Дзеі 10 разьдзел
Дзеі Сьвятых Апосталаў
Пераклад Васіля Сёмухі → Біблія Скарыны (Бразгуноў)
У Кесарыі быў адзін чалавек, якога звалі Карнілій, сотнік з кагорты, называнай Італійскай,
(Зачало 24) Мужъ некий бе во Кесаріи, именемъ Корнилей, сот ник от полка, нарицающегося Италі[й]ска,
пабожны і богабаязны з усім домам сваім, ён рабіў шмат міласьціны людзям і заўсёды маліўся Богу.
благочестенъ и бояйся Бога со всемъ домом своимъ, даяй милостыня многы людемъ и моляся Богу всегда.
Ён ва ўяве ясна бачыў каля дзявятай гадзіны дня анёла Божага, які ўвайшоў да яго і сказаў яму: Карнілій!
Сей виде во виденіи яве во часъ девятый дня анъгела Божия, пришедша к нему и рекша ему: «Корнилие!»
А ён, зірнуўшы на яго і спалохаўшыся, сказаў: што, Госпадзе? Анёл адказваў яму: малітвы твае і міласьціны твае ўзгадаліся перад Богам;
Онъ же, возревъ на нь и, пристрашенъ быв, рече: «Что ест, Господи?» Рече же ему: «Молитвы твоя и милостыни твояa възыдоше на паметь пред Богомъ.
дык пашлі людзей у Ёпію і пакліч Сымона, якога завуць Пятром:
И ныне пошли во Оппию мужей и призови Симо на, нарицаемаго Петра,
ён гасьцюе ў нейкага Сымона-гарбара, чый дом каля мора; ён скажа табе, што табе трэба рабіць.
сей пребываеть у некоего Симона, кожедела, егоже домъ ест при мори. Той речет тобе глаголы, в нихже спасешися ты и домъ твой».
Калі анёл, які гаварыў з Карніліем, адышоў, дык ён, паклікаўшы двух сваіх слуг і набожнага воіна з тых, што былі пры ім,
И внегда от[ъ]иде ангелъ глаголавый Корнилию, призва два от рабъ своих и воина добречестъна от слу жащих ему,
і расказаўшы ім усё, паслаў іх у Ёпію.
и сказавъ имъ все, посла их во Оппию.
На другі дзень, калі яны ішлі і набліжаліся да горада, Пётр каля шостай гадзіны ўзышоў на дах дома памаліцца.
Во утрейшій же день идущим имъ по пути и граду приближающимся, возыде Петръ на горницу помолитися в час шестый.
І адчуў ён голад, і захацеў есьці; пакуль гатавалі, найшла на яго жарсьць,
Бысть же приалчен и хотяше вкусити. Готующим же онымъ обедъ, нападе на нь ужасъ,
і бачыць адчыненае неба і нейкі посуд, які апускаецца да яго, нібы вялікае палатно, прывязанае за чатыры рагі і апусканае на зямлю;
и виде небо отверсто и сходящъ сосудъ некий, яко плащеницу велику, от четырех краи привязан и низу спущающся на землю,
у ім былі ўсякія чатырногі зямныя, зьвяры, плазуны і птушкі нябесныя.
в немже бяху вся четвероногая земли, и гади, и птици небесные.
І быў голас яму: устань, Пётр, закалі і еж.
И бысть глас к нему: «Воставъ, Петре, заколи и яжъ».
Але Пётр сказаў: не, Госпадзе! я ніколі ня еў нічога паганага або нячыстага.
Петръ же рече: «Отдали сее от меb, Господи, яко николиже ядохъ всяко скверно или нечисто».
Тады другі раз быў голас яму: што Бог ачысьціў, таго не ўважай за нячыстае.
И се, гласъ опять к нему второе: «Яже Бог очистил естъ, ты не скверни».
Гэта было тройчы — і посуд зноў падняўся на неба.
Сее бысть трежды, и паки взятся сосудъ на небо.
Калі ж Пётр раздумваў сам сабе, што б такое азначаў гэты відзеж, што ён бачыў, — вось, мужы, пасланыя Карніліем, распытаўшыся пра дом Сымонаў, спыніліся каля варот,
Внегда же Петръ самъ в собе дивляшеся, что бы знаменовало видение сее, еже виде, и се, мужи, посланые от Корнилія, пытающи дому Симонова, стоя ли предъ враты,
і, гукнуўшы, спыталіся: ці тут Сымон, якога завуць Пятром?
