3 царстваў 15 разьдзел

 

 

У васямнаццаты год цараваньня Ераваама, сына Наватавага, Авія зацараваў над Юдэямі.

 

aЛета осмагонадесеть царства Еровоамова, сына Навафова,

Тры гады ён валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Мааха, дачка Авэсаломава.

 

царствовалъ естъ Авия надъ поколениемъ Іюдинымъ три лета въ Ерусалиме; имя матери его Мааха, дщера Абесалонова.

Ён хадзіў ва ўсіх грахах бацькі свайго, якія той рабіў да яго, і сэрца ягонае ня было аддадзена Госпаду Богу ягонаму, як сэрца Давіда, бацькі ягонага.

 

И ходилъ естъ по всехъ гресехъ отца своего, иже чинилъ пред нимъ. И не было серце его съвершено къ Господу, Богу своему, яко серце Давыдово, предка его.

Але дзеля Давіда Гасподзь Бог ягоны даў яму сьвяцільню ў Ерусаліме, паставіўшы пасьля яго сына ягонага і ўмацаваўшы Ерусалім,

 

Но Давыда для далъ ему Господь Богъ светилникъ въ Ерусалиме восставити сына его по немъ, абы царствовалъ въ Ерусалиме,

бо Давід рабіў спадобнае перад вачыма Госпада і не адступаўся ад усяго таго, што Ён наказаў яму, ва ўсе дні жыцьця свайго, акрамя ўчынка з Урыем Хэтэянінам.

 

понеже чинилъ естъ Давыдъ угодная предъ Господемъ и не уклонися от всехъ заповедей Его по вся дни живота своего, кроме толико дела Уриина Ефейскаго.

І вайна была паміж Раваамам і Ераваамам ва ўсе дні жыцьця іхняга.

 

И была естъ брань межи Еровоамом и Авиею по вся дни живота ихъ.

Астатнія дзеі Авіі, усё, што ён зрабіў, апісана ў летапісе цароў Юдэйскіх. І была вайна паміж Авіем і Ераваамам.

 

Останок же речей и дел царя Авии пописаны суть во книгахъ летописных, иже суть о царехъ Іюдиныхъ.

І спачыў Авія з бацькамі сваімі, і пахавалі яго ў горадзе Давідавым. І зацараваў Аса, сын ягоны, замест яго.

 

И умре Авия, и погребен естъ съ отци своими во граде Давыдове. И царствовалъ естъ Асса, сынъ его, в него место.b

У дванаццаты год валадараньня Ераваама, цара Ізраільскага, зацараваў Аса над Юдэямі

 

В лето убо двадесятое Еровоама, царя Ізраилева, почалъ естъ царствовати царь Асса надъ поколениемъ Іюдинымъ

і сорак адзін год валадарыў у Ерусаліме; імя маці ягонай Ана, дачка Авэсалома.

 

и четырьдесятъ летъ и едино царствовалъ въ Ерусалиме; имя матери его Маха, дщера Авесаломова.

Аса рабіў заўгоднае перад вачыма Госпада, як Давід, бацька ягоны.

 

И чинилъ естъ Асса дела добрая предъ обличиемъ Божиим, якоже и Давыдъ, отець его,

Ён прагнаў блудадзеяў зь зямлі і адкінуў усе ідалы, якіх зрабілі бацькі ягоныя,

 

и погубилъ всихъ зле съплетающихся съ мужескымъ полом от земли, и очистилъ вси нечистоты ідольскии, еже поделали были отци его;

і нават маці сваю Ану пазбавіў званьня царыцы за тое, што яна зрабіла балвана Астарты; і парубаў Аса балвана яе і спаліў каля патока Кедрона.

 

над то и матерь свою, Маху, отведе, абы не была старейшиною во храме срамотного кумира Приапа и ни в гаи, иже была тому кумиру установила, и сказил естъ храмъ той, и гай высече, и кумира срамотного и нечистого съкруши и спали на огни и высыпа до потока Цедронъ.

А вышыні ня былі зьнішчаны. Але сэрца Асы было адданае Госпаду ва ўсе дні ягоныя.

