3 царстваў 9 разьдзел

 

 

Пасьля таго, як Саламон закончыў будаўніцтва храма Гасподняга і дома царскага і ўсё, што Саламон хацеў зрабіць,

 

aБысть же, внегда скончалъ Саломонъ ставити храмъ Господень и домъ царский, и все, еже восхоте и пожада, съверши,

зьявіўся Саламону Гасподзь другі раз, як зьявіўся яму ў Гаваоне.

 

явился ему Господь вдругое, якоже и первей, въ Гаваоне.

І сказаў яму Гасподзь: Я пачуў малітву тваю і просьбу тваю, чаго ты прасіў у Мяне. Я асьвяціў гэты храм, які ты збудаваў, каб быць імю Майму там вечна; і будуць вочы Мае і сэрца Маё там ва ўсе дні.

 

И рече Господь к нему: «Слышахъ гласъ молитвы твоеа и просбы твоея, еюже молился еси предо Мною, и освятих храмъ той, иже поставил есь, абы было имя Мое в нем во веки, и пребудет сердце Мое ту и очи Моя по вся дни.

І калі ты будзеш хадзіць прад абліччам Маім, як хадзіў бацька твой Давід, у чысьціні сэрца і ў праўдзе, выконваючы ўсё, што Я наказаў табе, і калі будзеш захоўваць пастановы Мае і законы Мае,

 

И ты, будеши ли ходити предо Мною, якоже ходил ест отець твой, во правости и во простости серца, и будеши ли чинити вся, еже заповедахъ тобе, и суды Моя, и приказания Моя будеши ли хранити,

дык Я пастаўлю царскі трон твой над Ізраілем навечна, як Я сказаў бацьку твайму Давіду, кажучы: не перапыніцца ў цябе той, хто сядзіць на троне Ізраілевым.

 

то утвержу Азъ престолъ царьства твоего надъ людьми Ізраилевыми во веки, якоже слюбих Давыду, отцу твоему, глаголя: “Не от[ъ]имется мужъ от роду твоего съ престола царскаго”.

Калі ж вы і сыны вашыя адступіце ад Мяне і ня будзеце трымацца наказаў Маіх і пастановаў Маіх, якія Я даў вам, і пойдзеце і пачняце служыць іншым багам і пакланяцца ім,

 

Пакли же отвратитеся вы и сынове ваши, и не будете наследовати Мене, и ни сохраните заповедей Моихъ и оправданией Моихъ, еже заповедахъ вамъ, но уклонитеся, и пойдете, и поработаете, и поклонитеся богомъ чуждимъ,

дык Я зьнішчу Ізраіля з улоньня зямлі, якую Я даў яму, і храм, які я асьвяціў імю Майму, адкіну ад аблічча Майго, і будзе Ізраіль прытчаю і пасьмешышчам ува ўсіх народаў.

 

то выжену людей Ізраилевыхъ из земли, юже дахъ имъ, и храмъ сей, иже посвятихъ имени Моему, завергу от лица своего; и будуть людие Ізраилевы въ присловие и въ притчу всемъ народомъ.

І пра храм гэты высокі, кожны, хто праходзіцьме міма яго, жахнецца і сьвісьне, і скажа: за што Гасподзь зрабіў так з гэтаю зямлёю і з гэтым храмам?

 

И храмъ сей будеть на прикладъ всемъ, тако иже каждый, кто пойдеть мимо его, возбоится, и улякнется, и похвищеть, глаголя: “И прочто такъ учинил ест Господь Богъ земли сей и храму сему?”b

І скажуць: за тое, што яны пакінулі Госпада Бога свайго, Які вывеў бацькоў іхніх зь зямлі Егіпецкай, і прынялі іншых багоў, і пакланяліся ім, і служылі ім, — за гэта навёў на іх Гасподзь ўсё гэта бедства.

 

И возвестять ему, глаголюще: “Понеже опустили суть Господа, Бога своего, иже изведе отцевъ их из Египта, и наследовали богов чужих, и кланялися им, и чтили их. Сего для наведе на них Господь Богъ все злое сее”».

Праз дваццаць гадоў, за якія Саламон пабудаваў два дамы, — дом Гасподні і дом царскі, —

 

cИ бысть по двадцети летехъ, внегда скончалъ Саломонъ оба домы, то естъ храмъ Господень и домъ царевъ,

на што Хірам, цар Тырскі, дастаўляў Саламону дрэвы кедровыя і дрэвы кіпарысавыя і золата, па яго жаданьні, — цар Саламон даў Хіраму дваццаць гарадоў у зямлі Галілейскай.

 

Гираму, царю Тирску, додавающу ему древа кедрова и елова и злата ко всему, к чемужъ потреба была, тогда царь Саломонъ далъ естъ Гирамови двадцеть градовъ в земли Галилейской.

І выйшаў Хірам з Тыра паглядзець гарады, якія даў яму Саламон, і яны не спадабаліся яму.

 

И изыде Гирамъ от Тира, абы виделъ тыи грады, еже дал былъ ему Саломонъ, и не полюбилися ему,

І сказаў ён: што гэта за гарады, якія ты, брат мой, даў мне? І назваў іх зямлёю Кавул, як называюцца яны па сёньня.

 

и рече: «Тое ли суть тыи грады, еже ми еси далъ, брате?» И прозвалъ е Земля Хавульd a даже и до днешнего дня.

