Эклезіяста 7 разьдзел

Кніга Эклезіяста, альбо Прапаведніка
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Чарняўскага 2012

 
 

Імя добрае лепш за масьць дарагую, а дзень сьмерці — за дзень нараджэньня.
 
Лепш добрае імя, чым пахкія алейкі, і дзень смерці [лепшы] за дзень нараджэння.

Лепей хадзіць у дом жалобы па мёртвым, чым у харомы банкету; бо такі ёсьць канец усякаму чалавеку, і жывы бярэ гэта да сэрца свайго.
 
Лепш ісці ў дом жалобы, чым у дом банкету; бо ў гэтым канец кожнага чалавека і жывы збярэ гэта ў сэрцы.

Смутак лепшы за сьмех; таму што пры смутку асобы сэрца робіцца лепш.
 
Лепшы смутак за смех, бо праз засмучанасць твару выпраўляецца душа.

Сэрца мудрых — у доме плачу, а сэрца бязглуздых — у доме вясёлым.
 
Сэрца мудрых — у доме жалобы, а сэрца неразумных — у доме весялосці.

Лепей слухаць дакоры ад мудрага, чым слухаць пахвалы ад неразумных;
 
Лепш цярпець нападкі мудрага, чым радавацца спевам неразумнага,

бо сьмех неразумных ёсьць тое, што й трэск сухога ядлоўцу пад горшчыкам. І гэта — марнасьць!
 
бо як трэскат гаручых церняў пад катлом, так і смех неразумнага. Але і гэта марнасць.

Уціскаючы іншых, разумны дурнее, і хабар сэрца псуе.
 
Бо паклёп робіць разумнага дурным, а падарунак адурняе сэрца.

Канец працы лепшы за пачатак яе; цярплівы лепшы за пыхлівага.
 
Лепшы канец справы, чым [яе] пачатак, лепшы цярплівы за самаўпэўненага.

Не сьпяшайся да гневу духам тваім, бо гняздуецца гнеў у сэрцы бязглуздых.
 
Не будзь скоры ў душы да гневу, бо гнеў спачывае ў душы неразумнага.

Не кажы: «чаму гэта колісь было лепей, чым сёньня?» — не зь вялікага розуму ты папытаўся пра гэта.
 
Не кажы: «Якая, ты думаеш, прычына таго, што ранейшыя часы былі лепшымі, чым цяпер?» Бо не з мудрасці ты пытаешся пра гэта.

Добрая мудрасьць — як і добрая спадчына, асабліва ж бо тым, што сонца бачаць:
 
Добрая мудрасць разам з багаццямі і карысная тым, якія бачаць сонца.

бо пад шатамі мудрасьці, як пад шатамі срэбра; а перавага пазнаньня ў тым, што мудрасьць жыцьцё зьберагае таму, хто яе мае.
 
Бо як дапамагае мудрасць, так дапамагаюць грошы; але адукаванасць мае тую перавагу, што мудрасць дае жыццё свайму ўладальніку.

Прыгледзься да дзеяў Божых: хто можа выправіць тое, што Ён зрабіў крывым.
 
Прыгледзься да спраў Божых: бо ніхто не змог бы выпрастаць тое, што крывым Ён зрабіў.

У добрыя дні карыстайся з дабротаў, а ў ліхія дні разважай: і тое і іншае стварыў Бог, каб ня мог чалавек нічога сказаць пасьля сябе.
 
У добры дзень пацяшайся з дабра, а ў дзень ліхі падумай: як тое, так і гэтае стварыў Бог, каб чалавек не даведаўся нічога пра будучыню.

Нагледзеўся я ў дні марноты сваёй усялякага ўдосыць: справядлівы гіне ў сваёй справядлівасьці; бязбожны доўга жыве ў бязбожнасьці сваёй.
 
