Лукаша 12 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Пераклад Міхася Міцкевіча

 
 

Тым часам, калі сабраліся дзесяткі тысяч натоўпу, так што людзі тапталі адзін аднаго, Ён пачаў казаць спярша Сваім вучням: Сцеражыцеся закваскі фарысеяў, гэта значыць крывадушнасці.
 
Тымчасам, калі зыйшлася вялікая грамада народу, што аж сьціскалі адзін аднаго, Ён пачаў гаварыць перад усім да вучняў Сваіх: — сьцеражэцеся закваскі фарысейскай, бо то ёсьць крывадушнасьць.

Няма ж нічога схаванага, што не будзе адкрыта, і таемнага, што не будзе вядомым.
 
Няма-ж нічога сукрытага, каб ня выкрылася, і нічога тайнага, што-б ня стала ведамым.

Таму тое, што казалі вы ў цемры, пры святле будзе ўчута, і што вы прамовілі на вуха ў пакоях, будзе абвешчана на дахах.
 
Бо што вы гаварылі ў поцемку, будзе гаварыцца пры сьвятле; і што гаварылі на вуха ў хаце, тое будзе абвешчана на стрэхах.

І Я кажу вам, Маім сябрам: не бойцеся тых, што забіваюць цела, і пасля гэтага больш нічога не могуць зрабіць.
 
Кажу-ж вам, прыяцелям Маім: — ня бойцеся тых, якія забіваюць цела, і потым нічога ня могуць зрабіць.

Але пакажу вам, каго баяцца: бойцеся Таго, хто, забіўшы, мае ўладу ўкінуць у геену. Так, кажу вам, Гэтага бойцеся.
 
Але, скажу вам, каго баяцца: бойцеся таго, хто, забіўшы, можа ўкінуць у пекла; так, кажу вам, таго бойцеся.

Ці не пяць вераб’ёў прадаюцца за два асарыі? І ніводзін з іх не забыты ў Бога.
 
Ці-ж ня пяць вераб'ёў прадаюцца за два грошы? і ніводзін з іх не забыты ў Бога.

А ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны. Не бойцеся: вы даражэйшыя за шмат вераб’ёў.
 
А ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны; дык ня бойцеся, — вы даражэйшыя за шматлікіх птушак.

Кажу ж вам: кожнага, хто вызнае Мяне перад людзьмі, і Сын Чалавечы вызнае перад Божымі Анёламі;
 
І кажу вам: кажнага, хто прызнае Мяне прад людзьмі, прызнае й Сын Чалавечы прад ангеламі Божымі.

а хто адрачэцца Мяне перад людзьмі, будзе адкінуты перад Божымі Анёламі.
 
А хто адрачэцца ад Мяне прад людзьмі, ад таго адракуцца прад ангеламі Божымі.

І кожнаму, хто скажа слова на Сына Чалавечага, даруецца; а таму, хто скажа блюзнерства на Святога Духа, — не даруецца.
 
І ўсякаму, хто скажа слова супраць Сына Чалавечага, даравана будзе, а хто будзе блюзьніць супраць Духа Сьвятога, даравана ня будзе.

А калі прывядуць вас у сінагогі, і да начальства, і да ўлад, не турбуйцеся, як або чым апраўдацца ці што сказаць;
 
Калі-ж прывядуць вас у сынагогі, да начальства і ўладаў, ня турбуйцеся як і што адказваць, ці што гаварыць.

бо Святы Дух навучыць вас у тую часіну, што трэба сказаць.
 
Дух Сьвяты навучыць вас у тую часіну, што трэба гаварыць.

І нехта з натоўпу сказаў Яму: Настаўніку, скажы майму брату, каб ён падзяліў са мною спадчыну.
 
І сказаў Яму адзін з народу: — Вучыцель! скажы брату майму, каб ён падзяліў са мной спадчыну.

Ён жа сказаў яму: Чалавеча, хто Мяне паставіў суддзёю або дзялільшчыкам над вамі?
 
Ён-жа сказаў чалавеку таму: — чалавеча! хто Мяне паставіў за судзьдзю ці падзельніка вашага!

