Судзьдзяў 8 разьдзел

 

 

І сказалі яму Яфрэмляне: навошта ты гэта зрабіў, што не паклікаў нас, калі ішоў ваяваць з Мадыяніцянамі? І моцна пасварыліся зь ім.

 

Молвиша тогда сынове Ефраимли ко Гедеону, глаголюще: «Что еси сее уделалъ, иже не позвалъ нас, идучи к бою на Мадиамлянъ?» И кричаху на него, и пряхуся с нимъ силне.

Гедэон адказваў ім: ці зрабіў я што такое, як вы сёньня? ці шчасьлівей Яфрэм дабіраў вінаград, чым Авіезэр абіраў?

 

Тогда рече к нимъ Гедеонъ: «Еда ли я моглъ такъ учинити, якоже учинили суть сынове Ефраимли, вельми смеле. Се, лепший естъ единъ грозенъ Ефраимов, нежели все вино Авиезерово.

У вашыя рукі аддаў Бог князёў Мадыямскіх Арыва і Зіва, і што мог я зрабіць такое, як вы? Тады супакоіўся дух іхні супроць яго, калі сказаў ён ім такія словы.

 

В руце ваше предалъ ест Господь Богъ князей мадиамлихъ Орива и Зива. Таковое речи не моглъ есми я учинити, якову есте вы учинили». Сия слова егда глаголалъ к нимъ, укротилъ ярость их и гневъ, имже востали были на нь.

І прыйшоў Гедэон да Ярдана, і перайшоў сам і трыста чалавек, якія былі зь ім. Яны былі стомленыя, перасьледуючы ворагаў.

 

И егда пришолъ Гедеонъ ко Іордани и триста мужевъ с ним, и переплавившися Іорданъ, утомилися вельми и к тому не могли гонити враговъ своих.

І сказаў ён жыхарам Сакхота: дайце хлеба народу, які ідзе за мною; яны стаміліся, а я перасьледую Зэвэя і Салмана, цароў Мадыямскіх.

 

Тогда молвилъ естъ Гедеонъ к мужемъ града Сохотъ, глаголя: «Дайте, прошу васъ, хлеба мужемъ тымъ, иже со мною суть, понеже гладу деля не могуть гонити со мною Зевея и Салмана, царей Мадиамскихъ».

Князі Сакхота сказалі: хіба рука Зэвэя і Салмана ўжо ў тваёй руцэ, каб войску твайму даваць хлеб?

 

Отвещаша ему князи града Сохотъ: «Еда ли вже поималъ еси Зевея и Салмана, царей Мадиамских и хощеши, абыхом дали войску твоему хлеба?»

І сказаў Гедэон: за гэта, калі аддасьць Гасподзь Зэвэя і Салмана ў рукі мае, я разарву цела ваша цярноўнікам пустынным і малацільнымі зубчатымі дошкамі.

 

Тогда рече к нимъ Гедеонъ: «Естъли же предасть их Богъ в руце мое и навращуся ли здравъ к вамъ, сотру тела ваша терниемъ острымъ».

Адтуль пайшоў ён у Пэнуэл і тое самае сказаў жыхарам яго, і жыхары Пэнуэла адказвалі яму тое самае, што адказвалі жыхары Сакхота.

 

И иде оттоле ко граду Фануилу, и глагола ко гражаномъ места того таковые жъ слова, а они отвещаша ему, яко и мужи Сохотсти.

Ён сказаў і жыхарам Пэнуэла: калі я вярнуся ў міры, разбуру вежу гэтую.

 

И рече такеж к нимъ: «Егда поеду назадъ, дасть ли Богъ, победивши врагы моя, то скажу столпъ сей вашъ».

А Зэвэй і Салман былі ў Каркоры і зь імі іхняе рушэньне да пятнаццаці тысяч, усё, што засталося з усяго рушэньня жыхароў усходу; а загінула сто тысяч чалавек, што агалялі меч.

 

Зевей же и Салманъ отпочивали суть в той часъ со статкомъ людей, понеже было остало пятнадесеть тысещей людей со всего войска, иже были пришли от выходу солнца; иные пакъ вси были побиты, сто тысещей и двадцеть тысещей мужевъ.

Гедэон пайшоў да тых, што жылі ў намётах на ўсход ад Новы і Ёгбэгі і пабіў табар, калі табар стаяў бясьпечна.