І паслаў Хірам цару сто дваццаць талантаў золата.

 

И послалъ естъ царь Гирамъ Саломонови сто и двадцеть талантъe злата.

І вось распараджэньне пра падатак, які наклаў цар Саламон, каб пабудаваць храм Гасподні і дом свой, і Міло і сьцяну Ерусалімскую, Гацор і Мэгідо і Газэр.

 

Сии суть теже дани, иже выдавалъ Саломон на сооружение храму Божия, и дому царева, и перекопу, иже слылъ естъ Мелон, и стены около Ерусалима, и града Езера, и Маедона, и Газера.

Фараон, цар Егіпецкі, прыйшоў і ўзяў Газэр, і спаліў яго агнём, і Хананэяў, якія жылі ў горадзе, пабіў, і аддаў яго ў пасаг дачцэ сваёй, жонцы Саламонавай.

 

Фараонъ убо, царь Египетъский, пришолъ былъ и добылъ града Газера, и выпалилъ и, и людей Хананейскихъ, ониже живяше во граде томъ, погубилъ, и далъ естъ градъ той за вено дщере своей, юже былъ дал в жену Саломонови.

І пабудаваў Саламон Газэр і ніжні Бэтарон,

 

И сооружилъ былъ паки той градъ царь Саломон, Газеръ, и к тому Веф-Иронъ низший,

і Ваалат і Тадмор у пустыні,

 

и Валаахъ, и Пальмирум в земли пустой,f

і ўсе гарады пад запасы, якія былі ў Саламона, і гарады пад калясьніцы і гарады пад коньніцу, і ўсё тое, што Саламон хацеў пабудаваць у Ерусаліме і на Ліване і ва ўсёй зямлі свайго валоданьня.

 

и вси иные места, еже к ним прилежали суть и были неогражены, оградил е; и наделалъ теже градовъ конемъ своимъ и возомъ своим. И все, еже любилося царю Саломону, ставилъ естъ въ Ерусалиме, и на горе Ливанской, и во всей земли царства своего.

Увесь народ, які застаўся ад Амарэяў, Хэтэяў, Фэрэзэяў, Эвэяў, Евусэяў, якія былі ня з сыноў Ізраілевых,

 

Людие же Аморейскии и Ефейскии, Феризейскии, и Евейскии, и Евузейскии, ониже не суть от сыновъ Ізраилевых,

дзяцей іхніх, якія засталіся пасьля іх на зямлі, якіх сыны Ізраілевыя не маглі вынішчыць, Саламон зрабіў аброчнымі працаўнікамі да сёньня.

 

ихъ теже не могли выгубити сынове Ізраилевы от среды себе, протожъ сынове тыхъ народовъ, иже были остали, дани давали суть царю Саломону даже до того дня.

А сыноў Ізраілевых Саламон не рабіў работнікамі, але яны былі ягонымі воінамі, ягонымі слугамі, ягонымі вяльможамі, ягонымі ваеначальнікамі і правадырамі ягоных калясьніц і ягоных вершнікаў.

 

От сыновъ же Ізраилевыхъ не учинилъ естъ Саломонъ ни единаго роботягомъ, но были суть мужи военнии и дворяне его, и князи, и воеводы, и врядники, и справце надъ возы и надъ конми.

Вось галоўныя прыстаўнікі над працамі Саламонавымі: тых, што вялі работы, было пяцьсот пяцьдзясят.

 

И было естъ урядниковъ, ониже были сут надъ иными у двора Саломонова, пятьсотъ и пятьдесят, иже имели иных людей под собою; и единый каждый подле своего уряду росказывал.

Дачка фараонавая перайшла з горада Давідавага ў свой дом, які пабудаваў ёй Саламон. Потым пабудаваў ён Міло.

 

Дщера пакъ царя фараонова перенеслася естъ из града Давыдова до дому своего, иже былъ ей уделал Саломонъ. В той же часъ доконалъ царь перекопа Мелонъ.

І прыносіў Саламон тры разы на год цэласпаленьні і мірныя ахвяры на ахвярніку, які ён пабудаваў Госпаду, і дымленьне на ім учыняў прад Госпадам. І закончыў ён будаўніцтва дома.

 

И приносяше Саломонъ трикрать на каждый годъ всясозжения и жертвы мирныи на требнице, иже былъ уделалъ Господу Богу, и кадилъ фимианомъ добровоннымъ предъ Господемъ Богомъ. И съвершися храмъ.

Цар Саламон таксама зрабіў карабель у Эцыён-Гавэры, што каля Элата, на беразе Чармнага мора, у зямлі Ідумэйскай.

 

Корабль теже великий уделалъ былъ царь Саломонъ во Асион-Авере, еже естъ подле Гаилома, на брегу моря Чермнаго, в земли Ідумейской.

І паслаў Хірам на караблі сваіх падданых карабельнікаў, якія ведалі мора, з падданымі Саламонавымі;

 

И послалъ естъ Гирамъ, царь Тирский, слуги своя на корабли том, мужи разумныя и умеющая плавати по морю, со отроки царя Саломоновыми до земли Офирское.

і выправіліся яны ў Афір, і ўзялі адтуль золата чатырыста дваццаць талантаў, і прывезьлі цару Саламону.

 

Они же внегда приплавилися до Офира, взяли оттоле злата четыриста талантъ и двадъцеть талантъg и привезли суть е къ царю Саломону въ Ерусалимъ.