Судзьдзяў 7 разьдзел
Кніга Судзьдзяў
Пераклад Васіля Сёмухі → Біблія Скарыны (Бразгуноў)
Ераваал, ён жа Гедэон, і ўвесь народ, які быў зь ім, усталі раніцай і разьмясьціліся табарам каля крыніцы Харода; а Мадыямскі табар быў ад яго на поўнач каля пагорка Марэ ў даліне.
Тогда Еровааль, онже инымъ именемъ называшеся Гедеонъ, въставъ вночи, и вси людие с нимъ, прииде ко кладезю, именем Аредъ. Войско же Мадиамле лежало в долине, ко стране полуночной горы высокое.
І сказаў Гасподзь Гедэону: народу з табою надта многа, не магу Я аддаць Мадыяніцянаў у рукі ім, каб не заганарыўся Ізраіль перад Мною і не сказаў: «мая рука выратавала мяне»;
И рече Господь ко Гедеону: «Много естъ людей с тобою, не предамъ Мадиамлянъ в руце их, да бы ся потомъ не хвалили предо Мною людие Ізраилевы, глаголюще: Своею силою спасохомся.
дык вось, абвясьці ў вушы народу і скажы: «хто палахлівы і баязьлівы, той няхай вернецца і пойдзе назад з гары Галаада». І вярнулася народу дваццаць дзьве тысячы, а дзесяць тысяч засталося.
Протожъ рекни ныне к людем, да слышать вси, и поведи имъ, естъли же кто страшливый и боязливый межи ними, да навратится домовъ».a И навратилося ихъ до домовъ своихъ от горы Галаадъ двадесеть и две тысещи и толико остало их десеть тысещей.
І сказаў Гасподзь Гедэону: усё яшчэ многа народу; вядзі іх да вады, тады Я выберу іх табе; пра каго Я скажу: «хай ідзе з табою», той і хай ідзе з табою; а пра каго скажу табе: «не павінен ісьці з табою», той няхай і ня йдзе.
И рече паки Господь ко Гедеону: «Еще с тобою много естъ людей. Веди их к водамъ, да ту искушу е. И имже рекну, да идуть с тобою, сии пойдуть, а коимъ не повелю ити, да навратятся домовъ».
Ён прывёў народ да вады. І сказаў Гасподзь Гедэону: хто будзе хлябтаць ваду языком сваім, як хлебча сабака, таго станаві асобна, а таксама і тых усіх, якія будуць станавіцца на калені свае і піць.
И егда пришли суть людие к водамъ, рече Господь ко Гедеону: «Которыи людие рукою и языком, яко пси, хлебтати будуть воду, отделиши их на страну едину, и которыи пакъ поклякнувши на колена своя пити будуть, техъ поставиши на другой стране».
І было тых, што хлябталі ротам сваім з рукі трыста чалавек; а ўвесь засталы народ кленчыў і піў ваду.
И было естъ тыхъ, иже рукою мечущи во уста воду сребтали, мужев триста; инии пакъ вси людие пили сут, поклякнувши на колена своя.
І сказаў Гасподзь Гедэону: трыма сотнямі тых, што хлябталі, Я выратую вас і аддам Мадыяніцянаў у рукі вашыя, а ўвесь народ няхай ідзе кожны ў сваё месца.
Тогда рече Господь ко Гедеону: «Во трехъстехъ мужехъ, ониже руками сребтали суть воду, избавлю васъ и предамъ Мадиамлянъ в руце твое. Иные пакъ вси людие да навратятся в домы своя».
І ўзялі яны запас ежы ў народа сабе і трубы іхнія, і адпусьціў Гедэон усіх Ізраільцянаў па намётах і затрымаў у сябе трыста чалавек; а табар Мадыямскі быў у яго ўнізе ў даліне.
Тогда, набравши стравы и трубъ, еже могло досыть быти на триста мужев, инымъ всем казали навратитися домовъ, Гедеон же со тремисты иде к бою. А войско Мадиамское лежало естъ под ними в доле.
У тую ноч сказаў яму Гасподзь: устань, сыдзі ў табар, Я аддаю яго ў рукі твае;
Тое нощи рече Господь ко Гедеону: «Въстани и ступи доловъ, к войску Мадиамскому, яко предахъ е в руце твои.
а калі ты баішся ісьці, дык ідзі ў табар ты і Фура, слуга твой;
Пакли же сам не смеешъ ити, то да идеть с тобою отрокъ твой Фара.
і пачуеш, што гавораць, і тады ўмацуюцца рукі твае, і пойдзеш у табар. І сышоў ён і Фура, слуга ягоны, да самых узброеных, якія былі ў табары.
И егда услышишь тамъ речи, еже неприатели будуть молвити, укрепится серце твое, и тымъ смелей снидеши на них». Тогда ступилъ естъ Гедеонъ и Фара, отрокъ его, на то место, игдеже бе сторожа войска неприательскаго.
А Мадыяніцяне і Амалікіцяне і ўсе жыхары ўсходу разьмясьціліся ў даліне ў такім мностве, як саранча; вярблюдам іхнім ня было ліку, багата было іх, як пяску на беразе мора.
Мадиамляне же и Амалехитяне, и вси инии, иже беша от востоку солнца, розно лежаху в долине, яко множество кобылокъ, прикривши землю. Вельблюдов пакъ тыхъ естъ было безъ числа, яко песку по брегу морском.
Гедэон прыйшоў. І вось, адзін расказвае сон другому і кажа: сьнілася мне, быццам круглы ячменны хлеб каціўся па табары Мадыямскім і, прыкаціўшыся да намёта, ударыўся ў яго так, што ён упаў, перавярнуў яго, і намёт распаўся.
