3 царстваў 13 разьдзел

 

 

І вось, прыйшоў чалавек Божы з Юды ў Бэтэль паводле слова ГОСПАДА, а Ерабаам стаяў пры ахвярніку, каб кадзіць.

 

И се мужъ Божий пришолъ естъ от людей Іюдиныхъ со словесем Господьним во Вефиль, и знайде Еровоама стоящего на требнице и кладущего кадило на углие,

І закрычаў [чалавек Божы] на ахвярнік паводле слова ГОСПАДА, і сказаў: «Ахвярнік, ахвярнік, гэта кажа ГОСПАД: “Вось, у доме Давіда народзіцца сын на імя Ёсія, і ён на табе складзе ў ахвяру сьвятароў узгоркаў, якія кадзяць пры табе, і спаліць на табе косткі чалавечыя».

 

и возпи къ требнику словесемъ Господьним, и рече: «Требнице, требънице! Сия глаголеть Господь Богъ: Се, народится сынъ з дому Давыдова, именем Іосия, и приносити будуть на тобе жерци горъ высоких, ониже ныне приносять на тобе кадило, кости людьскии на тобе палити будуть».a

У той дзень ён даў знак, кажучы: «Вось, будзе знак, што гэта сказаў ГОСПАД. Вось, ахвярнік распадзецца, і попел, які на ім, рассыпецца».

 

И далъ естъ в той день знамение, глаголя: «Сие будеть знамение, иже молвилъ ест Господь: се, требникъ распадется и попел, иже в немъ ест, высыплется».

І сталася, калі валадар пачуў слова чалавека Божага, якое ён выказаў супраць ахвярніка ў Бэтэлі, выцягнуў Ерабаам руку сваю з-над ахвярніка, кажучы: «Схапіце яго!» Але здрантвела рука ягоная, якую ён выцягнуў супраць яго, і ён ня мог яе вярнуць да сябе.

 

И внегда услыша царь Еровоамъ слова мужа Божия, глаголющего на требникъ той, иже во Вефиле, протягнулъ ест руку свою на требнице и рече: «Имите его». И усхла рука ему, юже протягнул былъ на нь, и нижъ можаше притягнути ее к собе.

А ахвярнік распаўся, і попел з ахвярніка рассыпаўся паводле знаку, які даў чалавек Божы паводле слова ГОСПАДА.

 

Требникъ теже распался и попел высыпался из требника подлугъ знамения, еже былъ поведелъ мужъ Божий словесемъ Господьним.

І адказаў валадар, і сказаў чалавеку Божаму: «Перапрасі аблічча ГОСПАДА, Бога твайго, і памаліся за мяне, і вернецца рука мая да мяне». І перапрасіў чалавек Божы аблічча ГОСПАДА, і вярнулася рука валадара да яго, і рухалася як раней.

 

Тогда рече царь къ мужу Божию: «Поклонися лицу Господа, Бога твоего, и умоли Его, да навратить мне руку мою». И молился естъ мужъ Божий предъ лицемъ Господьнимъ, и навращена ест рука царева, и бысть здрава, яко и первей.

І прамовіў валадар да чалавека Божага: «Ідзі са мной у дом і паеш, і я дам табе падарунак».

 

Тогда рече царь мужу Божиему: «Внииди в домъ мой и обедуй со мною, и дамъ ти дары».

І сказаў чалавек Божы валадару: «Калі б ты і палову дома свайго даваў мне, не пайду з табой і ня буду есьці хлеба, і ня буду піць вады ў гэтым месцы.

 

Отвеща мужъ Божий къ царю: «Бы ми далъ еси половину имения своего, не пойду с тобоюb и ниже ести буду хлеба и ни пити воды на томъ месте,

Бо гэтак загадаў мне слова ГОСПАД, кажучы: “Ня будзеш есьці хлеба і ня будзеш піць вады, і ня вернешся тым шляхам, па якім прыйшоў”».

 

понеже тако ми заповедал Господь словомъ Своимъ, глаголя: “Не будешъ ести хлеба и ни пити воды и нижъ возвратишся путемъ тымъ, имъже еси пришолъ”».c

І пайшоў ён іншым шляхам, і не вярнуўся тым шляхам, па якім ён прыйшоў у Бэтэль.

 

Протожъ от[ъ]иде инымъ путем и не возвратися тымъ путемъ, имъже былъ пришолъ до Вефиля.