 

Требищь пакъ, иже были на высокихъ горахъ, тыхъ не сказилъ; серце же Ассино съвершено было съ Господемъ, Богомъ своимъ, по вся дни живота его.

І ўнёс ён у дом Гасподні рэчы, прысьвечаныя бацькам ягоным, і рэчы, прысьвечаныя ім: срэбра, і золата, і посуд.

 

И внесе царь Асса вси речи, еже посвятилъ былъ отець его, до храму Божия, злато, и сребро, и сосуды иныи.

І вайна была паміж Асам і Ваасам, царом Ізраільскім, ва ўсе дні жыцьця іхняга.

 

И былъ ест бой межи царем Асъсою и Ваасою по вся дни их.

І выйшаў Вааса, цар Ізраільскі, супроць Юдэі і пачаў будаваць Раму, каб ніхто ня выходзіў і ня сыходзіў да Асы, цара Юдэйскага.

 

Тогда Вааса, царь Ізраилевъ, внииде до земли Іюдины и поставил в ней градъ Раму, абы не моглъ ни единъ человекъ вниити или выйти от страны тое, еже была естъ Ассы, царя Іюдина.

І ўзяў Аса ўсё срэбра, золата, што засталася ў скарбніцах дома Гасподняга і ў скарбніцах дома царскага, і даў яго ў рукі слугам сваім, і паслаў іх цар Аса да Вэнадада, сына Таўрымона, сына Хэзіёнавага, цара Сірыйскага, які жыў у Дамаску, і сказаў:

 

И взялъ естъ царь Асса злато и сребро, еже было остало въ сокровищахъ храму Божия и въ скарбе дому царева, и далъ е в руце слугамъ своимъ, и послалъ къ Вен-Адаву, сыну Табремонову, сына Езонова, царю Сирскому, онъже живяше въ Дамаску, глаголя:

спрымірэньне хай будзе паміж мною і табою, як было паміж бацькам маім і бацькам тваім; вось, я пасылаю табе ў дарунак срэбра і золата; парві спрымірэнства тваё з Ваасам, царом Ізраільскім, каб ён адышоў ад мяне.

 

«Смолва ест и мир межи мною и тобою и межи отцем моимъ и твоим. И сего для послал есми тобе дары, злато и сребро слугами моими а прошу тебе: прииди ми на помощ з войском своим и разруши миръ, иже имаши съ Ваасою, царемъ Ізраилевымъ, и от[ъ]идеть от мене».

І паслухаўся Вэнадад цара Асы, і паслаў ваеначальнікаў сваіх супроць гарадоў Ізраільскіх, і пабіў Аін і Дан і Авэль-Бэт-Мааху і ўвесь Кінэрот, па ўсёй зямлі Нэфталімавай.

 

Тогда послуша Вен-Адавъ прозбы Ассыны, царя Іюдина, и посла князи своя и воеводы з войскомъ своимъ ко градомъ Ізраилевым. И добыли суть и сказили Ахионъ-град, и Данъ, и Абель, домъ Маахинъ, и весь Ценероф, то естъ всю землю Нефталимлю.

Дачуўшыся пра гэта, Вааса перастаў будаваць Раму і вярнуўся ў Тырцу.

 

Сия внегда услышалъ естъ царь Вааса, престалъ ставити Рамы и навратися въ Терсу.

А цар Аса склікаў усіх Юдэяў, нікога ня выключаючы, і вынесьлі яны з Рамы камяні і драўніну, якія Васа ўжываў на будаўніцтва. І пабудаваў зь іх цар Аса Гіву Веньямінавую і Міцпу.

 

Царь же Асса послалъ естъ послы по всей земли Іюдиной и заповеда имъ, глаголя, абы ся жадный не вымолвялъ. И шли суть вси, и побрали камение и древа ізъ Рамы, имъже ставил былъ Вааса, и поставилъ естъ с того камения и древа царь Асса градъ Гаваонъ Вениаминьc и Масфу.

Усе астатнія дзеі Асы і ўсе подзьвігі ягоныя, і ўсё, што ён зрабіў, і гарады, якія ён пабудаваў, апісаны ў летапісе цароў Юдэйскіх, апрача таго, што ў старасьці сваёй ён быў хворы на ногі.

