3 царстваў 14 разьдзел

 

 

Тым часам захварэў Авія, сын Ераваамаў.

 

Въ той часъ розболеся Авия, сын Еровоамов;

І сказаў Ераваам жонцы сваёй: устань і пераапраніся, каб не пазналі, што ты жонка Ераваамава, і пайдзі ў Сілом. Там ёсьць прарок Ахія; ён прадказаў мне, што я буду царом гэтага народу,

 

и рече Еровоам жене своей: «Востани и возми на ся ризы, абы не познали тя, яко жена еси Еровоамова, и иди в Силом къ Ахии-пророку,a онже глагола мне, яко царствовати имамъ надъ людми Ізраилевыми.

і вазьмі з сабою дзесяць хлябоў і праснакоў і збанок мёду і йдзі да яго; ён скажа табе, што будзе з хлопчыкам.

 

И возми с собою десятеро хлебовъ, и лианикъ един, и сосудъ меду, и неси к нему: той повесть тобе, что будеть съ отрочатем симъ».

Ераваамава жонка так і зрабіла: устала, пайшла ў Сілом і прыйшла ў дом Ахіі. Ахія ўжо ня мог бачыць, бо вочы яго зрабіліся нерухомыя ад старасьці.

 

И учинила ест жена Еровоамова по тому, якоже повеле ей мужъ ея, и въставши, иде в Силом, и прииде в дом Ахиинъ, онъ убо не можаше добре видети, понеже очи ему были пошли старости деля.

І сказаў Гасподзь Ахію: вось, ідзе жонка Ераваамава папытацца ў цябе пра сына свайго, бо ён хворы; так і так кажы ёй; яна прыйдзе пераапранутая.

 

Тогда рече Господь къ Ахии: «Се, входить к тобе жена Еровоамова, да бы спытала тебе о сыне своем немощномъ, будет ли живъ. Сие и сие откажеши ей». И внегда она вхожала и чинилася иною, еюже не бе,

Ахія, пачуўшы шолах ад ног яе, калі яна ўвайшла ў дзьверы, сказаў: ўвайдзі, жонка Ераваамава; навошта табе было пераапранацца? Я грозны пасланец да цябе.

 

услышалъ Ахия стукание ногъ ее, входящее во двери, и рече к ней: «Пойди и внииди семо, жено Еровоамова. И почто чинишся иною, нежели есь? Азъ бо посланъ есмъ к тобе нелюбый посолъ.

Ідзі, скажы Еравааму: так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я ўзвысіў цябе з асяродзьдзя простага люду і паставіў правадыром народу Майго Ізраіля,

 

Навратися домовъ и возвести Еровоамови: “Сие глаголеть Господь, Богъ Ізраилевъ: Понеже повышилъ есмъ тебе от среды людей и поставих тя царем над людми Моими Ізраилем,

і адабраў царства ў дома Давідавага і даў яго табе; а ты не такі, як раб Мой Давід, які захоўваў наказы Мае і які пайшоў сьледам за Мною ўсім сэрцам сваім, робячы толькі заўгоднае перад вачыма Маімі;

 

и розделих царство Давыдово и дахъ е тобе; и не был еси, яко рабъ мой Давыдъ, онже сохранилъ ест заповеди Моя и наследовал Мя всемъ серцем своим, чиняй тое, еже любо было предъ лицемъ Моимъ;

ты рабіў горш за ўсіх, якія былі да цябе, і пайшоў і зрабіў сабе іншых багоў і балваноў, каб раздражніць Мяне, а Мяне адкінуў;

 

ты пакъ учинилъ еси злей всихъ, иже были суть пред тобою, и наделалъ еси собе боговъ чужихъ слитых, прогневати ими Мене, и заверглъ Мя еси за хребетъ свой;

за гэта Я навяду бедства на дом Ераваамаў і вынішчу ў Ераваама да таго, хто мочыцца да сьцяны, замкнутага і таго, хто застаўся ў Ізраілі, і вымяту дом Ераваамаў, як вымятаюць сьмецьце, дачыста;

 

сего ради, се, Азъ наведу злыи речи на дом Еровоамовъ, и погублю всихъ, иже суть Еровоамови, даже до немощного и даже до невольного и до останочного во Ізраили, и вычищу останки дому Еровоамова, яко вычищають гной, даже дочиста.

