Дзеі 10 разьдзел

 

 

А ў Кесарыі быў адзін чалавек імем Карнілій, сотнік з кагорты, званай Італійскай,

 

(Зачало 24) Мужъ некий бе во Кесаріи, именемъ Корнилей, сот ник от полка, нарицающегося Италі[й]ска,

набожны і богабаязны з усім сваім домам, ён падаваў шмат міласціны людзям і заўсёды маліўся Богу.

 

благочестенъ и бояйся Бога со всемъ домом своимъ, даяй милостыня многы людемъ и моляся Богу всегда.

Ён ясна ўбачыў у з’явенні каля дзевятай гадзіны дня Анёла Божага, які ўвайшоў да яго і сказаў яму: Карнілій!

 

Сей виде во виденіи яве во часъ девятый дня анъгела Божия, пришедша к нему и рекша ему: «Корнилие!»

І ён, угледзеўшыся ў яго і спалохаўшыся, сказаў: Што, Госпадзе? — І Анёл сказаў яму: Твае малітвы і твае міласціны прыйшлі на памяць перад Богам.

 

Онъ же, возревъ на нь и, пристрашенъ быв, рече: «Что ест, Господи?» Рече же ему: «Молитвы твоя и милостыни твояa възыдоше на паметь пред Богомъ.

І цяпер пашлі людзей у Іопію і пакліч Сімана, званага Пятром;

 

И ныне пошли во Оппию мужей и призови Симо на, нарицаемаго Петра,

гэты чалавек гасцюе ў аднаго гарбара Сімана, чый дом знаходзіцца пры моры. [Ён скажа табе словы, якімі ўратуешся ты і ўвесь твой дом].

 

сей пребываеть у некоего Симона, кожедела, егоже домъ ест при мори. Той речет тобе глаголы, в нихже спасешися ты и домъ твой».

І калі Анёл, які гаварыў з ім [Карніліем], пайшоў, ён паклікаў двух са [сваіх] слуг і набожнага воіна з тых, што служылі пры ім;

 

И внегда от[ъ]иде ангелъ глаголавый Корнилию, призва два от рабъ своих и воина добречестъна от слу жащих ему,

і, расказаўшы ім усё, ён паслаў іх у Іопію.

 

и сказавъ имъ все, посла их во Оппию.

А на другі дзень, калі тыя былі ў дарозе і набліжаліся да горада, Пётр узышоў на дах, каб памаліцца, каля шостай гадзіны.

 

Во утрейшій же день идущим имъ по пути и граду приближающимся, возыде Петръ на горницу помолитися в час шестый.

І ён адчуў голад і хацеў есці. А пакуль гатавалі, яму было з’явенне,

 

Бысть же приалчен и хотяше вкусити. Готующим же онымъ обедъ, нападе на нь ужасъ,

і ён бачыць, што неба адчыненае і ўніз сходзіць нейкая пасудзіна, як бы вялікае палотнішча, [прывязанае] за чатыры канцы і спускаецца на зямлю.

 

и виде небо отверсто и сходящъ сосудъ некий, яко плащеницу велику, от четырех краи привязан и низу спущающся на землю,

У ім былі ўсялякія зямныя чацвераногія, і звяры, і паўзуны, і нябесныя птушкі.

 

в немже бяху вся четвероногая земли, и гади, и птици небесные.

І пачуўся голас да яго: Устань, Пётр, закалі і з’еш!

 

И бысть глас к нему: «Воставъ, Петре, заколи и яжъ».

Але Пётр сказаў: Ні за што, Госпадзе, бо я ніколі не еў нічога паганага і нячыстага.

 

Петръ же рече: «Отдали сее от меb, Господи, яко николиже ядохъ всяко скверно или нечисто».

І зноў, другі раз, пачуўся голас да яго: Тое, што Бог ачысціў, не лічы паганым.

 

И се, гласъ опять к нему второе: «Яже Бог очистил естъ, ты не скверни».

І гэта адбылося тройчы і зразу ж пасудзіна была ўзята на неба.

 

Сее бысть трежды, и паки взятся сосудъ на небо.

А пакуль Пётр разважаў сам сабе, што значыла з’явенне, якое ён убачыў, вось людзі, пасланыя Карніліем, распытаўшы пра Сіманаў дом, спыніліся каля брамы.

 

Внегда же Петръ самъ в собе дивляшеся, что бы знаменовало видение сее, еже виде, и се, мужи, посланые от Корнилія, пытающи дому Симонова, стоя ли предъ враты,

І, крыкнуўшы, яны спыталіся, ці тут гасцюе Сіман, званы Пятром.

