Дзеі 19 разьдзел

 

 

Калі Апалос быў у Карынфе, Павал, абышоўшы горныя землі, прыйшоў у Эфэс і знайшоў там некаторых вучняў

 

(Зачало 42) Бысть же, внегда Аполос пребываше въ Коринфе, и Павелъ, прошед вышние страны, пріиде во Ефесъ, и знашедъ ту некия ученики,

і сказаў ім: ці прынялі вы Сьвятога Духа, увераваўшы? А яны сказалі яму: мы нават і ня чулі, ці ёсьць Дух Сьвяты.

 

рече къ нимъ: «Аще Духъ Светый принясте, веровавше?» Они же рекоша к нему: «Ани аще ест Дух Светый слышахом».

Ён сказаў ім: у што ж вы хрысьціліся? Яны адказвалі: у Янава хрышчэньне.

 

Рече же к ним: «Во что убо крестистеся?» Они же рекоша: «Во Іоанново крещение».

Павал сказаў: Ян хрысьціў хрышчэньнем пакаяньня, кажучы людзям, каб веравалі ў Таго, Хто ідзе пасьля яго, гэта значыцца, у Хрыста Ісуса.

 

Рече Павел: «Іоаннъ крестилъ крещениемъ покаяния, людем глаголя: “Во грядущего по мне да веруета”a, то ест во Христа Ісуса».

Пачуўшы гэта, яны хрысьціліся ў імя Госпада Ісуса,

 

Слышавши же, крестишеся во имя Господа Ісуса.

і, калі Павал усклаў на іх рукі, зышоў на іх Дух Сьвяты, і яны пачалі гаварыць іншымі мовамі і прарочылі.

 

И возложивши Павлу на не руце, прииде Духъ Светый на них, глаголаху же языки и пророчествоваху.

Усіх іх было чалавек з дванаццаць.

 

Было же всехъ мужей яко дванадесеть.

Прыйшоўшы ў сынагогу, ён не бяз страху прапаведаваў тры месяцы, гутарыў і сьведчыў пра Царства Божае.

 

Вошед же Павелъ во сонмище, молвяше смеле по три месеци, гадаяся и препирая яже о Царствіи Божіи.

А калі некаторыя ўгневаліся і ня верылі, ліхасловячы шлях Гасподні перад людзьмі, дык ён, пакінуўшы іх, вылучыў вучняў і кожны дзень прапаведаваў у школе нейкага Тырана.

 

И якоже неціи ожесточели и не верили, зле молвяще о пути Господьнемъ предъ народомъ, отступилъ от них и отлучивъ ученики, по вся дни стязаяся во училищи некоего мужа силна.

Гэта доўжылася да двух гадоў, так што ўсе жыхары Асіі чулі казань пра Госпада Ісуса, як Юдэі, так і Эліны.

 

И сее бысть през две лете, тако иже все живущие во Асіи слышали слово Господа Ісуса, Іудеи же и Еллини.

А Бог тварыў шмат цудаў Паўлавымі рукамі,

 

Силы пакъ непросты творяше Богъ рукама Павловыма,

так што на хворых ускладвалі хусткі і паясы зь цела ягонага, і іх пакідалі хваробы, і злыя духі выходзілі зь іх.

 

яко и на недужныя носилі от пота его убрусце и препоясания, и исцеляхуся от них немощныя, и исходяху духи лукавыя.

Нават некаторыя вандроўныя заклінальнікі Юдэйскія пачалі заклікаць імя Госпада Ісуса над тымі, што былі апанаваныя злымі духамі, кажучы: заклінаем вас Ісусам, Якога Павал прапаведуе.

 

Начаша же неціи от скитающихся Іудеи за клинатели именовати надъ імущими духи лукавы имя Господа Ісуса, глаголюще: «Заклинаемъ васъ Ісусомъ, Егоже Павел проповедает».

Гэта рабілі нейкія сем сыноў Юдэйскага першасьвятара Скевы.

 

И было ест едного Іудеянина, именем Скевея, архиерея, сынов седмъ, ониже чиняху сия.