И егда пришолъ естъ Гедеонъ ко сторожи войска, слышалъ, ано единъ другому поведаеть сонъ, сице глаголя: «Виделъ есми во сне, и се печень хлеба, упеченый изъ ечменя, валяшеся до войска Мадиамскаго, и егда ся прикотил к полкомъ, поразилъ их и стеръ даже во прахъ».
Другі сказаў у адказ яму: гэта ня што іншае, як меч Гедэона, сына Ёасавага, Ізраільцяніна; аддаў Бог у рукі ягоныя Мадыяніцянаў і ўвесь табар.
Отвещалъ той, емуже поведаше: «Несть сее иное, толико мечь Гедеоновъ, сына Іоасова, мужа Ізраилева, яко предалъ естъ Господь в руце его Мадиамлянъ и вся полки их».
Гедэон, пачуўшы расказ пра сон і тлумачэньне яго, пакланіўся і вярнуўся ў табар Ізраільскі і сказаў: уставайце! аддаў Гасподзь у рукі вашыя табар Мадыямскі.
И егда услышалъ Гедеонъ сон и исказание его, поклонися и подякова Господу, и навратися к людем Ізраилевым, и рече: «Востаньте! Предал убо воистинну Господь Богъ войско Мадиамское в руце наше».
І падзяліў трыста чалавек на тры атрады і даў у рукі ўсім ім трубы і пустыя збаны і ў збаны сьвяцільні.
И розделилъ естъ тыхъ триста мужей на три полкы, и далъ естъ имъ трубы в руце и лагвице празныи, в нихже посреди были суть свещи горящие,
І сказаў ім: глядзеце на мяне і рабеце тое самае; вось, я падыду да табара, і што буду рабіць, тое і вы рабеце;
и рече имъ: «Гледите на мене, и яко я буду чинити, тако и вы чинте.b Се, пойду напредъ, до войска неприятелскаго, и что тамъ уделаю, по тому жъ и вы уделайте без мешкания.
калі я і тыя, што са мною, затрубім у трубы, трубеце і вы ў трубы вашыя вакол усяго табара і крычэце: меч Госпада і Гедэона!
Егда я затрублю, и вы теже около войска затрубите и кричьте: “Богу и Гедеону!”»
І падышоў Гедэон і сто чалавек зь ім да табара, напачатку сярэдняй варты, і разбудзілі вартавых, і затрубілі ў трубы і разьбілі збаны, якія былі ў руках у іх.
Тогда внииде Гедеонъ, и триста мужей с нимъ, в часть войска Мадиамскаго ополунощи и, сторожу попудивши, начаша трубити и троскотати межи собою лагвицеми.
І затрубілі тры атрады ў трубы, і разьбілі збаны, і трымалі ў левай руцэ сьвяцільні, а ў правай руцэ трубы, і трубілі, і крычалі: меч Госпада і Гедэона!
И внегда так на трехъ местехъ трубили около войска и лагвицами гримели, держаще в левыхъ рукахъ свещи горящие, а у правыхъ трубы, и трубиша, и кричаша: «Мечь Божий и Гедеоновъ!»,
І стаяў кожны на сваім месцы вакол табара: і забегалі па ўсім табары, і крычалі, і кінуліся ўцякаць.
стоячи вси на местехъ своихъ около войска неприательскаго. И смутися все войско вражие, и вопиюще и кричаще побегоша,
Тым часам як трыста чалавек трубілі ў трубы, абярнуў Гасподзь меч аднаго на другога ва ўсім табары, і бегла рушэньне ў Бэтшыту да Царэры, да мяжы Авэлмэхолы, паблізу Табаты.
а ниже трубити престаша тыхъ триста мужей, иже беша съ Гедеоном. И пустилъ естъ Господь Богъ мечь не неприателевъ, и сами межи собою убивахуся, утекающи даже до Веф-Сека и даже до страны Авел-Мевля во Бетбефе.c
І пакліканы Ізраільцяне з племя Нэфталімавага, Асіравага і ўсяго племя Манасіінага, і пагналіся за Мадыяніцянамі.
Тогда, созвавшися, сынове Ізраилевы с поколения Асерофа, Нефталимля и Манасиина гонили суть Мадиамлянъ. И далъ естъ Господь Богъ звытяжство людемъ Ізраилевым в той день.
А Гедэон паслаў на ўсю гару Яфрэмаву сказаць: выйдзіце насустрач Мадыяніцянам і перахапеце ў іх пераправу цераз ваду да Бэтвары і Ярдан. І скліканы ўсе Яфрэмляне і перахапілі пераправы цераз ваду Бэтфары і Ярдан;
В то время послал естъ Гедеонъ послы во вся горы Ефраимля, глаголя: «Изыйдите на Мадиамлян и заступите вся броды у рек даже до Бет-Бера и Іордана». И поспешили суть вси людие Ефраимли и осадили броды у рекъ даже до Бет-Бера.
і злавілі двух князёў Мадыямскіх: Арыва і Зіва, і забілі Арыва ў Цур-Арыве, а Зіва ў Екеў-Зіве, і гналі Мадыяніцянаў; а галовы Арыва і Зіва прынесьлі Гедэону за Ярдан.
И поимали суть дву князей Мадиамских, Орива и Зива, и убиша Орива на скале Оривъ и Зиваd — на гумне Зивъ. И гнашеся за Мадиамляны, несуще с собою главу Орива и Зива, ко Гедеонови, за Іорданъ.