Дзеі 19 разьдзел

 

 

І сталася, як Аполёс быў у Карынце, што Паўла, прайшоўшы вышнія часьці, прышоў да Ефэсу і, знайшоўшы некатрых вучанікаў,

 

(Зачало 42) Бысть же, внегда Аполос пребываше въ Коринфе, и Павелъ, прошед вышние страны, пріиде во Ефесъ, и знашедъ ту некия ученики,

Сказаў ім: «Ці вы, уверыўшы, прынялі Сьвятога Духа?» А яны яму: «Мы нават ня чулі, ці ё Дух Сьвяты».

 

рече къ нимъ: «Аще Духъ Светый принясте, веровавше?» Они же рекоша к нему: «Ани аще ест Дух Светый слышахом».

І ён сказаў: «Дык у што вы ахрышчаны?» Яны сказалі: «У хрэст Яанаў».

 

Рече же к ним: «Во что убо крестистеся?» Они же рекоша: «Во Іоанново крещение».

Паўла ж сказаў: «Яан запраўды хрысьціў хрыстом каяты, кажучы люду, каб верылі ў Ідучага просьле яго, значыцца ў Ісуса».

 

Рече Павел: «Іоаннъ крестилъ крещениемъ покаяния, людем глаголя: “Во грядущего по мне да веруета”a, то ест во Христа Ісуса».

Пачуўшы гэта, яны ахрысьціліся ў імя Спадара Ісуса.

 

Слышавши же, крестишеся во имя Господа Ісуса.

І, як Паўла ўзлажыў рукі на іх, зышоў на іх Дух Сьвяты, і яны гукалі мовамі і праракалі.

 

И возложивши Павлу на не руце, прииде Духъ Светый на них, глаголаху же языки и пророчествоваху.

А ўсіх было каля двананцацёх мужоў.

 

Было же всехъ мужей яко дванадесеть.

Увыйшоўшы ж у бажніцу, ён адважна гукаў тры месяцы, навучаючы а пераконуючы праз гаспадарства Божае.

 

Вошед же Павелъ во сонмище, молвяше смеле по три месеци, гадаяся и препирая яже о Царствіи Божіи.

А як некатрыя закалянелі й ня верылі, гукаючы ліха на Дарогу перад множасьцяй, ён вышаў ад іх і аддзяліў вучанікаў, навучаючы што дня ў школе якогась Тырана.

 

И якоже неціи ожесточели и не верили, зле молвяще о пути Господьнемъ предъ народомъ, отступилъ от них и отлучивъ ученики, по вся дни стязаяся во училищи некоего мужа силна.

І гэта было звыш двух год, так што ўсі жыхары Азі, Жыды й Грэкі, чулі слова Божае.

 

И сее бысть през две лете, тако иже все живущие во Асіи слышали слово Господа Ісуса, Іудеи же и Еллини.

І Бог чыніў вялікія, надзвычайныя ўчынкі рукамі Паўлавымі,

 

Силы пакъ непросты творяше Богъ рукама Павловыма,

Ажно насаткі а папяразкі прыносілі ад цела ягонага на хворых, і хваробы пакідалі іх, і злыя духі выходзілі зь іх.

 

яко и на недужныя носилі от пота его убрусце и препоясания, и исцеляхуся от них немощныя, и исходяху духи лукавыя.

Тады й некатрыя із жыдоўскіх хадзякаў-закліньнікаў спрабавалі гукаць імя Спадара Ісуса на апанаваных злымі духамі, кажучы: «Заклінаю вас Ісусам, каторага абяшчае Паўла».

 

Начаша же неціи от скитающихся Іудеи за клинатели именовати надъ імущими духи лукавы имя Господа Ісуса, глаголюще: «Заклинаемъ васъ Ісусомъ, Егоже Павел проповедает».

Былі там якіясь сямёх сыноў Ськевы, найвышшага сьвятара жыдоўскага, каторыя рабілі гэта.

 

И было ест едного Іудеянина, именем Скевея, архиерея, сынов седмъ, ониже чиняху сия.