 

и вызвавши некоего, пытаху, естли же Симонъ, нарицаемый Петръ, изде пребываеть.

А пакуль Пётр раздумваў пра з’явенне, Дух сказаў яму: Вось, цябе шукаюць тры чалавекі.

 

Петру же помышляющу о виденіи, рече ему Духъ: «Се, мужи трие ищуть тебе.

Устань жа, спусціся і ідзі з імі, ні ў чым не сумняваючыся, бо Я іх паслаў.

 

Востав же, сниди долу и пойди с ними, ничтожъ разсужая, занеж Азъ послал их».

І Пётр, спусціўшыся да гэтых людзей, [пасланых да яго Карніліем], сказаў: Вось, я той, каго вы шукаеце; якая прычына, з-за якой вы прыйшлі?

 

(Зачало 25) Сошед же Петръ к мужем и рече: «Се, азъ есмъ той, егоже вы ищете. Что за дело ест, иже пріидосте семо?»

І яны сказалі: Карнілій, сотнік, чалавек праведны і богабаязны і які мае пра сябе добрае сведчанне ад усяго іудзейскага народа, атрымаў ад святога Анёла наказ паслаць па цябе, каб ты прыйшоў у яго дом, і пачуць ад цябе словы.

 

Они же рекоша: «Корнилей-сотникъ, мужъ праведенъ и бояся Бога, и сведетелство доброе имея от всехъ людей Іудейских, поведено ему бысть от ангела свята призвати тя в домъ свой и слышати речи от тебе».

Тады ён запрасіў іх у дом і гасцінна прыняў. І назаўтра ён устаў і пайшоў з імі; і некаторыя браты з Іопіі пайшлі з ім.

 

Тогда появъ их у дворъ и учьтилъ. Наутрей же, востав, Петръ иде с ними, и неціи братия от Іоппии идоша с нимъ.

І на другі дзень яны прыйшлі ў Кесарыю. А Карнілій чакаў іх, склікаўшы сваіх сваякоў і блізкіх сяброў.

 

И второго дня внидоша во Кесарию. Корнилей пакъ ждаше их, созвавши племя свое и другы любезные.

І калі Пётр уваходзіў, Карнілій сустрэў яго і, упаўшы да яго ног, пакланіўся.

 

И бысть, якоже вхожаше Петръ, стрети и Корнилей и, падъ на ногу его, поклонися.

Але Пётр падняў яго, кажучы: Устань, я сам таксама чалавек.

 

Петръ же воздвиже и, глаголя: «Въстани, и азъ самъ человекъ есмъ».

І, размаўляючы з ім, ён увайшоў і знайшоў многіх, што зышліся туды.

 

И розмолвяя с нимъ, вніиде и знайде собравъшиеся многы,

І ён сказаў ім: Вы ведаеце, што іудзею не дазволена прыязніцца і збліжацца з іншапляменнікам; але мне Бог паказаў, каб я ніводнага чалавека не называў паганым ці нячыстым.

 

и рече к нимъ: «Вы весте, яко негодно ест мужу Іудею прилучитися или приступити ко иноплеменнику, но мне приказал Богъ ни единаго скверна или нечиста глаголати человека,

Таму я і без вагання прыйшоў, калі паклікалі. Дык, я пытаюся, з-за якой прычыны вы па мяне паслалі?

 

Темже и без суменения пріидохъ позванъ. И пытаю вас, для чего посласте по мя?»

І Карнілій сказаў: Чатыры дні да гэтай гадзіны я [пасціўся] і а дзявятай маліўся ў сябе дома, і вось, перада мною стаў чалавек у светлых шатах

 

и Корнилей рече: «От четвертаго дня даже и до сего часа бех постяся. И во девятый часъ молихся въ дому моемъ, и се, мужъ ста предо мною во одежи светле

і кажа: Карнілій, пачутая твая малітва, і твае міласціны ўспомненыя перад Богам.

 

и рече ко мне: “Корнилие! Услышана бысть молитва твоя и милостыне твое помянушеся предъ Богомъ.

Дык пашлі ў Іопію і пакліч Сімана, званага Пятром; ён гасцюе ў доме Сімана, гарбара, пры моры; [ён прыйдзе і скажа табе].

 

Пошли въ Оппию и призови Симона, иже нарицается Петръ; сей пребываеть в дому Симона, в кожедела, близ моря”.

І я адразу паслаў да цябе, і ты добра зрабіў, што прыйшоў. Дык, цяпер мы ўсе стаім перад Богам, каб пачуць усё, што загадаў табе Госпад32.