хто памрэ ў Ераваама ў горадзе, таго зьядуць сабакі, а хто памрэ на полі, таго зьдзяўбуць птушкі нябесныя: так Гасподзь сказаў.

 

Коижъ от дому Еровоамова изомруть во градехъ, снедять тыхъ пси,b и кои помрут на поли, снедять тыхъ птици небесныи,c понеже Господь Богъ глаголалъ есь”.

Устань і йдзі ў дом твой; і як толькі нага твая ступіць за горад, памрэ дзіця;

 

Ты пакъ, жено Еровоамова, въстани и иди в домъ свой; и внеда будеши вхожати ногами твоими во градъ, умреть сынъ твой.

і аплачуць яго ўсе Ізраільцяне і пахаваюць яго, бо яно адно ў Ераваама ўвойдзе ў магільніцу, бо ў ім, з дома Ераваамавага, знайшлося нешта добрае прад Госпадам Богам Ізраілевым.

 

И плакати по немъ будуть вси людие Ізраилевы, и погребуть его; той убо толико самъ погребенъ будеть во гробе от роду Еровоамова, понеже слово Господьне доброе о немъ знайдено ест.

І паставіць Сабе Гасподзь над Ізраілем цара, які зьнішчыць дом Ераваамаў у той дзень; і што? нават цяпер.

 

И поставит собе Господь царя иного над Ізраилемъ, и той погубить всю родину Еровоамову въ той день и в той час.

І паб’е Гасподзь Ізраіля, і будзе ён, як трысьнёг, хістаны ў вадзе, і выкіне Ізраільцянаў з гэтай добрай зямлі, якую даў бацькам іхнім, і расьсее іх за раку за тое, што яны зрабілі ў сябе балваноў, раздражняючы Госпада;

 

И показнит Господь Богъ людей Ізраилевых и поколеблеть ими, якоже поколебается от ветра трость при воде, и вывратить людей Ізраилевыхъ от земли сее доброе, юже далъ былъ отцемъ ихъ, и заведеть их за реку, понеже наделали собе гаевъ к поклонению ідоломъ и к нечистоте, абы ко гневу попудили Господа Бога;

і аддасьць Гасподзь Ізраіля за грахі Ераваамавыя, якія ён сам зрабіў і якімі ўвёў у грэх Ізраіля.

 

и протожъ предасть Господь Богъ людей Ізраилевыхъ грехъ ради Еровоамовыхъ, еже съгрешилъ и грешити научил людей Ізраилевыхъ».

І ўстала жонка Ераваамава і пайшла і прыйшла ў Тырцу; і як толькі пераступіла парог дома, дзіця памерла.

 

Тогда, въставши, жена Еровоамова отошла от пророка и пришла въ Ферсу; и внегда она уступовала на порогъ дому своего, умре отроча.

І пахавалі яго, і аплакалі яго ўсе Ізраільцяне па слове Госпада, якое Ён прамовіў праз раба Свайго Ахію прарока.

 

И погребоша и, и плакашеся по немъ вси людие Ізраилевы, по словеси Господьнемъ, еже глаголал рукою раба своего Ахия-пророка.

Астатнія дзеі Ераваамавыя, як ён ваяваў і як валадарыў, апісаны ў летапісе цароў Ізраільскіх.

 

Останокъ пакъ словъ Еровоамовыхъ, яко царствовалъ и воевал, се, пописаны суть во книгахъ, иже словуть “Книги словъ дневъ царей Ізраилевыхъ”.

Часу валадараньня Ераваама было дваццаць два гады; і спачыў ён з бацькамі сваімі, і зацараваў Нават, сын ягоны, замест яго.

 

Дневе его, в нихже царствовалъ, было летъ двадцеть и две; и умре Еровоамъ, и погребен ест съ отци своими. И царствовалъ вместо его Надавъ, сынъ его.

