3 царстваў 13 разьдзел

 

 

І вось, чалавек Божы прыйшоў зь Юдэі па слове Гасподнім у Вэтыль, у той час, як Ераваам стаяў каля ахвярніка, каб учыніць дымленьне.

 

И се мужъ Божий пришолъ естъ от людей Іюдиныхъ со словесем Господьним во Вефиль, и знайде Еровоама стоящего на требнице и кладущего кадило на углие,

І прамовіў да ахвярніка слова Гасподняе і сказаў: ахвярнік, ахвярнік! так кажа Гасподзь: вось, народзіцца сын дому Давідаваму, імя яму Ёсія, і прынясе на табе ў ахвяру сьвятароў вышыняў, якія ўчыняюць на табе дымленьне, і чалавечыя косьці спаліць на табе.

 

и возпи къ требнику словесемъ Господьним, и рече: «Требнице, требънице! Сия глаголеть Господь Богъ: Се, народится сынъ з дому Давыдова, именем Іосия, и приносити будуть на тобе жерци горъ высоких, ониже ныне приносять на тобе кадило, кости людьскии на тобе палити будуть».a

І даў у той дзень азнаку, сказаўшы: вось азнака таго, што гэта прамовіў Гасподзь: вось, гэты ахвярнік разваліцца, і попел, які на ім, рассыпецца.

 

И далъ естъ в той день знамение, глаголя: «Сие будеть знамение, иже молвилъ ест Господь: се, требникъ распадется и попел, иже в немъ ест, высыплется».

Калі цар пачуў слова чалавека Божага, прамоўленае да ахвярніка ў Вэтылі, дык працягнуў Ераваам руку сваю ад ахвярніка, кажучы: вазьмеце яго. І зьдзеравянела рука ягоная, якую ён працягнуў на яго, і ня мог ён вярнуць яе да сябе.

 

И внегда услыша царь Еровоамъ слова мужа Божия, глаголющего на требникъ той, иже во Вефиле, протягнулъ ест руку свою на требнице и рече: «Имите его». И усхла рука ему, юже протягнул былъ на нь, и нижъ можаше притягнути ее к собе.

І ахвярнік разваліўся, і попел з ахвярніка рассыпаўся, па азнацы, якую даў чалавек Божы словам Гасподнім.

 

Требникъ теже распался и попел высыпался из требника подлугъ знамения, еже былъ поведелъ мужъ Божий словесемъ Господьним.

І сказаў цар Ераваам чалавеку Божаму: умілажаль аблічча Госпада Бога твайго і памаліся за мяне, каб рука мая магла вярнуцца да мяне. І ўмілажаліў чалавек Божы аблічча Госпада, царовая рука вярнулася да яго і зрабілася як раней.

 

Тогда рече царь къ мужу Божию: «Поклонися лицу Господа, Бога твоего, и умоли Его, да навратить мне руку мою». И молился естъ мужъ Божий предъ лицемъ Господьнимъ, и навращена ест рука царева, и бысть здрава, яко и первей.

І сказаў цар чалавеку Божаму: зайдзі са мною ў дом і падмацуй сябе ежаю, і я дам табе дарунак.

 

Тогда рече царь мужу Божиему: «Внииди в домъ мой и обедуй со мною, и дамъ ти дары».

Але чалавек Божы сказаў цару: хоць бы ты даваў мне паўдома твайго, я не пайду з табою і ня буду есьці хлеба і ня буду піць вады ў гэтым месцы,

 

Отвеща мужъ Божий къ царю: «Бы ми далъ еси половину имения своего, не пойду с тобоюb и ниже ести буду хлеба и ни пити воды на томъ месте,

бо так наказана мне словам Гасподнім: ня еж там хлеба і ня пі вады і не вяртайся тою дарогаю, якою ты ішоў.

 

понеже тако ми заповедал Господь словомъ Своимъ, глаголя: “Не будешъ ести хлеба и ни пити воды и нижъ возвратишся путемъ тымъ, имъже еси пришолъ”».c

І пайшоў ён другою дарогаю і не пайшоў назад тою дарогаю, якою прыйшоў у Вэтыль.

 

Протожъ от[ъ]иде инымъ путем и не возвратися тымъ путемъ, имъже былъ пришолъ до Вефиля.