Усё я бачыў у дні марнасці маёй: ёсць справядлівы, які гіне ў справядлівасці сваёй, ёсць і бязбожнік, які доўгі час жыве ў нягоднасці сваёй.

Ня будзь лішне строгі, і не выстаўляйся залішне мудрым; навошта табе нішчыць сябе?
 
Не будзь занадта справядлівым і мудрым звыш меры! Нашто ты хочаш пагубіць сябе?

Не ўпадай у грахі і ня будзь шалёны; навошта табе паміраць заўчасна?
 
Не чыні занадта бязбожна і не будзь неразумным! Нашто табе паміраць не ў свой час?

Добра, калі трымацьмешся толькі аднога і не адымеш рукі ад другога; бо хто богабаязны, той пазьбегне ўсяго благога.
 
Добра, каб ты трымаў тое, што маеш, але добра, каб і ад іншага не адводзіў рукі тваёй, бо хто шануе Бога, таго і другога пазбегне.

Мудрасьць робіць мудрага мацнейшым за дзесяць уладароў, якія ў горадзе.
 
Мудрасць робіць мудрага дужэйшым за дзесяць князёў горада.

Няма чалавека справядлівага на зямлі, які рабіў бы дабро і не грашыў;
 
Бо няма на зямлі чалавека справядлівага, які чыніў бы дабро і не грашыў.

таму не на ўсякае сказанае слова зважай, каб не пачуць табе, як твой раб цябе ганіць.
 
Але і да ўсіх слоў, што гавораць, не прыкладай сэрца свайго, каб не пачуў часам, як твой слуга абгаворвае цябе;

Бо многа выпадкаў ведае сэрца тваё, калі сам ты ганіў іншых.
 
бо сумленне тваё ведае, што і ты часта абгаворваў другіх.

Я ўсё гэта мудрасьцю выпрабаваў; я сказаў: «буду я мудры»; але мудрасьць далёка ад мяне.
 
Усё гэта я спазнаў праз мудрасць, сказаў: «Зраблюся мудрым».

Далёка тое, што ёсьць, і глыбока-глыбока: хто дастане яго?
 
А яна далей адступілася ад мяне. Далёка тое, што было, і глыбокая бездань. Хто даследуе яе?

І паклаў я на сэрца помысел мой, каб дазнацца, дасьледаваць, і знайсьці мудрасьць і розум, і каб ведаць бязбожнасьць дурноты, невуцтва і шаленства.
 
Разгледзеў я ўсё душой маёй, каб пазнаць, разгледзець і адшукаць мудрасць і розум і пераканацца, што бязбожнасць — гэта неразумнасць, а аблуда — безразважнасць.

І знайшоў я, што горш за сьмерць жанчына, таму што яна — сетка, і сэрца ў яе — пастка, рукі ў яе — кайданы; любасны Богу ўратуецца ад яе, а грэшніка схопіць яна.
 
І выявіў я, што гарчэйшая за смерць жанчына, яна — пастка паляўнічых, і сіло — сэрца яе, путы — рукі яе. Той, хто падабаецца Богу, пазбегне яе; той жа, хто грэшнік, будзе зняволены ёю.

Вось гэта знайшоў я, сказаў Эклезіяст, выпрабоўваючы адно за адным.
 
«Вось што я высветліў, — сказаў Эклезіяст, — адно за другім, каб здабыць праўду,

Чаго яшчэ шукала душа мая, і я не знайшоў? Мужчыну аднаго з тысячы я знайшоў, а жанчыны сярод іх усіх не знайшоў.
 
якую дагэтуль шукае душа мая, і я не знайшоў: адшукаў я аднаго чалавека з тысячы, а жанчыны сярод усіх ні адной не знайшоў.

Толькі гэта знайшоў я, што Бог стварыў чалавека праведнага, а людзі кінуліся ў вымудры ўсякія.
 
Вось толькі што знайшоў я: што Бог стварыў чалавека праўдзівым, а людзі кінуліся ў бясконцыя росшукі».