Але злы дух, адказуючы, сказаў ім: «Ісуса запраўды знаю, і Паўла імне ведамны, але хто вы?»

 

Тогда, отвещав, дух лукавый рече имъ: «Ісуса знаю, а Павла съвем. Вы же кто есте?»

І кінуўся на іх чалавек, у каторым быў злы дух, і здолеў іх, так што яны ўцяклі голыя а зьбітыя.

 

И скочил на них человекъ той, в немже бе духъ лукавый, и одолевъ имъ, крепляшеся на них тако, иже нагы и уранены бежали от храма оного.

І сталася гэта ведама ўсім, што жылі ў Ефэсе, Жыдом і Грэкам, і напаў страх на ўсіх іх, і ўзьвялічана было імя Спадара Ісуса.

 

Сее пакъ явъно было всемъ Іудеомъ и Еллином, живущим во Ефесе. И нападе страхъ на всехъ их, и величаше имя Господа Ісуса.

І шмат хто з тых, што ўверылі, прыходзіў, спавядаючыся й азнаймуючы свае ўчынкі.

 

Многи же от веровавших прихожаху, исповедующе и исказующе дела своя.

І ладне тых, што займаліся чарамі, прынесьлі кнігі свае, і спалілі іх перад усімі, і палічылі цану іх, і знайшлі на пяцьдзясят тысячаў штукаў срэбла.

 

И мнози, ониже чинивали чары, собравше книгы своя, сожигаху пред всеми. И сочтоша цены их, и обретоша сребреникъ пятдесят тысещ.

З такой моцаю расло а перамагала слова Спадарова.

 

Сице крепко слово Господьне растяше и множишеся.

А як гэта зьдзеялася, Паўла замерыў у духу сваім, прайшоўшы Македоню а Ахаю, ісьці да Ерузалітлу, кажучы: «Пабыўшы там, я маю бачыць і Рым».

 

Сим же скончавшимся, уложи Павлови Духъ, прошедъ Макидонию и Ахаію, ити во Ерусалим, рекій, яко: «Бывшу ми тамо, подобаеть мне и Римъ відети».

І паслаўшы да Македоні двух із слугачых сваіх, Цімоха а Эраста, сам застаўся да часу ўв Азі.

 

Послав же въ Макидонию два от служащих ему, Тимофея и Ераста, самъ же остася на той часъ во Асіи.

І прыгадзілася таго часу немалое ўзрушэньне каля Дарогі Божае;

 

Бысть же во время оно молва немала о пути Господьнемъ.

Бо хтось, на ймя Зьмітра, срэбранік, што станавіў дамы Артэміды, даючы немалы прыбытак мастаком,

 

Дімитрей убо некто именемъ, сребросечець, онже чинивалъ требники сребряны Арътемидеb, даяше бо хитръцем делание немало,

Каторых зьбершы і тых, што ў такім рамястве рабілі, сказаў: «Мужы, вы цяміце, што наш дабрабыт залежа ад гэтае работы.

 

ихже собравъ и тымъ подобныя делателя, рече: «Мужие! Весте, яко от сего делания имение наше естъ,

І вы бачыце й чуеце, што ня толькі ў Ефэсе, але блізу па ўсёй Азі гэты Паўла пераканаў і адвярнуў вялікую грамаду, кажучы, што не багі тыя, каторыя зроблены рукамі.

 

и видите, и слышите, иже не толико во Ефесе, но скоро и по всей Асіи сей Павелъ препре и обрати многъ народъ, глаголя, яко не суть то бозі, еже руками бывають уделаны.

Цяпер ня толькі небясьпечнасьць нам, што наш занятак апынецца ў няславе, але таксама, што сьвятыню вялікае багіні Артэміды будуць мець за нішто, і будзе зьнішчана вялікасьць тае, каторую сьціць уся Азя а сьвет».

 

И также ныне не токмо наше дело беду приемлеть и обличение, но и великое богини Ариемидінъ храмъ нивочтоже уменится, к тому начнеть разорятися и величество ея, юже вся Асіа и вселенная почитаеть».