У Вэтылі жыў адзін прарок-старац. Сын яго прыйшоў і расказаў яму ўсё, што зрабіў сёньня чалавек Божы ў Вэтылі; і словы, якія ён казаў цару, пераказалі сыны бацьку свайму.

 

Пророкъ же единъ старъ живяше во Вефиле. И пришедши, сынове его поведиша ему вся бывшая, еже учинилъ ест мужъ Божий в той день во Вефіле, и слова, еже глаголалъ къ царю, поведели суть отцу своему.

І спытаўся ў іх бацька іхні: якою дарогаю ён пайшоў? І паказалі сыны ягоныя, якою дарогаю пайшоў чалавек Божы, што прыходзіў зь Юдэі.

 

Тогда рече к нимъ отець их: «Коимъ путемъ от[ъ]иде?» И показали ему сынове его путь, имъже былъ отшолъ мужъ Божий, пришедый от людей Іюдиныхъ.

І сказаў ён сынам сваім: асядлайце мне асла. І асядлалі яму асла, і ён сеў на яго.

 

И рече паки к сыномъ: «Оседлайте ми осля». И внегда оседлаша ему, въсяде на нь,

І паехаў за чалавекам Божым, і знайшоў яго, як той сядзеў пад дубам, і сказаў яму: ці ты чалавек Божы, які прыйшоў зь Юдэі. І сказаў той: я.

 

и еде за мужемъ Божиимъ, и знайде его седящего подъ древосъ смырковымъ, и рече к нему: «Ты ли еси мужъ Божий, пришедый от людей Іюдиныхъ?» Он же отвещалъ: «Азъ есмъ».

І сказаў яму: зайдзі да мяне ў дом і паеж хлеба.

 

Рече паки к нему: «Пойди со мною в домъ, и снеси хлеба».

Той сказаў: я не магу вярнуцца з табою і пайсьці да цябе; ня буду есьці хлеба і ня буду піць у цябе вады ў гэтым месцы,

 

Той же отвеща: «Не могу навратитися и ни ити с тобою ани ести хлеба и ни пити воды на томъ месте,

бо словам Гасподнім сказана мне: ня еж хлеба і ня пі там вады і не вяртайся тою дарогаю, якою ты ішоў.

 

понеже заповедалъ мне Господь словесемъ Своимъ, глаголя: “Не ежъ хлеба и не пий воды на месте томъ, и не возвращайся путемъ тымъ, имъже еси пришол”».

І сказаў ён яму: і я прарок такі самы, як ты, і анёл казаў мне словам Гасподнім і сказаў: вярні яго да сябе ў дом; хай паесьць ён хлеба і нап’ецца вады. — Ён зманіў яму.

 

И рече к нему: «Се, и азъ пророкъ есмъ, якоже и ты; и ангелъ молвилъ естъd ко мне Словесемъ Господьним, глаголя: “Возврати его в дом свой с собою, да снесть хлеба и напиется воды” ». И прельстилъ естъ его.

І той вярнуўся зь ім, і паеў хлеба ў ягоным доме, і напіўся вады.

 

И приведе и в домъ свой, и яде хлебъ и пие воду в доме его.

Калі яны яшчэ сядзелі за сталом, слова Гасподняе было прароку, які вярнуў яго.

 

И внегда седели сут обадва за столомъ, бысть слово Господьне къ пророку, онже прельстилъ былъ его.

І прамовіў ён чалавеку Божаму, які прыйшоў зь Юдэі, і сказаў: так кажа Гасподзь: за тое, што ты не падпарадкаваўся вуснам Госпада і ня выканаў загаду, які наказаў табе Гасподзь Бог твой,

 

И возпи к мужу Божию, иже прииде от земли Іюдины, глаголя: «Сия глаголеть Господь Богъ: Иже не послушалъ еси словесъ Божиихъ и не сохранилъ еси приказания, еже заповедалъ тобе Господь, Богъ твой,

але вярнуўся, еў хлеб і піў ваду ў тым месцы, пра якое Ён сказаў табе: «ня еж хлеба і ня пі вады», цела тваё ня ўвойдзе ў магільніцу бацькоў тваіх.

 

и навратился еси, и елъ еси хлебъ, и пилъ еси воду на месте томъ, на немже заповедалъ был тобе Господь, абы не елъ хлеба и не пил воды, прото не будеть погребено тело твое во гробе отцевъ твоих».

