Эклезіяста 10 разьдзел

Кніга Эклезіяста, альбо Прапаведніка
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 2012

 
 

Мёртвыя мухі псуюць і смуродзяць пахучую масьць міраварніцы, тое самае робіць малая дурнота шаноўнага чалавека зь яго мудрасьцю й гонарам.
 
Мёртвыя мухі псуюць і нішчаць алеек у слоіку. Малая безразважнасць больш важыць за мудрасць і славу.

Сэрца мудрага — праваруч, а сэрца бязглуздага — леваруч.
 
Сэрца мудрага [звяртаецца] у правы бок, а сэрца неразумнага — у левы.

І па дарозе, калі дурань ідзе, не стае яму глузду, і кожнаму пакажа, што ён дурны.
 
Нават ідучы дарогаю, неразумны, паколькі ён безразважны, усіх лічыць неразумнымі.

Калі ўспыхне начальніцкі гнеў на цябе, не пакідай свайго месца; бо рахманасьць даводзіць да дараваньня вялікіх правінаў.
 
Калі гнеў таго, хто мае ўладу, узгарыцца супраць цябе, не пакідай свайго месца, бо захаванне супакою спыніць найгоршыя грахі.

Ёсьць зло, якое бачыў я пад сонцам, падобнае да памылкі, якая ад валадара паўстала:
 
Ёсць ліха, якое ўбачыў я пад сонцам, гэта быццам бы аблуда, што паходзіць ад начальніка:

на вялікіх вышынях, бывае, сядзіць дурнота, а багатыя нізка садзяцца;
 
пастаўлены на высокае становішча неразумны, а багатыя сядзяць нізка.

бачыў я конных рабоў, а князёў, што пеша, нібы рабы, хадзілі.
 
Убачыў слугаў на конях, а князёў, якія ішлі пешшу, быццам слугі.

Хто яму капае, той у яе і ўпадзе, і хто разбурае агароджу, таго ўкусіць зьмяя.
 
Хто капае дол, той упадзе ў яго, а таго, хто руйнуе мур, укусіць гадзюка.

Хто зносіць каменьне, той можа сябе надсадзіць, і хто коле дровы, той мае пагрозу ад іх.
 
Хто разбівае камяні, будзе скалечаны імі, а хто сячэ дровы, выставіць сябе праз іх на небяспеку.

Калі прытупляецца сякера і хтось ляза не навострыць, шмат намогі дадаць давядзецца; перавага плённае дзеі — мудрасьць.
 
Калі ступіцца сякера і ляза яе не навострыш, больш становіцца працы, але плёнам стараннасці будзе мудрасць.

Калі гадзіна ўкусіць без заклінаньня, дык ня лепшы за яе і злоязыкі.
 
Калі ўкусіць змяя, а замову занядбаюць, то шаптун не будзе мець аніякага плёну.

Слова з вуснаў мудрага — мілата, а вусны дурнога яго ж і нішчаць:
 
Словы ў вуснах мудрага — ласка, але вусны безразважнага пагубяць яго самога.

пачатак слоў зь яго вуснаў — глупства, а канец яго казані з вуснаў — шаленства.
 
Пачатак слоў яго — глупства, а канец яго размовы — вялікая бязглуздзіца.

Дурны шмат чаго нагаворыць, хоць ня ведае чалавек, што будзе, і хто скажа яму, што пасьля яго станецца?
 
Неразумны шмат гаворыць: «Не ведае чалавек, што будзе потым, і, што па ім станецца, хто можа яму паказаць?»

Праца дурнога стамляе яго, бо ён і ня ведае нават дарогі да горада.
 
Праца неразумных будзе абцяжарваць тых, хто не ведае, як ісці ў горад.

Гора табе, зямля, калі цар твой — дзіця і калі ўладыкі твае ядуць рана!
 
Бяда табе, зямля, калі твой цар — юнак і калі твае князі рана частаванне ядуць.

Шчасьце табе, зямля, калі цар твой з высокага роду і ўладыкі твае ядуць у назначаны час, каб мацавацца, а не разьядацца!
 
Шчасная зямля, у якой цар дастойны, ды ў якой князі банкет ядуць у свой час для сілкавання, а не для раскошы.

Ад гультайства і столь прасядае; і як апусьцяцца рукі, дык дом пацячэ.
 
Праз лянівыя рукі правісне столь, і праз апушчаныя — працячэ дом.

Гасьціны спраўляюць для асалоды, і віно зьвесяляе жыцьцё; а за ўсё адказвае срэбра.
 
Баль ладзяць дзеля забавы, а віно развесяляе жыццё, і грошы даюць усё.

Нават і ў думках тваіх не ліхаслові цара, і ў спальні тваёй не ліхаслові багатага; бо і птушка нябесная можа словы твае перанесьці, а крылатая — казань тваю пераказаць.
 
У думцы сваёй не зневажай цара, і ў сховах спальні сваёй не праклінай багатага, бо нават птушкі нябесныя занясуць голас твой і хто мае крылы — абвесціць сказанае.