 

Тогда иде Гедеонъ и гналъ за ними тымъ путемъ, игдеже они во станех живяху, ко стране на выход солнца града Нобы и Етъга. Поразилъ и побилъ их Гедеонъ, ониже ту безъ боязни стояху.

Зэвэй і Салман пабеглі; ён пагнаўся за імі і схапіў абодвух цароў Мадыямскіх, Зэвэя і Салмана, і ўвесь табар увёў у замяшаньне.

 

И побежали суть Зевей и Салъманъ; и погонилъ их Гедеонъ, и поималъ, поразивши все войско ихъ.

І вярнуўся Гедэон, сын Ёаса, з вайны ад узвышша Херэса.

 

И идучи назадъ, первей нежели солънце узышло,

І захапіў хлопца з жыхароў Сакхота і выпытаў у яго; і ён напісаў яму князёў і старэйшын Сакхоцкіх семдзесят сем чалавек.

 

инялъ единого отрока от мужей града Сохотъ и выпытал от него имена, яко называють князей и старейшинъ града Сохотъ, и написалъ их всех седмъдесятъ мужев.

І прыйшоў ён да жыхароў Сакхоцкіх і сказаў: вось Зэвэй і Салман, за якіх вы пасьмяяліся зь мяне, кажучы: хіба рука Зэвэя і Салмана ўжо ў тваёй руцэ, каб мы давалі хлеб стомленым людзям тваім?

 

И пришедъ къ Сохоту, и рече имъ: «Видте, се Зевей и Салмана, ихже для поругали ми ся есте и срамотили мене, глаголюще: Еда ли вже поималъ еси ихъ, иже хощеши, абыхом дали людемъ твоимъ, еже пристали, хлеба?»

І ўзяў старэйшын горада і церне пустэльнае і зубчатыя малацільныя дошкі і пакараў імі жыхароў Сакхота;

 

Тогда, поимав старейшинъ града Сохотъ и набравъ терния з леса, влачилъ их по немъ, и такъ сотре мужей Сохотских.

і вежу Пэнуэльскую разбурыў і перабіў жыхароў горада.

 

Столпъ теже града Фануила сказилъ и людей, иже были во граде, погубилъ.

І сказаў Зэвэю і Салману: якія былі тыя, якіх вы забілі на Фаворы? Яны сказалі: яны былі такія, як ты, кожны з выгляду сын царскі.

 

Потомъ пыталъ ест Гедеонъ Зевея и Салмана, глаголя: «Яковы были суть мужи тые, ихже есте побили на горе Фаворесте?» Отвещаша ему: «Были подобни тобе, и единъ з нихъ якобы былъ сынъ царевъ».

Гедэон сказаў: гэта былі браты мае, сыны маці маёй! жывы Гасподзь: калі б вы пакінулі іх жывымі, я не забіў бы вас.

 

Тогда рече к ним Гедеонъ: «Братия моя беша, сынове матери моея! Живъ естъ Господь Богъ: бы есте были ихъ живили, не погубилъ быхъ васъ».

І сказаў Эфэру, першынцу свайму: устань, забі іх. Але хлопец не дастаў меча свайго, бо баяўся, бо быў яшчэ малады.

 

И рече сыну своему первороженному, именем Ятеру: «Въстани и побий их». Он же не извлече меча, убояся бо, яко млад бе.

І сказалі Зэвэй і Салман: устань сам і забі нас, бо па чалавеку і сіла ягоная. І ўстаў Гедэон, і забіў Зэвэя і Салмана, і ўзяў спражкі, якія былі на шыях у вярблюдаў іхніх.

 

Рекоша же Зевей и Салмана Гедеонови: «Ты самъ востани и побий насъ, понеже ты еси мужъ в силе». И въсталъ ест Гедеон, и убилъ Зевея и Салмана, и побралъ ободы и цатки златыи, имиже украшали шие вельблюдом царским.

І сказалі Ізраільцяне Гедэону: валодай намі ты і сын твой і сын сына твайго, бо ты выратаваў нас з рук Мадыяніцянаў.

 

Тогда вси мужи Ізраилевы рекли суть ко Гедеону: «Владей ты нами, и сынъ твой, и сынъ сына твоего, понеже избавилъ еси насъ от руку мадиамлихъ».