Раваам, сын Саламонаў, валадарыў у Юдэі. Сорак адзін год было Равааму, калі ён зацараваў, і сямнаццаць гадоў валадарыў у Ерусаліме, у горадзе, які выбраў Гасподзь з усіх каленаў Ізраілевых, каб было там імя Ягонае. Імя маці ягонай Наама Аманіцянка.

 

dРовоамъ же, сынъ Саломоновъ, царствовалъ естъ въ Ерусалиме надъ племенемъ Іюдинымъ; и былъ ест четырьдесяти и единаго лета, егда почалъ царствовати, и царствовал летъ седмънадесеть въ Ерусалиме-граде, егоже избра собе Господь от всехъ коленъ Ізраилевыхъ, абы было имя Его ту. Имя же бе матери Ровоамове Наама Амонитская.e

І рабіў Юда неспадобнае прад вачыма Госпада, і раздражняла Яго найбольш тое, што зрабілі бацькі іхнія сваімі грахамі, якімі яны грашылі.

 

И чинили суть злое людие Іюдины предъ Господемъ, и попужали Его на гневъ во всихъ гресехъ, яко и отцеве ихъ, иже согрешиша,

І зладзілі яны ў сябе вышыні і статуі і капішчы на кожным высокім пагорку і пад кожным цяністым дрэвам.

 

понеже наделали были собе кумировъ, и требищъ, и гаевъ к нечистоте на каждомъ холме высоком и подъ каждымъ древомъ густым.

І блудадзеі былі таксама ў гэтай зямлі і рабілі ўсе мярзоты тых народаў, якіх Гасподзь прагнаў ад аблічча сыноў Ізраілевых.

 

Но и сплетение злое мужеска полу бысть в земли их, и пахали суть все мерзости и нечистоты, яко и погане, ихже былъ Господь Богъ выкоренилъ от земли предъ лицемъ сыновъ Ізраилев[ых]ъ.

На пятым годзе валадараньня Раваамавага, Сусакім, цар Егіпецкі, выйшаў супроць Ерусаліма

 

Пятого же лета царства Ровоамова пришол ест Сесак, царь Египетский, въ Ерусалим

і ўзяў скарбы дома Гасподняга і скарбы дома царскага, — усё ўзяў; узяў і ўсе залатыя шчыты, якія зрабіў Саламон.

 

и побралъ сокровища храму Божия и скарбы царскыи, и вси речи драгые розграбилъ; и щиты златыи, иже былъ наделал Саломон, побравъ и отнесе въ Егыпетъ.

І зрабіў цар Раваам замест іх медныя шчыты і аддаў іх у рукі начальнікам целаахоўцаў, якія ахоўвалі ўваход у дом цара.

 

И наделалъ естъ царь Ровоамъ щитовъ медяныхъ въместо их, и предалъ е в руце врядникомъ, иже были суть надъ щитниками, и тымъ, ониже стрегаху двору царева.

Калі цар выходзіў у дом Гасподні, целаахоўцы несьлі іх, і потым зноў зносілі іх у палату целаахоўцаў.

 

И внегда входяше царь до храму Божия, носяху предъ нимъ щитници щиты тыи, и потомъ относяху на то жъ место, где щиты съхраняху.

Астатняе пра Раваама і пра ўсё, што ён рабіў, апісана ў летапісе цароў Юдэйскіх.

 

Иные пакъ речи Ровоамовы, еже чинилъ, се, написаны суть во «Книгах словъ дневъ царей Іюдиныхъ».

Паміж Раваамам і Ераваамам была вайна ва ўсе дні жыцьця іхняга.

 

И была естъ брань межи Ровоамомъ и Еровоамомъ по вся дни их.

І спачыў Раваам з бацькамі сваімі і пахаваны з бацькамі сваімі ў горадзе Давідавым. Імя маці ягонай Наама Аманіцянка. І зацараваў Авія, сын ягоны, замест яго.

 

И умре Ровоамъ, и погребенъ естъ съ отци своими во граде Давыдове. И царствовалъ естъ Авия, сынъ его, в него место.