Пачуўшы ж гэта і шалеючы ад злосьці, яны крычэлі, кажучы: «Вялікая Артэміда Ефэская!»

 

Слышавши же сия, исполнишеся ярости и возопиху, глаголюще: «Велика ест Артемида Ефеская!»

І места стала поўнае сумятні, і згодна яны чханулі да тэатру, схапіўшы Ґая а Арыстарха, Македонян, спадарожнікаў Паўлавых.

 

И наполнися градъ весь мятежа, и устремишеся единодушно въ позорищеc, похытивше Гаіа и Аристарха, Макидоняны, другы Павловы.

Як жа Паўла хацеў увыйсьці ў люд, вучанікі не дапусьцілі яго.

 

Павлу же хотящу вънити между нихъ, не дорущаху ему ему ученици.

І таксама некатрыя з начэльнікаў аскіх, што былі прыяцелямі ягонымі, паслаўшы да яго, упорыста прасілі ня кідацца да тэатру.

 

И неціи от асійских началникъ, суще ему любезни, послаша к нему, моляще на дати себе въ позоръ.

Адныя крычэлі адно, другія — другое, бо гурба была ў сумятні, і бальшыня ня ведала, дзеля чаго яны зышліся.

 

Друзіи же ино нечто вопиаху, бе бо собрание смущено и мнози не ведяху, для чего пріидоша.

З гурбы ж высунулі наперад якогась Аляксандру, каторага Жыды сулілі. Аляксандра, кіўнуўшы рукою, хацеў аправіцца перад людам.

 

От народа жа влекоша Александра, пхающим его Іудеомъ. Александръ же, покивавъ рукою, да бы умолкли, хотяй отвещати народу.

Але, пазнаўшы, што ён Жыд, у вадзін голас усі крычэлі каля дзьвюх гадзінаў: «Вялікая Артэміда Ефэская!»

 

Познавши же его, яко Іудеанинъ ест, гласъ бысть единъ от всехъ, якобы за два часа вопиющих: «Велика Артемида Ефеская!»

Месцкі ж пісар, супакоіўшы гурбу, сказаў: «Мужы Ефэсяне, хто ня ведае, што места Ефэскае ё апякун сьвятыні Артэміды вялікае й абраза, спалага зь неба (Дыёпэта)?

 

Внегда же книжникъ укротил народъ, рече: «Мужие Ефестіи! и кто ест человекъ той, онже бы не ведалъ, иже градъ Ефескій чьтить великую Артемиду Діова роду?

Калі ж гэта бесьпярэчна, надабе, каб вы супакоіліся і не рабілі нічога стрым галаву.

 

И понеже тому противитися никто не может, мусите ся упокоити и ничтоже с наскаканиемъ чинити.

А вы прывялі гэтых людзёў, каторыя сьвятыні ня грабілі, ані блявузґалі на вашу багіню.

 

Приведоста бо мужа сия ни церковнаго что украдша, ни хуляща богыню вашу.

Калі ж Зьмітра а мастакі, што зь ім, маюць жалабу на каго, ё суд і ё проконсулы: няхай пазываюць адзін аднаго.

 

Естъли же Димитрееви и мастером тымъ, иже суть с нимъ, до кого дело, судіи суть, и к тому врядъници, да жалують другъ на друга.

Калі ж шукаеце чаго іншага, то гэта можа быць разьвязана на праўным збору.

 

Пакли же чего иного ищете, по закону церкви да разрешится,

Бо мы ў небясьпечнасьці за сталае сядні быць абвінаванымі ў узрушэньню, бо нямаш ніякае прычыны, каторай бы мы маглі аправіць гэткі збой».

 

зануж бедно ест намъ пріимати таковыя брани, яко днешнего дня, ни едіной вине сущі, о нейже можем воздати слово збежанию сему». И сия рекъ, роспустил народъ.

Сказаўшы гэта, ён распусьціў гурбу.