Дзеі 13 разьдзел

 

 

А ў Антыяхіі, у тамашняй царкве, былі прарокі і настаўнікі: Варнава, Сімяон, званы Нігерам, Лукій Кірэнец, Манаін, які гадаваўся разам з тэтрархам Ірадам, і Саўл.

 

(Зачало 31) 25 Варнава же и Саулъ возвратишеся во Ерусалимъ, скон чавши службу, поемши съ собою Іоанна, нарицаемаго Марка.a Были пакъ неціи во Антиохійской церкви пророци и учителе — и Варнава, и Симон, нарицаемый Чорный, и Лукиусъ Киринеанинъ, и Манаінъ, Ірода Четверовласнаго другъ, и Савлъ.

І калі яны служылі Госпаду і пасціліся, Святы Дух сказаў: Аддзяліце Мне Варнаву і Саўла для работы, да якой Я іх заклікаў.

 

Служащим же имъ Гос подеви и постящимся, рече Духъ Светый: «Отделите ми Варнаву и Савла на дело, на неже изъбрахъ их».

Тады яны, папасціўшы і памаліўшыся і ўсклаўшы на іх рукі, адпусцілі [іх].

 

Тогда, постившеся, и помолившеся, и возложивши руце на ня, отпустиша их.

Дык яны, пасланыя Святым Духам, прыйшлі ў Селеўкію, а адтуль адплылі на Кіпр.

 

Сіи же, послани бывше от Духа Свята, идоша в Селевкию, оттуду ж отплыша въ Кипръ.

І калі былі ў Саламіне, яны абвяшчалі слова Божае ў іўдзейскіх сінагогах. І яны мелі пры сабе памагатым Іаана.

 

И пришедше во Саламин, возвещаху слово Божие на сонмищех Іудейских; имеаху же Іоанна слугу.

І, прайшоўшы ўвесь востраў да Пафа, яны спаткалі аднаго чалавека, мага, ілжэпрарока-іудзея, імем Варыісус,

 

И внегда прошли весь островъ даже до Пафу, знайдоша некоего мужа — чародейника, лжепророка, — Іудеанина, емуже бе имя Вариісус,

які быў з праконсулам Сергіем Паўлам, чалавекам разумным. Той, паклікаўшы Варнаву і Саўла, хацеў паслухаць слова Божае.

 

онже былъ съ намесникомъ Сергие-Павломъ, мужемъ разумънымъ. Сей, призвав Варнаву и Савла, жадалъ от них слышати слово Божие.

Але Элімамаг (бо так перакладаецца яго імя) супроцьстаяў ім, намагаючыся адвесці праконсула ад веры.

 

Противляшеся же имъ Елимас — чародейникъ той, тако бо сказуется имя его, — хотяй отвратити намесника от веры.

Але Саўл, ён жа Павел, напоўніўшыся Святым Духам, угледзеўшыся ў яго,

 

Тогда Савулъ, онже словет Павелъ, исполнен сый Духа Свята, возревъ на нь,

сказаў: О поўны ўсялякай хітрасці і ўсялякага махлярства, сыне д’ябла, вораг усялякай праведнасці, няўжо ты не перастанеш зводзіць з прамых дарог Гасподніх?

 

рече: «О исполнене всякия ильсти и всякия зло сти, сыне диаволовъ, враже всякия правды! Не престаеши развращати путіи Господьня правыя.

І цяпер — вось рука Гасподняя на табе, і ты будзеш сляпы і не ўбачыш сонца да часу. — І тут жа напалі на яго змрок і цемра; і ён, замітусіўшыся сюды-туды, шукаў павадыроў.

 

И ныне, се, рука Господня на тя, и будеши слепъ, не видя сол[н]ца до времени». И скоро паде на нь мракъ и тма, и осязая, искаше вожда.

Тады праконсул, убачыўшы, што адбылося, увераваў, уражаны вучэннем Гасподнім.

 

Тогда видевъ намесникъ бывшее верова, дивуяся учению Господню.

І, адплыўшы з Пафа, Павел і тыя, хто быў з ім, прыбылі ў Пергію, што ў Памфіліі; а Іаан, адлучыўшыся ад іх, вярнуўся ў Іерусалім.

 

(Зачало 32) Вънегда же везлися от Пафа, Павелъ и еже с ним быша пріидоша во Пергію Памфилійскую. Іоаннъ же, отлучився от нихъ, навратися во Ерусалим.

Яны ж, прайшоўшы ад Пергіі, прыбылі ў Антыёхію Пісідыйскую і, увайшоўшы ў сінагогу ў суботні дзень, селі.

 

Они пак, прошедше Пергию, пріидоша во Ан тиохию Писидийскую, и вошедъше во сонмище въ день суботъный, седоша.

І пасля чытання закона і прарокаў начальнікі сінагогі паслалі да іх сказаць: Мужы браты, калі ў вас ёсць якое-небудзь слова настаўлення для народу, кажыце.

 

По чтении же закона и пророковъ послаша к нимъ начальници сонмища, глаголюще: «Мужие братия! Естъли же слово в васъ утешенія к людем, поведите».