и вызвавши некоего, пытаху, естли же Симонъ, нарицаемый Петръ, изде пребываеть.
Тым часам, як Пётр разважаў пра відзеж, Дух сказаў яму: вось, трох чалавек шукаюць цябе;
Петру же помышляющу о виденіи, рече ему Духъ: «Се, мужи трие ищуть тебе.
устань, сыйдзі і йдзі зь імі, зусім не сумняваючыся; бо Я паслаў іх.
Востав же, сниди долу и пойди с ними, ничтожъ разсужая, занеж Азъ послал их».
Пётр, сыйшоўшы да людзей, прысланых да яго ад Карнілія, сказаў: я той, каго вы шукаеце; дзеля якой справы прыйшлі вы?
(Зачало 25) Сошед же Петръ к мужем и рече: «Се, азъ есмъ той, егоже вы ищете. Что за дело ест, иже пріидосте семо?»
А яны сказалі: Карнілій сотнік, чалавек дабрачынны і богабаязны, шанаваны ўсім народам Юдэйскім, атрымаў ад сьвятога анёла наказ паклікаць цябе ў дом свой і паслухаць словаў тваіх.
Они же рекоша: «Корнилей-сотникъ, мужъ праведенъ и бояся Бога, и сведетелство доброе имея от всехъ людей Іудейских, поведено ему бысть от ангела свята призвати тя в домъ свой и слышати речи от тебе».
Тады Пётр, запрасіўшы іх, пачаставаў; а назаўтра, устаўшы, пайшоў зь імі, і некаторыя браты Ёпійскія пайшлі зь ім.
Тогда появъ их у дворъ и учьтилъ. Наутрей же, востав, Петръ иде с ними, и неціи братия от Іоппии идоша с нимъ.
На другі дзень прыйшлі яны ў Кесарыю. А Карнілій чакаў іх, склікаўшы родзічаў і сваіх блізкіх сяброў.
И второго дня внидоша во Кесарию. Корнилей пакъ ждаше их, созвавши племя свое и другы любезные.
Калі Пётр уваходзіў, Карнілій сустрэў яго і пакланіўся, прыпаўшы да ног ягоных.
И бысть, якоже вхожаше Петръ, стрети и Корнилей и, падъ на ногу его, поклонися.
А Пётр падняў яго, кажучы: устань; я таксама чалавек.
Петръ же воздвиже и, глаголя: «Въстани, и азъ самъ человекъ есмъ».
І, гутарачы зь ім, увайшоў і знайшоў многа сабраных.
И розмолвяя с нимъ, вніиде и знайде собравъшиеся многы,
І сказаў ім: вы ведаеце, што Юдэю забаронена зносіцца або збліжацца зь іншапляменцам; але мне Бог адкрыў, каб я не ўважаў ніводнага чалавека за паганага альбо нячыстага;
и рече к нимъ: «Вы весте, яко негодно ест мужу Іудею прилучитися или приступити ко иноплеменнику, но мне приказал Богъ ни единаго скверна или нечиста глаголати человека,
таму я, будучы пакліканы, і прыйшоў безь пярэчаньня; і вось, пытаюся: на якую дзею вы клікнулі мяне?
Темже и без суменения пріидохъ позванъ. И пытаю вас, для чего посласте по мя?»
Карнілій сказаў: з чацьвёртага дня я пасьціўся да цяперашняй гадзіны і а дзявятай гадзіне маліўся ў сваім доме; і вось, паўстаў перада мною муж у сьветлым адзеньні
и Корнилей рече: «От четвертаго дня даже и до сего часа бех постяся. И во девятый часъ молихся въ дому моемъ, и се, мужъ ста предо мною во одежи светле
і кажа: Карнілій! пачута малітва твая і міласьціны твае спамянуліся перад Богам;
и рече ко мне: “Корнилие! Услышана бысть молитва твоя и милостыне твое помянушеся предъ Богомъ.
дык пашлі ў Ёпію і пакліч Сымона, якога завуць Пятром: ён гасьцюе ў доме гарбара Сымона каля мора; ён прыйдзе і скажа табе.
Пошли въ Оппию и призови Симона, иже нарицается Петръ; сей пребываеть в дому Симона, в кожедела, близ моря”.
Адразу паслаў я да цябе, і ты добра зрабіў, што прыйшоў: цяпер мы ўсе стаім перад Богам, каб выслухаць усё, што наказана табе ад Бога.