Але злы дух сказаў у адказ: Ісуса ведаю, і Павал мне вядомы, а вы хто?

 

Тогда, отвещав, дух лукавый рече имъ: «Ісуса знаю, а Павла съвем. Вы же кто есте?»

І кінуўся на іх чалавек, у якім быў злы дух, і, адолеўшы іх, узяў над імі такую сілу, што яны, голыя і пабітыя, выбеглі з таго дома.

 

И скочил на них человекъ той, в немже бе духъ лукавый, и одолевъ имъ, крепляшеся на них тако, иже нагы и уранены бежали от храма оного.

Гэта стала вядома ўсім Юдэям і Элінам, што жылі ў Эфэсе, і напаў страх на ўсіх іх, і слаўлена было імя Госпада Ісуса;

 

Сее пакъ явъно было всемъ Іудеомъ и Еллином, живущим во Ефесе. И нападе страхъ на всехъ их, и величаше имя Господа Ісуса.

А многія з тых, што ўверавалі, прыходзілі, спавядаючыся і адкрываючы ўчынкі свае.

 

Многи же от веровавших прихожаху, исповедующе и исказующе дела своя.

А з тых, што займаліся чарадзействам, даволі многія, пазьбіраўшы кнігі свае, спалілі іх перад усімі; і палічылі цэны іх, і выйшла іх на пяцьдзясят тысяч драхмаў.

 

И мнози, ониже чинивали чары, собравше книгы своя, сожигаху пред всеми. И сочтоша цены их, и обретоша сребреникъ пятдесят тысещ.

З такою сілаю ўзрастала і перамагала слова Гасподняе.

 

Сице крепко слово Господьне растяше и множишеся.

Калі ж гэта зьдзейсьнілася, Павал пастанавіў у духу, прайшоўшы Македонію і Ахаю, ісьці ў Ерусалім, сказаўшы: пабыўшы там, я павінен пабачыць і Рым.

 

Сим же скончавшимся, уложи Павлови Духъ, прошедъ Макидонию и Ахаію, ити во Ерусалим, рекій, яко: «Бывшу ми тамо, подобаеть мне и Римъ відети».

І паслаўшы ў Македонію двух, што служылі яму, Цімафея і Эраста, сам на нейкі час застаўся ў Асіі.

 

Послав же въ Макидонию два от служащих ему, Тимофея и Ераста, самъ же остася на той часъ во Асіи.

У той час падняўся немалы бунт супроць шляху Гасподняга;

 

Бысть же во время оно молва немала о пути Господьнемъ.

бо нейкі срэбранік, якога звалі Дзімітрый, які ўзводзіў срэбныя храмы Артэміды і даваў рамесьнікам немалы прыбытак,

 

Дімитрей убо некто именемъ, сребросечець, онже чинивалъ требники сребряны Арътемидеb, даяше бо хитръцем делание немало,

склікаўшы іх і іншых такіх рамесьнікаў, сказаў: сябры! вы ведаеце, што на гэтым рамястве палягае добры дастатак наш;

 

ихже собравъ и тымъ подобныя делателя, рече: «Мужие! Весте, яко от сего делания имение наше естъ,

тым часам вы бачыце і чуеце, што ня толькі ў Эфэсе, але амаль ва ўсёй Асіі гэты Павал сваімі пераконваньнямі затлуміў нямала людзей, кажучы, што робленыя рукамі людзкімі — не багі;

 

и видите, и слышите, иже не толико во Ефесе, но скоро и по всей Асіи сей Павелъ препре и обрати многъ народъ, глаголя, яко не суть то бозі, еже руками бывають уделаны.

А гэта нам пагражае тым, што ня толькі рамяство нашае заняхаіцца, але і храм вялікай багіні Артэміды ў нішто абернецца, і зьнішчыцца веліч тае, якую шануе ўся Асія і ўвесь сьвет.

 

И также ныне не токмо наше дело беду приемлеть и обличение, но и великое богини Ариемидінъ храмъ нивочтоже уменится, к тому начнеть разорятися и величество ея, юже вся Асіа и вселенная почитаеть».