А ў Бэтэлі жыў адзін стары прарок. І прыйшлі сыны ягоныя, і расказалі яму ўсе справы, якія зрабіў у той дзень чалавек Божы ў Бэтэлі, а таксама словы, якія ён прамовіў да валадара, і расказалі гэта бацьку свайму.

 

Пророкъ же единъ старъ живяше во Вефиле. И пришедши, сынове его поведиша ему вся бывшая, еже учинилъ ест мужъ Божий в той день во Вефіле, и слова, еже глаголалъ къ царю, поведели суть отцу своему.

І прамовіў да іх бацька іхні: «Якім шляхам ён пайшоў?» І сыны ягоныя паказалі яму шлях, па якім пайшоў чалавек Божы, які прыйшоў з Юды.

 

Тогда рече к нимъ отець их: «Коимъ путемъ от[ъ]иде?» И показали ему сынове его путь, имъже былъ отшолъ мужъ Божий, пришедый от людей Іюдиныхъ.

І сказаў ён сынам сваім: «Асядлайце мне асла». І яны асядлалі яму асла, і ён сеў на яго,

 

И рече паки к сыномъ: «Оседлайте ми осля». И внегда оседлаша ему, въсяде на нь,

і паехаў за чалавекам Божым, і знайшоў яго, калі той сядзеў пад дубам, і сказаў яму: «Ці ня ты чалавек Божы, які прыйшоў з Юды?» Ён сказаў: «Я».

 

и еде за мужемъ Божиимъ, и знайде его седящего подъ древосъ смырковымъ, и рече к нему: «Ты ли еси мужъ Божий, пришедый от людей Іюдиныхъ?» Он же отвещалъ: «Азъ есмъ».

І ён сказаў яму: «Ідзі да мяне ў дом і паеш хлеба».

 

Рече паки к нему: «Пойди со мною в домъ, и снеси хлеба».

Той сказаў: «Не магу вярнуцца з табою і пайсьці да цябе, і ня буду есьці хлеба і ня буду піць вады ў гэтым месцы,

 

Той же отвеща: «Не могу навратитися и ни ити с тобою ани ести хлеба и ни пити воды на томъ месте,

бо прамовіў да мяне слова ГОСПАД: “Ня будзеш есьці хлеба і ня будзеш піць там вады, і ня вернешся шляхам, па якім прыйшоў”».

 

понеже заповедалъ мне Господь словесемъ Своимъ, глаголя: “Не ежъ хлеба и не пий воды на месте томъ, и не возвращайся путемъ тымъ, имъже еси пришол”».

І сказаў ён яму: «І я прарок, падобны табе. І анёл прамовіў да мяне слова ГОСПАДА, кажучы: “Вярні яго ў дом твой, і няхай ён есьць хлеб і п’е ваду”». І падмануў яго.

 

И рече к нему: «Се, и азъ пророкъ есмъ, якоже и ты; и ангелъ молвилъ естъd ко мне Словесемъ Господьним, глаголя: “Возврати его в дом свой с собою, да снесть хлеба и напиется воды” ». И прельстилъ естъ его.

І ён вярнуўся з ім, і еў хлеб у доме ягоным, і піў ваду.

 

И приведе и в домъ свой, и яде хлебъ и пие воду в доме его.

А калі сядзелі яны яшчэ пры стале, было слова ГОСПАДА да прарока, які вярнуў яго [з дарогі].

 

И внегда седели сут обадва за столомъ, бысть слово Господьне къ пророку, онже прельстилъ былъ его.

І закрычаў ён да чалавека Божага, які прыйшоў з Юды, кажучы: «Гэта кажа ГОСПАД. За тое, што ты ўзбунтаваўся супраць [слова] з вуснаў ГОСПАДА і не захаваў даручэньня, якое загадаў табе ГОСПАД, Бог твой,

 

И возпи к мужу Божию, иже прииде от земли Іюдины, глаголя: «Сия глаголеть Господь Богъ: Иже не послушалъ еси словесъ Божиихъ и не сохранилъ еси приказания, еже заповедалъ тобе Господь, Богъ твой,

але вярнуўся, і еў хлеб, і піў ваду на месцы, пра якое Я прамовіў да цябе: "Ня еш [там] хлеба і ня пі вады", парэшткі твае ня ўвойдуць у магілу бацькоў тваіх”».

 

и навратился еси, и елъ еси хлебъ, и пилъ еси воду на месте томъ, на немже заповедалъ был тобе Господь, абы не елъ хлеба и не пил воды, прото не будеть погребено тело твое во гробе отцевъ твоих».

І калі той зьеў хлеб і напіўся, ён асядлаў асла для таго прарока, якога вярнуў.