И скоро послахъ къ тобе. Ты же добре вчинил, пришеды к намъ, ныне убо вси мы предъ Богомъ пріидохомъ послушати вся повеленная тобе от Бога».
А Пётр разамкнуў вусны і сказаў: у ісьціне спазнаю, што Богу не абліччы спадобныя,
(Зачало 26) Отверзъ же Петръ уста своя, рече: «Поистинне разумеваю, яко на лица не зрить Богъc,
а ў кожным народзе той, хто богабаязны і робіць па праўдзе, да спадобы Яму.
но во всякомъ языце бояйся Его и делая правду приятенъ Ему естъ.
Ён паслаў сынам Ізраілевым слова, зьвястуючы мір празь Ісуса Хрыста; Гэты ёсьць Гасподзь усіх.
Слово, еже посла Богъ сыномъ Ізраилевымъ, благовещая миръ Ісусомъ Христомъ — Сей ест всем Господь.
Вы ведаеце, што адбывалася па ўсёй Юдэі, пачынаючы ад Галілеі, пасьля хрышчэньня, прапаведаванага Янам:
Вы весте бывшій глаголъ по всей Іудеі, наченъ от Галилеи, по крещении, еже проповеда Іоаннъ,
як Бог Духам Сьвятым і моцай памазаў Ісуса з Назарэта, і Ён хадзіў, дабро ўчыняючы і ацаляючы ўсіх, паняволеных д’яблам, бо Бог быў зь Ім;
яко Ісуса от Назарета помаза Богъ Духомъ Светымъ и силою, Онже прииде, добродетелствуя и исцеляя вся насилованныя от диавола, зануже Богъ былъ ест с Нимъ.
і мы сьведкі ўсяго, што зрабіў Ён у краі Юдэйскім і ў Ерусаліме, і што нарэшце Яго забілі, павесіўшы на дрэве.
И мы есмо сведетели всему, еже сотвори во стране Іудейстей и во Ерусалиме Егоже убиша, повесивше на древе.
Гэтага Бог уваскрэсіў на трэйці дзень, і даў Яму зьяўляцца,
Сего Богъ воскреси въ третій ден и далъ Его явна быти
не ўсяму людзтву, а сьведкам, сьпярша Богам выбраным, нам, якія зь Ім елі і пілі пасьля ўваскрэсеньня Яго зь мёртвых;
не всемъ людемъ, но сведетелем, прежде нареченным от Бога — намъ, иже с Нимъ ядохом и пихом по воскресеніи Его от мертвых.
і Ён наказаў нам прапаведаваць людзям і сьведчыць, што Ён ёсьць вызначаны Богам Судзьдзя жывым і мёртвым.
И повеле нам проповедати людемъ и засведетелствовати, яко Той ест нареченый от Бога Судия живымъ и мертвымъ.
Пра Яго ўсе прарокі сьведчаць, што ўсякі, хто верыць у Яго, атрымае дараваньне грахоў імем Ягоным.
О Семъ вси пророци сведетельствують оставление грехомъ прияти именемъ Его всякому, верующему во Нь».
Калі Пётр яшчэ гаварыў, Дух Сьвяты зыйшоў на ўсіх, хто слухаў слова.
(Зачало 27) Еще же Петру глаголющу слова сие, паде Духъ Светый на всехъ слышащих слово.
І вернікі з абрэзаных, што прыйшлі зь Пятром, зьдзівіліся, што дар Сьвятога Духа выліўся і на язычнікаў;
И ужасошеся верніи, еже быша от обрезания, пришедшіи съ Петромъ, яко и на поганы даръ Светаго Духа излияся,
бо чулі, як рознымі мовамі гаварылі яны і славілі Бога. Тады Пётр сказаў:
слышаху бо их глаголющихъ разными языки и величающихъ Бога. Тогда отвеща Петръ:
хто можа забараніць ахрысьціцца вадою тым, якія, як і мы, атрымалі Сьвятога Духа?
«Еда воду возбранити можеть кто, еже не креститися, симъ, они же Духъ Светый прияша, яко и мы?»
І наказаў ім ахрысьціцца ў імя Ісуса Хрыста. Потым яны прасілі яго пабыць у іх некалькі дзён.
и повеле имъ креститися во имя Ісусъ Христово. Тогда молиша Его, абы пребылъ у нихъ дней неколико.