Выслухаўшы гэта, яны споўніліся лютасьці і пачалі крычаць, кажучы: вялікая Артэміда Эфэская!

 

Слышавши же сия, исполнишеся ярости и возопиху, глаголюще: «Велика ест Артемида Ефеская!»

І ўвесь горад напоўніўся смутай; схапіўшы Македонцаў Гаія і Арыстарха, спадарожнікаў Паўлавых, яны аднадушна памкнуліся на відовішча.

 

И наполнися градъ весь мятежа, и устремишеся единодушно въ позорищеc, похытивше Гаіа и Аристарха, Макидоняны, другы Павловы.

Калі ж Павал хацеў выйсьці да людзей, вучні не дазволілі яму;

 

Павлу же хотящу вънити между нихъ, не дорущаху ему ему ученици.

таксама і некаторыя Асійскія начальнікі, якія былі сябрамі ягонымі, паслалі да яго прасіць — не паказвацца на відовішчы.

 

И неціи от асійских началникъ, суще ему любезни, послаша к нему, моляще на дати себе въ позоръ.

Тым часам адны крычалі адно, а другія другое; бо сход быў бязладны, і большая частка людзей ня ведала, дзеля чаго сабраліся.

 

Друзіи же ино нечто вопиаху, бе бо собрание смущено и мнози не ведяху, для чего пріидоша.

На прапанову Юдэяў зь люду выбралі нейкага Аляксандра. Даўшы знак рукою, Аляксандр хацеў гаварыць да людзей.

 

От народа жа влекоша Александра, пхающим его Іудеомъ. Александръ же, покивавъ рукою, да бы умолкли, хотяй отвещати народу.

Калі ж даведаліся, што ён Юдэй, дык закрычалі ўсе ў адзін голас, і каля дзьвюх гадзін крычалі: вялікая Артэміда Эфэская!

 

Познавши же его, яко Іудеанинъ ест, гласъ бысть единъ от всехъ, якобы за два часа вопиющих: «Велика Артемида Ефеская!»

А захавальнік парадку, уціхамірыўшы людзей, сказаў: мужы Эфэскія! які чалавек ня ведае, што горад Эфэс ёсьць служнік вялікай багіні Артэміды і Дыяпэта?

 

Внегда же книжникъ укротил народъ, рече: «Мужие Ефестіи! и кто ест человекъ той, онже бы не ведалъ, иже градъ Ефескій чьтить великую Артемиду Діова роду?

А калі супраць гэтага няма чым запярэчыць, дык трэба вам супакоіцца і не рабіць неабачліва;

 

И понеже тому противитися никто не может, мусите ся упокоити и ничтоже с наскаканиемъ чинити.

а вы прывялі гэтых мужоў, якія ні храма Артэмідынага не абакралі, ні багіні вашай ня бэсьцілі;

 

Приведоста бо мужа сия ни церковнаго что украдша, ни хуляща богыню вашу.

Калі ж Дзімітрый і іншыя зь ім рамесьнікі маюць скаргу на каго-небудзь, дык ёсьць судовыя сходы, і ёсьць праконсулы: няхай скардзяцца адзін на аднаго;

 

Естъли же Димитрееви и мастером тымъ, иже суть с нимъ, до кого дело, судіи суть, и к тому врядъници, да жалують другъ на друга.

а калі вы дамагаецеся чагосьці іншага, дык гэта вырашыцца ў законным сходзе;

 

Пакли же чего иного ищете, по закону церкви да разрешится,

бо нам ёсьць небясьпека, — за тое, што сталася сёньня, нам паставяць у віну смуту, бо няма аніякае прычыны, якою мы маглі б апраўдаць такую зборню. Сказаўшы гэта, ён распусьціў сход.

 

зануж бедно ест намъ пріимати таковыя брани, яко днешнего дня, ни едіной вине сущі, о нейже можем воздати слово збежанию сему». И сия рекъ, роспустил народъ.