Эстэр 2 разьдзел

 

 

Пасьля гэтых падзеяў, калі суцішыўся гнеў валадара Ахашвэроша, ён узгадаў пра Вашці, і пра тое, што яна зрабіла, і што было пастаноўлена пра яе.

 

Сим же бывшимъ и розгневание царя Асвера егда ся усмирило, воспомянулъ убо на Вастъху-царицу, что учинила и что терпела ест,

І сказалі валадару юнакі, якія служылі яму: «Няхай пашукаюць валадару дзяўчын паненак, прыгожых выглядам.

 

тогда рекоша слуги царевы, да согледають царю девиць красных, и да будуть посланы, ониже поищуть по всехъ земляхъ девиць пресличных,

І няхай прызначыць валадар наглядчыкаў у-ва ўсіх акругах валадарства свайго, і няхай яны зьбяруць усіх дзяўчат паненак прыгожага выгляду ў Шушан сталіцу, у дом жанчынаў пад нагляд Гэгая, эўнуха валадара, вартаўніка жонак, і няхай дадуць ім адмысловыя масьці.

 

и да везуть е во градъ Зузу и предадут в дом женский подъ руку Гееови, скопцу цареву, онже естъ урядникъ и сторожъ надъ женами царъскими, и да наберуть одежи женское и иныхъ речей, потребныхъ к тому.

І няхай дзяўчына, якая будзе найлепшай у вачах валадара, будзе валадаркай замест Вашці». І добрым было гэта слова ў вачах валадара, і ён зрабіў гэтак.

 

И которая бы ся межи всеми ими полюбила предъ очима царевыми, тая да царствует въместо Вастхи. И полюбися речь сия царю, и такъ, якоже совещали ему, повелелъ, абы ся стало.

Муж Юдэй быў у Шушане сталіцы; імя ягонае — Мардэхай, сын Яіра, сына Шымэя, сына Кіша, муж з [калена] Бэн’яміна,

 

В ты часы былъ естъ мужъ единъ Евреанинъ во граде Зузе, именем Мардохей, сынъ Яировъ, сына Семеова, сына Кисова от племеня Емиина,

які быў узяты з Ерусаліму разам з палонам, які быў выведзены з Ехоніем, валадаром Юды, якога перасяліў Навухаданосар, валадар Бабілонскі.

 

онъже заведенъ былъ от Ерусалима в то время, егда Ехонию, царя Іюдина, Навходносоръ, царь Вавилонскій, заведе в неволю.a

І быў ён выхавацелем Гадасы, яна ж — Эстэр, дачкі дзядзькі свайго, бо не было ў яе ані бацькі, ані маці. Дзяўчына гэта мела прывабную постаць і прыгожы выгляд. І пасьля сьмерці бацькі ейнага і маці ейнай Мардэхай узяў яе сабе за дачку.

 

Той же былъ естъ пестунъ дщеры брата своего Едысы, еже инымъ именемъ называшеся Есъферъ, а не имеаше отца ани матери своея, и беше красна вельми и любого возрения, по смерти бо родителей ея взялъ ю Мардохей за дочьки место к собе.

І было абвешчана слова валадара і загад ягоны, і сабралі шмат дзяўчат у Шушан сталіцу пад нагляд Гэгая, і была ўзята Эстэр у дом валадара пад нагляд Гэгая, вартаўніка жонак.

 

И егда поведано было царево приказание, и по повелению его многие девици красные привезены были во градъ Зузас, и даны беша Гееови, скопцу цареву, дана теже естъ ему и Есъферъ межи иными девицами, абы была соблюдена в числе иныхъ паненъ.

І была лепшай дзяўчына гэтая ў вачах ягоных, і мела ласку ў яго, і ён пасьпяшаўся даць ёй адмысловыя масьці і прызначанае ёй, і сем дзяўчат даў ёй з дому валадара; і перамясьціў яе і дзяўчат ейных у найлепшае [месца] дому жанчынаў.

 

Сия же Есъферъ любилася ему и знашла ест ласку пред очима его, и скоро добыл ей чистого и красного убрания, и украсилъ ю, и далъ ей часть ея, и приставил к ней седмъ девиць прекрасныхъ здому царева, и тако саму и служебници ея велми украсилъ.

Ня выявіла Эстэр народу свайго і паходжаньня свайго, бо Мардэхай загадаў ёй, каб яна не выяўляла [гэтага].

 

Сия пакъ Есферъ не хотела естъ ознамити приставу своему людей своихъ и родины своея, понеже Мардохей, дядя ее, заповедалъ былъ ей, глаголя, абы о томъ ничтоже не говорила.

І кожны дзень Мардэхай прыходзіў да панадворку дому жанчынаў, каб даведацца, як маецца Эстэр і што робіцца з ёю.

 

Той же Маръдохей ходилъ естъ на кожный день предъ полатою, в нейже избранныи девици хранены беша, имея печаль о зъдравии Есферове и хотяй ведати, яко ся с нею дееть.

І прыходзіла чарга кожнай дзяўчыне ўваходзіць да валадара Ахашвэроша пры сканчэньні дванаццаці месяцаў знаходжаньня іх паводле закону жонак, бо столькі цягнуцца дні падрыхтоўкі іхняй, шэсьць месяцаў — алеем міра і шэсьць месяцаў — пахошчамі і адмысловымі масьцямі жаночымі.