Пасьля таго, як той паеў хлеба і напіўся, ён асядлаў асла прароку, якога ён вярнуў.

 

И внегда поедалъ хлеба и напился воды мужъe Божий, егоже былъ вернулъ пророкъ той, оседлал осла своего и от[ъ]иде путемъ своим;

І выправіўся той. І сустрэў яго на дарозе леў і забіў яго. І ляжала цела ягонае, пакінутае на дарозе; а асёл стаяў каля яго, і леў стаяў каля цела.

 

и внегда стретил его естъ левъ на пути, удавилъ и. И лежало тело его мертвое посреди путя, и стоялъ естъ оселъ подле телеси мертваго, и левъ стояше посполу с ним.

І вось, людзі, якія праходзілі міма, убачылі цела, пакінутае на дарозе, і льва, які стаяў каля цела, і пайшлі і расказалі ў горадзе, у якім жыў прарок-старац.

 

И се мужи, идущие путемъ, узрели суть тело мерътвое, лежащее на пути, и льва, стоящего при немъ, и пришедши, поведиша во граде томъ, в немъже пророк старый той живяше.

Прарок, які вярнуў яго з дарогі, пачуўшы гэта, сказаў: гэта той чалавек Божы, які не падпарадкаваўся пастановам Госпада; Гасподзь аддаў яго льву, які паламаў яго і забіў яго, па слове Госпада, якое Ён мовіў яму.

 

Сия внегда услышалъ пророкъ той старый, онже былъ навратил его въспят в домъ свой, и рече: «То ест той мужъ Божий, онже не послуша словесъ Господьних, сего для предалъ ест его Богъ льву, и удавилъ и по словеси Господьнемъ, еже глагола к нему».

І сказаў сынам сваім: асядлайце мне асла. І асядлалі яны.

 

И рече сыномъ своимъ: «Оседлайте ми осля». Они же внегда оседлали ему,

Ён выправіўся і знайшоў цела ягонае, пакінутае на дарозе; а асёл і леў стаялі каля цела; леў ня зьеў цела і не паламаў асла.

 

ехалъ естъ и найде тело его мертво на пути, а осла и льва стоящих у тела; и не яде его левъ и ниже что учинилъ ослу.

І падняў прарок цела чалавека Божага, і паклаў яго на асла, і павёз яго назад. І пайшоў прарок-старац у горад свой, каб аплакаць і пахаваць яго.

 

И взялъ естъ пророкъ тело мужа Божия, и возложилъ е на осла, и навратився, принесе е во град, в немъже живяше, и плакася над нимъ.

І паклаў цела ягонае ў сваёй магільніцы і плакаў па ім: жаль мне, браце мой!

 

И погребе тело его во гробе своем, глаголя: «Увы мне, увы мне, брате мой!»

Пасьля пахаваньня яго ён сказаў сынам сваім: калі я памру, пахавайце мяне ў магільніцы, у якой пахаваны чалавек Божы; каля касьцей ягоных пакладзеце косьці мае;

 

И внегда отплакал его, рече к сыномъ своим: «Погребите мя в томъ гробе, в немже мужъ Божий положенъ ест; подле костей его положите кости мое,

бо спраўдзіцца слова, якое ён па загадзе Гасподнім сказаў пра ахвярнік у Вэтылі і пра ўсе капішчы на вышынях, у гарадах Самарыйскіх.

 

воистинну убо наполнится слово то, еже пророковалъ повелением Божиим о олтари, иже въ Вефиле, и о всехъ храмех идольскихъ, иже суть во градехъ Самарейскихъ».

І пасьля гэтай падзеі Ераваам ня сышоў са сваёй благой дарогі, а і далей ставіў з народу сьвятароў вышыняў: хто хацеў, таго ён прысьвячаў, і той рабіўся сьвятаром вышыняў.

 

По словесех же сихъ не отвратился ест Еровоамъ от путей своих злыхъ, но опять наделал жерцевъ от людей чуждих во храмехъ идольских;f кто убо толико восхотелъ, наполнилъ руку его и скоро былъ жерцемъ идолским.

Гэта вяло дом Ераваамаў да грэху і да пагібелі і да вынішчэньня яго з улоньня зямлі.

 

И тое для речи съгрешилъ естъ домъ Еровоамовъ, и скаженъ ест, и выгубленъ ест от земли.