 

Останок же всехъ речей Ассиныхъ и всее силы его, и всехъ делъ его, и яко ставилъ естъ грады, се, пописаны суть во «Книгах словъ дней царевъ Іюдиныхъ». Но во время старости своея царь Асса немощенъ былъ на ногы,

І спачыў Аса з бацькамі сваімі і пахаваны з бацькамі сваімі ў горадзе Давіда, бацькі свайго. І зацараваў Ёсафат, сын ягоны, замест яго.

 

и умре, и погребенъ естъ съ отци своими во граде Давыдове. И царствовалъ естъ Іософатъ, сынъ его, по немъ.d

А Нават, сын Ераваамаў, зацараваў над Ізраілем у другі год Асы, цара Юдэйскага, і валадарыў над Ізраілем два гады.

 

Надавъ же, сынъ Еровоамов, царствовал естъ надъ людьми Ізраилевыми; въ лето второе царства Ассина, царя Іюдина, нача царствовати и царствова две лете.

І рабіў ён неспадобнае перад вачыма Госпада, хадзіў шляхам бацькі свайго і ў грахах ягоных, якімі той увёў Ізраіль у грэх.

 

И чинилъ злое предъ лицемъ Божиимъ, и ходил въ путех отца своего, онже грешилъ и грешити научилъ людей Ізраилевыхъ.

І зрабіў супроць яго змову Вааса, сын Ахіі, з дома Ісахаравага, і забіў яго Вааса пры Гаватоне Філістымскім, калі Нават і ўсе Ізраільцяне аблажылі Гаватон;

 

И съпротивился ему Вааса, сынъ Ахиинъ от племеня Ізахарова, и забилъ его во граде Филистымскомъ, именем Еветоне, понеже царь Надавъ и вси людие Ізраилевы облягли были градъ Еветонъ.

і аддаў сьмерці яго Вааса ў трэці год Асы, цара Юдэйскага, і зацараваў замест яго.

 

И убилъ естъ его Вааса лета третиего царства Ассы, царя Іюдина, и царствовалъ самъ вместо его.

Калі ён зацараваў, дык пабіў увесь дом Ераваамаў, не пакінуўшы ні душы ў Ераваама, пакуль ня вынішчыў яго, па слове Госпада, якое Ён прамовіў праз раба Свайго Ахію Сіламляніна,

 

И внегда царствова, погубилъ весь родъ Еровоамовъ и не остави ни единаго человека от роду его, даже и выгубилъ и,e по словеси Господьню, еже глагола рукою раба своего Ахии Силонитскаго,

за грахі Ераваама, якія ён сам рабіў і якімі ўвёў у грэх Ізраіля, за зьнявагі, якімі ён угневаў Госпада Бога Ізраілевага.

 

грехъ ради Еровоамовыхъ, еже чинил, и людей Ізраилевых к грехомъ привелъ и тыхъ для греховъ Господа Бога къ гневу попудилъ.

Астатнія дзеі Навата, усё, што ён зрабіў, апісана ў летапісе цароў Ізраільскіх.

 

Иные же речи Надавовы и вся дела его, еже чинилъ, пописаны суть въ книгах, иже словуть «О царехъ Ізраилевыхъ».

І вайна была паміж Асам і Ваасам, царом Ізраільскім, ва ўсе дні іхнія.

 

И была ест брань межи Ассою, царемъ Іюдинымъ, и Ваасою, царемъ Ізраилевымъ, по вся дни живота ихъ.

У трэці год Асы, цара Юдэйскага, зацараваў Вааса, сын Ахіі, над усімі Ізраільцянамі ў Тырцы і валадарыў дваццаць чатыры гады.

 

Лета третиего Ассы, царя Іюдина, нача царствовати Вааса, сынъ Ахиинъ, надо всимъ Ізраилемъ во граде Терсе и царствовал естъ двадесеть и четыре лета.

І рабіў благое перад вачыма Гасподнімі і хадзіў шляхам Ераваама і ў грахах ягоных, якімі той увёў у грэх Ізраіля.

 

И чинилъ злыи дела предъ Господем, и ходилъ ест въ гресехъ Еровоамовыхъ, онже съгрешилъ и съгрешити нучилъ людей Ізраилевыхъ.