 

И внегда поедалъ хлеба и напился воды мужъe Божий, егоже былъ вернулъ пророкъ той, оседлал осла своего и от[ъ]иде путемъ своим;

І той пайшоў. І знайшоў яго леў на шляху, і забіў яго, і парэшткі ягоныя ляжалі, кінутыя пры дарозе, і асёл стаяў каля іх, і леў стаяў каля парэшткаў.

 

и внегда стретил его естъ левъ на пути, удавилъ и. И лежало тело его мертвое посреди путя, и стоялъ естъ оселъ подле телеси мертваго, и левъ стояше посполу с ним.

І вось, людзі, што там праходзілі, убачылі парэшткі, кінутыя пры дарозе, і льва, які стаяў каля парэшткаў. І яны пайшлі, і паведамілі ў горадзе, у якім жыў стары прарок.

 

И се мужи, идущие путемъ, узрели суть тело мерътвое, лежащее на пути, и льва, стоящего при немъ, и пришедши, поведиша во граде томъ, в немъже пророк старый той живяше.

І пачуў той прарок, які яго завярнуў з дарогі, і сказаў: «Гэта чалавек Божы, які збунтаваўся супраць [слова] з вуснаў ГОСПАДА, і аддаў яго ГОСПАД льву, і ён разьдзёр яго, і забіў яго паводле слова ГОСПАДА, якое Ён прамовіў да яго».

 

Сия внегда услышалъ пророкъ той старый, онже былъ навратил его въспят в домъ свой, и рече: «То ест той мужъ Божий, онже не послуша словесъ Господьних, сего для предалъ ест его Богъ льву, и удавилъ и по словеси Господьнемъ, еже глагола к нему».

І прамовіў ён да сыноў сваіх, кажучы: «Асядлайце мне асла!» І яны асядлалі.

 

И рече сыномъ своимъ: «Оседлайте ми осля». Они же внегда оседлали ему,

І ён паехаў, і знайшоў парэшткі ягоныя, кінутыя пры дарозе, і асла, і льва, якія стаялі каля парэшткаў. І леў ня еў парэшткі і не разьдзёр асла.

 

ехалъ естъ и найде тело его мертво на пути, а осла и льва стоящих у тела; и не яде его левъ и ниже что учинилъ ослу.

І прарок падняў парэшткі чалавека Божага, і ўсклаў іх на асла і прывёз яго назад у горад, і прыйшоў стары прарок, каб плакаць над ім і пахаваць яго.

 

И взялъ естъ пророкъ тело мужа Божия, и возложилъ е на осла, и навратився, принесе е во град, в немъже живяше, и плакася над нимъ.

І паклаў ён парэшткі ягоныя ў магіле сваёй, і плакаў над ім: «О, браце мой!»

 

И погребе тело его во гробе своем, глаголя: «Увы мне, увы мне, брате мой!»

І калі пахаваў яго, сказаў сынам сваім, кажучы: «Калі я памру, пахавайце мяне ў магіле, у якой пахаваны чалавек Божы. Каля костак ягоных палажыце косткі мае.

 

И внегда отплакал его, рече к сыномъ своим: «Погребите мя в томъ гробе, в немже мужъ Божий положенъ ест; подле костей его положите кости мое,

Бо спаўняючыся, споўніцца слова, якое ён прамовіў паводле слова ГОСПАДА адносна ахвярніка, які ў Бэтэлі, і адносна ўсіх сьвятыняў на ўзгорках, якія ў гарадах Самарыі».

 

воистинну убо наполнится слово то, еже пророковалъ повелением Божиим о олтари, иже въ Вефиле, и о всехъ храмех идольскихъ, иже суть во градехъ Самарейскихъ».

Пасьля ўсяго гэтага Ерабаам не зьвярнуў з ліхога шляху свайго, і паставіў са [звычайных] людзей сьвятароў для ўзгоркаў. Хто толькі хацеў, таго пасьвячала рука ягоная, і той ставаўся сьвятаром для ўзгоркаў.

 

По словесех же сихъ не отвратился ест Еровоамъ от путей своих злыхъ, но опять наделал жерцевъ от людей чуждих во храмехъ идольских;f кто убо толико восхотелъ, наполнилъ руку его и скоро былъ жерцемъ идолским.

І сталася гэта грахом для дому Ерабаама і прычынай загубы і вынішчэньня з аблічча зямлі.

 

И тое для речи съгрешилъ естъ домъ Еровоамовъ, и скаженъ ест, и выгубленъ ест от земли.