І Павел, устаўшы і даўшы знак рукою, сказаў: Мужы ізраільскія і тыя, хто баіцца Бога, паслухайце.

 

Востав же Павелъ и, помахав рукою, рече: «Мужие Ізраильсти и боящеися Бога, услышите!

Бог гэтага народа, Ізраіля, выбраў нашых бацькоў і ўзвысіў гэты народ падчас бытнасці ў егіпецкай зямлі, і высокай рукою вывеў іх з яе,

 

Богъ людей сихъ выбралъ ест отцевъ нашихъ и люди вознесе, егда быша пришелци во земли Египе[т]стейb, и мышцею высокою изведе их из нея,

і каля сарака гадоў цярпеў37 іх у пустэльні

 

и до четыредесять летъ препита е во пустыниc,

і, знішчыўшы сем народаў у зямлі Ханаанскай, Ён даў іх зямлю ў спадчыну [ім]

 

и погубивъ народовъ седмъ в земли Ханаанстей, жребиемъ розделилъ имъ земли их.

прыблізна на чатырыста пяцьдзесят гадоў. І пасля гэтага даваў суддзяў аж да прарока Самуіла.

 

А потомъ четыреста и пятдесятъ летъ далъ имъ судие даже до Самуила-пророкаd.

А потым яны папрасілі цара, і Бог даў ім Саула, сына Кісавага, чалавека з племя Веньямінавага, на сорак гадоў.

 

Затымъ просиша царя, и далъ имъ Богъ Саула, сына Кисова, мужа от колена Вениаминова, летъ четырдесятъe.

І, адхіліўшы яго, Ён паставіў ім цара Давіда, пра якога і сказаў, сведчачы: «Я знайшоў Давіда, сына Іесеевага, чалавека Мне па сэрцы, які выканае ўсе Мае жаданні».

 

И преставив его, воздвиже имъ Давыда царя, емуже сведетелствуя, рече: “Знаідохъ Давыда, сына Іосеева, мужа по серцу Моему, онже чинить вся хотения Моя”f.

Ад яго патомства Бог паводле абяцання прывёў Ізраілю Збаўца, Ісуса,

 

От сего семене Богъ по обетованию воздвиже Ізраилю.

пасля таго, як Іаан прапаведаваў перад Яго прыходам хрышчэнне пакаяння ўсяму ізраільскаму народу.

 

Проповедавшу Іоанну пред лицемъ внития Его крещение покаяния всем людем Ізраилевымg.

А калі Іаан завяршаў свой шлях, ён казаў: «Кім вы мяне лічыце? Я не Той, але вось ідзе за мною Той, у Каго я няварты развязаць сандаліі на нагах».

 

(Зачало 33) Якоже скончал Іоаннъ течение свое и рече: “Кого мя мните быти, несмъ азъ, но, се, грядеть по мне, Емуже несмъ достоинъ раздрешити ремень сапогу Его”h.

Мужы браты, сыны Аўраамавага роду і тыя між вас, хто баіцца Бога, слова гэтага выратавання было нам38 паслана.

 

Мужи братия, сынове рода Авраамля и иже в васъ боящиеся Бога! Вамъ слово спасения сего послася,

Бо жыхары Іерусаліма і начальнікі іх, не пазнаўшы Яго і голасу прарокаў, якія чытаюцца штосуботы, выканалі іх, асудзіўшы Яго.

 

живущіе бо во Ерусалиме и князи их сего не разумевше, и глас пророческих, иже по вся суботы чтомых, судивше, скончаша,

І хоць не знайшлі ніякай прычыны для смерці, яны папрасілі ў Пілата забіць Яго.

 

и ни едины вины смертны обретше на Нь, просиша у Пилата убити Егоi.

Калі ж выканалі ўсё, што напісана пра Яго, яны, зняўшы з дрэва, паклалі Яго ў магільню.

 

Якож скончаша вся, яже о Нем писана быша, снемша со древа, положиша и во гробе.

Але Бог уваскрэсіў Яго з мёртвых.

 

Бог же воскреси Его от мертвых,

Ён з’яўляўся шмат дзён тым, хто прыйшоў разам з Ім з Галілеі ў Іерусалім, якія [цяпер] Яго сведкі перад народам.

 

Онъже явися на дни многы съшедшимъ с Ним от Галилея во Ерусалимъ, иже ныне суть сведетели к людемъ.

І мы дабравесцім вам абяцанне, якое было дадзена бацькам,

 

И мы жъ вамъ благовестуемъ, еже ко отцемъ обетование бывшее, яко сие сконча Богъ нам, чадомъ их, воздвигъ Ісуса,

што Бог гэта выканаў для нас, [іх] дзяцей, уваскрэсіўшы Ісуса, як і напісана ў другім псалме: «Ты Мой Сын; Ты сёння ад Мяне нарадзіўся».

 

якоже во псалме вто ромъ пишеть: “Сынъ Мой еси Ты, Азъ днесь родих Тя”j.