Гедэон сказаў ім: ні я ня буду валодаць вамі, ні мой сын ня будзе валодаць вамі; Гасподзь хай валодае вамі.

 

Отвеща имъ Гедеонъ: «Не буду я владети над вами ани сынъ мой, но Господь, Богъ вашъ, — Той да владееть надъ вами».

І сказаў ім Гедэон: прашу ў вас аднаго, дайце мне кожны па завушніцы са здабычы сваёй.

 

И паки рече имъ: «Единое речи толико жадаю от васъ: дайте ми серязи златыи с користей вашихъ» (яко серязи златыи за обычай ношаху Ізмаильтяне во ушию своихъ).

Яны сказалі: дамо. І паслалі вопратку і кідалі туды кожны па завушніцы са здабычы сваёй.

 

Отвещали суть ему людие: «Дадим велми ради». И простерши плащъ на земли, наметали суть на нь серязей, иже побрали были на битве.

Вагі ў залатых завушніцах, якія ён выпрасіў, было тысяча сямсот залатых сікляў, апрача спражак, гузікаў і пурпуровых вопратак, якія былі на царах Мадыямскіх, і апрача ланцужкоў, якія былі на шыі ў вярблюдаў іхніх.

 

И всих вкупе важило естъ тысеща и седмъсотъ сиклевъ злата, кроме иныхъ окрасъ и запонъ и ризъ со златом, имиже цари Мадиамъскии укаршахуся, теже кроме уздъ златыхъ, иже имевали вельблюдове царскии на собе.

З гэтага зрабіў Гедэон эфод і паклаў яго ў сваім горадзе, у Офры, і пачалі ўсе Ізраільцяне блудна хадзіць туды за ім, і быў ён сеткаю Гедэону і ўсяму дому ягонаму.

 

И со всего того злата уделалъ Гедеонъ ризы жреческие и положи е во граде своем, въ Ефре. И служили суть кумиромъ в ризахъ тыхъ вси сынове Ізраилевы, и было то на погибель Гедеону и всему роду его.

Так упакорыліся Мадыяніцяне сынам Ізраіля і не падымалі ўжо галавы сваёй, і сьцішылася зямля на сорак гадоў у дні Гедэона.

 

И тако понижени суть людие мадиамстии от сыновъ Ізраилевыхъ, а ниже могли главы потом воздвигнути. И бысть покой на земли за четырдесят летъ, в нихже Гедеон судяше.

І пайшоў Ераваал, сын Ёасаў, і жыў у доме сваім.

 

И от[ъ]иде Гедеон, сынъ Іоасов, и живяше в дому своем.

У Гедэона было семдзесят сыноў, што пайшлі ад сьцёгнаў ягоных, бо ў яго было многа жонак.

 

И было ест у него седмъдесятъ сыновъa, изшедшихъ с лядъвей его, имеаше бо много женъ.

Таксама і наложніца, якая жыла ў Сіхеме, нарадзіла яму сына, і ён даў яму імя Авімэлэх.

 

Меншица пакъ его, иже была в Сихеме-граде, породила ему сына, именем Авимелеха.

І памёр Гедэон, сын Ёасаў, у глыбокай старасьці, і пахаваны ў магіле бацькі свайго Ёаса, у Офры Авіезэравай.

 

И умре Гедеонъ во старости доброй, и погребен ест во гробе Іоаса, отца своего, во граде Ефре, з дому Езрина.

Калі памёр Гедэон, сыны Ізраілевыя зноў пачалі блудна хадзіць сьледам за Вааламі і паставілі сабе за бога Ваалвэрыта;

 

И егда было по смерти Гедеонове, отвратилися суть сынове Ізраилевы от Бога и кланялися кумиру Ваалю и завещали с ним завет, яко быти ему имъ в Бога,

і ня ўзгадвалі сыны Ізраілевыя Госпада Бога свайго, Які выбаўляў іх з рук усіх ворагаў навокал іх;

 

а ниже помнили на Господа, Бога своего, избавившего е от врагов их околичных.

і дому Ераваалаваму, альбо Гедэонаваму, не зрабілі міласьці дабрачынствы, якія ён зрабіў Ізраілю.

 

И не учинили милосердия з домом Гедеоновым, якоже онъ учинил с ними.