 

И скоро послахъ къ тобе. Ты же добре вчинил, пришеды к намъ, ныне убо вси мы предъ Богомъ пріидохомъ послушати вся повеленная тобе от Бога».

І Пётр, адкрыўшы вусны, сказаў: Папраўдзе я пазнаю, што ў Бога няма прадузятасці;

 

(Зачало 26) Отверзъ же Петръ уста своя, рече: «Поистинне разумеваю, яко на лица не зрить Богъc,

але ў кожным народзе той, хто баіцца Яго і творыць праведнасць, прыемны Яму.

 

но во всякомъ языце бояйся Его и делая правду приятенъ Ему естъ.

Слова, якое Ён паслаў Ізраілевым сынам, дабравесцячы мір праз Ісуса Хрыста, Ён Госпад усіх,

 

Слово, еже посла Богъ сыномъ Ізраилевымъ, благовещая миръ Ісусомъ Христомъ — Сей ест всем Господь.

вы ведаеце, што адбывалася па ўсёй Іудзеі, пачынаючы ад Галілеі, пасля хрышчэння, якое прапаведаваў Іаан:

 

Вы весте бывшій глаголъ по всей Іудеі, наченъ от Галилеи, по крещении, еже проповеда Іоаннъ,

Ісуса, што з Назарэта, — як Бог памазаў Яго Святым Духам і сілаю; Ён хадзіў, робячы дабро і вылечваючы ўсіх, каго паняволіў д’ябал, бо з Ім быў Бог.

 

яко Ісуса от Назарета помаза Богъ Духомъ Светымъ и силою, Онже прииде, добродетелствуя и исцеляя вся насилованныя от диавола, зануже Богъ былъ ест с Нимъ.

І мы сведкі ўсяго таго, што Ён зрабіў і ў іудзейскай зямлі, і ў Іерусаліме; Якога і забілі яны, павесіўшы на дрэве.

 

И мы есмо сведетели всему, еже сотвори во стране Іудейстей и во Ерусалиме Егоже убиша, повесивше на древе.

Бог уваскрэсіў Яго на трэці дзень; і даў Яму з’явіцца бачным —

 

Сего Богъ воскреси въ третій ден и далъ Его явна быти

і не ўсяму народу, а сведкам, якія былі загадзя выбраныя Богам, — нам, тым, якія елі і пілі з Ім пасля ўваскрэсення Яго з мёртвых;

 

не всемъ людемъ, но сведетелем, прежде нареченным от Бога — намъ, иже с Нимъ ядохом и пихом по воскресеніи Его от мертвых.

і Ён загадаў нам прапаведаваць народу і засведчыць, што гэта Ён вызначаны Богам Суддзя жывых і мёртвых.

 

И повеле нам проповедати людемъ и засведетелствовати, яко Той ест нареченый от Бога Судия живымъ и мертвымъ.

Пра Яго ўсе прарокі сведчаць, што Яго імем кожны, хто верыць у Яго, атрымае дараванне грахоў.

 

О Семъ вси пророци сведетельствують оставление грехомъ прияти именемъ Его всякому, верующему во Нь».

Калі Пётр яшчэ казаў гэтыя словы, Святы Дух зышоў на ўсіх, што слухалі слова.

 

(Зачало 27) Еще же Петру глаголющу слова сие, паде Духъ Светый на всехъ слышащих слово.

І вернікі з абрэзаных, якія прыйшлі з Пятром, уразіліся, што і на язычнікаў быў выліты дар Святога Духа;

 

И ужасошеся верніи, еже быша от обрезания, пришедшіи съ Петромъ, яко и на поганы даръ Светаго Духа излияся,

бо яны чулі, як тыя гавораць на розных мовах і ўзвялічваюць Бога. Тады адказаў Пётр:

 

слышаху бо их глаголющихъ разными языки и величающихъ Бога. Тогда отвеща Петръ:

Хіба можа хто-небудзь забараніць, каб не былі ахрышчаны вадою гэтыя людзі, якія атрымалі Святога Духа, як і мы?

 

«Еда воду возбранити можеть кто, еже не креститися, симъ, они же Духъ Светый прияша, яко и мы?»

І ён загадаў, каб яны былі ахрышчаны ў імя Ісуса Хрыста. Тады яны папрасілі яго застацца [ў іх] на некалькі дзён.

 

и повеле имъ креститися во имя Ісусъ Христово. Тогда молиша Его, абы пребылъ у нихъ дней неколико.