы сабе Сілу, выправіўся, даручаны братамі мілаце Божай,

 

Павелъ же, выбравъ собе Силу, изыде, преданъ благодати Божией от братіи;

і праходзіў Сірыю і Кілікію, умацоўваючы цэрквы.

 

прохожаше ж Сирію и Киликию, утвержая церкви.