А што Ён уваскрэсіў Яго з мёртвых, так што Ён ужо не вернецца ў тленне, Ён сказаў так: «Я дам вам святое, абяцанае Давіду, непарушнае».

 

А еже воскреси Его от мертвых, да не к тому возвратит и во истьление, сице рече, яко: “Дамъ вам препо добна Давыдова верна”.

Таму Ён і ў іншым месцы кажа: «Ты не дасі Твайму Святому ўбачыць тлення».

 

Темже и во другомъ гла го леть: “Не даси преподобному Твоему видети исътле ния”k.

Бо Давід, паслужыўшы свайму пакаленню паводле волі Божай, спачыў і быў пахаваны са сваімі бацькамі і ўбачыў тленне.

 

Давыдъ убо, своему роду послуживъ, Бо жіимъ советомъ успе и приложися ко отцемъ своимъ и виде исътление,

Той жа, Каго Бог уваскрэсіў, не ўбачыў тлення.

 

а Егоже Богъ воздвиже, не виде исътления.

Дык няхай будзе вам вядома, мужы браты, што праз Яго вам абвяшчаецца дараванне грахоў [і] ад усяго, ад чаго вы не маглі быць апраўданыя Маісеевым законам,

 

Ведомо убо да будеть всем, мужие братия, яко сего ради вамъ оставление грехомъ проповедается.

у Ім кожны, хто верыць, апраўдваецца.

 

И от всех, от нихже не могосте в законе Мои сеове оправдатися, о Нем всякъ, веруя, оправдается.

Дык глядзіце, каб не прыйшло [на вас] сказанае ў прарокаў:

 

Блюдитеся ж, да не придеть на васъ реченое во пророцех:

«Гляньце, пагардлівыя, і здзівіцеся і знікніце, бо Я раблю работу ў вашы дні, работу, якой вы ні ў якім разе не паверылі б, калі б хто расказваў вам».

 

“Видьте, нерадивіи, и чудитеся, и исчезньте, понеже дело соделаю Азъ во днехъ ваших, емуже не имаете веровати, аще кто повесть вамъ”»l.

І калі Павел і Варнава выходзілі [з іудзейскай сінагогі, язычнікі] іх прасілі, каб гэтыя словы ім былі расказаны ў наступную суботу.

 

Исходящим же имъ из сонмища іудейска, моляхуся народи, да бы во другую суботу молвили ко нимъ слова тые.

А калі сход сінагогі быў распушчаны, многія з іудзеяў і набожных празелітаў пайшлі ўслед за Паўлам і Варнавам, якія, гаворачы з імі, пераконвалі іх заставацца ў ласцы Божай.

 

Разшедшу же ся собору, последовали мнози Іудеи и богобойніи пришелци Павла и Варнаву, ониже напоминали их, абы пребывали в милости Божией.

А ў наступную суботу амаль увесь горад сабраўся, каб паслухаць слова Божае.

 

Въ другую пакъ суботу мало не весь градъ собрался послушати слова Божия.

Але іудзеі, убачыўшы натоўпы, напоўніліся зайздрасцю, пачалі богазневажаючы, пярэчыць таму, што казаў Павел.

 

Видевши же Іудеи народы, исполнишеся зависти и вопреки глаголаху глаголемымъ от Павла, противящеся и хуляще их.

А Павел і Варнава, выступаючы адважна, сказалі: Неабходна было, каб вам першым было сказана слова Божае. А як вы аспрэчваеце яго і не лічыце сябе вартымі вечнага жыцця, то вось, мы звяртаемся да язычнікаў.

 

Тогда с смелостью Павелъ и Варнава рекоста: «Вамъ было годно первее глаголати слово Божие, а понеж отвергосте е и негодни сами себе чините вечному жівоту, се, обращаемся ку языкомъ,

Бо так загадаў нам Госпад: «Я паставіў Цябе святлом язычнікам, каб Ты быў для выратавання да краю зямлі».

 

тако убо заповеда нам Господь: “Положих тя во свет языкомъ, и да будеши во спасение даже до последнихъ земли”m».

І язычнікі, чуючы гэта, радаваліся і славілі слова Гасподняе; і ўверавалі ўсе, якія былі прызначаны ў вечнае жыццё.

 

Слышавше же сия, языци радовахуся, и славяху слово Господьне, и вероваша, елици презрени быша в живот вечный,

І слова Гасподняе шырылася па ўсёй краіне.

 

и проношашеся слово Господьне по всей стране той.

Але іудзеі падбухторылі набожных [і] паважаных жанчын і першых людзей горада і ўчынілі ганенне на Паўла і Вараву, і выгналі іх са сваіх межаў.

 

Іудеи же наустиша жены учьтивыя и благообразныя и мещаны старейшия, и воздвигоша гонение великое на Павла и на Варнаву, и изъгнаша их от предел своих.

А яны, абтросшы пыл са сваіх ног, прыйшлі ў Іконій.

 

Они же оттрясши прах с ног своих на не,n придоша во Иконію.

А вучні напаўняліся радасцю і Святым Духам.

 

Ученици же исполняхуся радости и Духа Свята.