 

И егда пришолъ естъ часъ, да бы по ряду единая кажная девица увошла ко царю, выполнивши вси речи, еже ко окрасе женской прилежать, месець дванадесятый наставал ест, шесть бо месецев целых мазалися суть олеемъ миртовымъ, а иныхъ шесть месецев мастей драгих и речей добровонных поживали.

І тады дзяўчына ўваходзіла да валадара, і ўсё, што яна казала, давалі ёй, калі яна ішла з дому жанчынаў у дом валадара.

 

Внегда пакъ имели ити предъ царя, якоеж пожадали окрасы или приправы, то дано было имъ; и приправивъшися, яко ся имъ любило, с полаты женское ходили до ложници царевы.

Увечары яна ішла, а раніцаю вярталася ў другі дом жанчынаў, пад нагляд Шаашгаза, эўнуха валадара, вартаўніка наложніцаў; і ўжо не прыходзіла да валадара, хіба толькі валадар пажадаў яе, і паклікалі яе на імя.

 

И которая приходяше увечеръ, тая опять рано отходяше; и оттоле до иныхъ домов водены бываша, ониж подъ стражею Сузагаза, постельника царева, беша, той убо былъ естъ старейшиною надъ меншицами царевыми. А ниже смеаше которая с них потом вниити къ царю, толико естли же бы царь захотелъ и именемъ ю позвалъ.

Калі прыйшла чарга Эстэр, дачкі Абіхаіла, дзядзькі Мардэхая, якую ён узяў сабе за дачку, ісьці да валадара, тады яна не прасіла нічога, акрамя таго, пра што сказаў ёй Гэгай, эўнух валадара, вартаўнік жонак. І мела Эстэр зычлівасьць у вачах усіх, хто бачыў яе.

 

И егда поминяше часъ, в немже по ряду девици ходиша къ царю наставаше пакъ день, в оньже Есферъ, дщера Авигаилева, брата Мардохеова, юже былъ собе узялъ Мардохей за дочки места, имела вниити ко царю. Сия не просила ест приправъ женских, но еже восхотелъ, далъ ей Геевъ, скопець царевъ и стражъ девичий, была бо естъ Есферъ вельми красна и для первеликое красы была всемъ люба и вдячна.

І была Эстэр узятая да валадара Ахашвэроша ў валадарскі дом ягоны, у дзясяты месяц, значыцца месяц Тэвэт, у сёмы год валадараньня ягонага.

 

Тогда ведена естъ до ложници Асвера-царя месеца десятого, иже словеть генварь, лета седмаго царства его.

І пакахаў валадар Эстэр па-над усіх жанчынаў, і яна мела ў яго ласку і зычлівасьць па-над усіх дзяўчынаў; і ён узлажыў карону валадарскую на галаву ейную, і зрабіў яе валадаркаю замест Вашці.

 

И возлюби ю царь более всех иныхъ женъ, и имела ест ласку и милость от него надо все иные жены, и возложи на главу ея коруну царьскую, и учини ю царицею въместо Вастхи.

І справіў валадар банкет вялікі для ўсіх князёў сваіх і слугаў сваіх, банкет дзеля Эстэр, і зрабіў палёгку акругам, і раздаў дары з рукі валадара.

 

И удела свадбу превелику всем княземъ и дворяномъ своимъ, понимая за себе Есъферъ, и уставилъ празникъ по всехъ странах своих, и дары давалъ по великоможности и щедроте царской.

А калі зьбіралі дзяўчын другі раз, Мардэхай сядзеў пры браме валадарскай,

 

Потом же, егда и удругое сбирали девици царю, Мардохей седавалъ у дверей полаты царевы.

Эстэр не выяўляла паходжаньня свайго і народу свайго, як загадаў ёй Мардэхай; а слова Мардэхая Эстэр выконвала гэтаксама, як тады, калі была ў яго на выхаваньні.

 

И не поведила еще была Есферъ, которого естъ роду и с которое страны, по заповеди Мардохеове, понеже яко был заповедалъ ей онъ, тако и чиняше Есферъ и наполняше, якоже была навыкла, будучи млада у него.

У тыя дні, калі Мардэхай сядзеў пры браме валадарскай, разгневаліся Бігтан і Тэрэш, два эўнухі валадара, якія вартавала парогі, і шукалі, каб выцягнуць руку на валадара Ахашвэроша.

 

Того пакъ часу, егда Мардохей у дверей полаты царевы седоваше, и се, розгневалися суть два постелники царевы, Вагатанъ и Фаресъ, сии же были суть и придверниками а у первыхъ дверей ложници царевы стоиваху, и хотели востати на царя и убити его.

І даведаўся пра гэтую справу Мардэхай, і паведаміў валадарцы Эстэр, а Эстэр пераказала валадару ад імя Мардэхая.

 

Того же доведався, Мардохей скоро споведа царици Есъферъ, и та возвестила царю, еже ей Мардохей поведилъ и выстерегъ царя.

І дасьледавалі справу гэтую і знайшлі, і іх абодвух павесілі на дрэве. І запісалі [пра гэта] ў кнігу летапісаў перад абліччам валадара.

 

И пыталися суть о томъ, и знашли, иже то хотели учинити, протожъ обудву повесили суть на шибеници. И повелелъ ест царь записати тое во книги паметные, и написавши в летописци, дали суть е в руце царевы.