І Ён сказаў ім: Глядзіце, асцерагайцеся ўсялякай хцівасці, бо нічыё жыццё не залежыць ад багацця яго маёмасці.
 
Да гэтага сказаў ім: — глядзеце, сьцеражэцеся прачавітасьці на багацьце, бо жыцьцё чалавека не залежыць ад збыткаў маемасьці яго.

І сказаў ім прыпавесць, кажучы: У аднаго багатага чалавека добра ўрадзіла зямля.
 
І сказаў ім прыпавесьць: — у аднаго багатага чалавека буйна ўрадзіла ніва.

І ён разважаў сам сабе, кажучы: Што мне рабіць, бо не маю куды сабраць свае плады?
 
І ён разважаў у сабе: — што мне рабіць? некуды мне злажыць свой ураджай.

І сказаў Вось што зраблю, разбяру мае свірны і пабудую большыя і збяру туды ўсё збожжа26 і ўсё маё дабро,
 
І сказаў: — вось што зраблю, разьбяру гумны мае й пабудую большыя, і злажу туды ўвесь хлеб мой і ўсё дабро мае.

і скажу маёй душы: «Душа, маеш шмат дабра, на шмат гадоў складзенага; адпачывай, еш, пі, весяліся».
 
І скажу душы маёй: — душа мая! шмат дабра ляжыць у табе на доўгія годы; не клапаціся, еж, пі, весяліся!

Ды Бог сказаў яму: Неразумны, гэтай начы запатрабуюць тваю душу ад цябе; а тое, што ты нарыхтаваў, каму дастанецца?
 
Але Бог сказаў яму: — неразумны! у гэтую-ж ноч душу тваю адбяруць ад цябе; каму-ж застанецца тое, што ты надбаў?

Так бывае з тым, хто збірае скарбы для сябе, а не багацее для Бога.
 
Так бывае з тым, хто зьбірае скарбы для сябе, а ня ў Бога багацее.

І Ён сказаў Сваім вучням: Дзеля таго кажу вам: не турбуйцеся пра [ваша] жыццё, што вам есці, ні пра цела, у што вам адзецца.
 
І прамовіў да вучняў Сваіх: дзеля гэтага кажу вам: не клапацецеся пра душу вашую, што вам есьці, ні пра цела, у што адзецца.

Бо жыцце большае за яду і цела — за адзенне.
 
Душа большая за ежу, і цела за адзежу.

Паглядзіце на крумкачоў, што не сеюць, і не жнуць, няма ў іх ні кладоўкі, ні свірна, а Бог корміць іх. Наколькі вы даражэйшыя за птушак!
 
Паглядзеце на крумкачоў: яны ня сеюць, ні жнуць, няма ў іх сховаў, ні гумнаў, а Бог выжыўляе іх; ці-ж ня шмат вартасьнейшыя вы за птушак?

Хто ж з вас, турбуючыся, можа дабавіць да свайго росту27 хоць бы локаць?28
 
Ды хто з вас, клапоцячыся, можа дадаць сабе росту хоць-бы на локаць?

Дык калі вы і найменшага не можаце, чаго турбуецеся пра астатняе?
 
Дык калі й найменшага зрабіць ня можаце, нашто клапоціцеся пра іншае?

Паглядзіце на лілеі, як яны растуць: не працуюць і ні прадуць; але кажу вам, нават Саламон ува ўсёй сваёй славе не адзяваўся так, як кожная з іх.
 
Гляньце на лілеі, як яны растуць, — не працуюць, ні прадуць, але кажу вам што й Салямон у ўсёй славе сваёй ня ўбіраўся так, як кажная з іх.

Калі ж траву, якая сёння ёсць у полі, а заўтра ў печ будзе ўкінута, Бог так убірае, то тым больш вас, малаверы!
 
Калі-ж траву палявую, якая сёньня ёсьць, а заўтра будзе ўкінута ў печ, Бог гэтак убірае, то тымбалей вас, малаверы.

І вы не шукайце, што вам есці і што вам піць, і не трывожцеся:
 
Дык не праймайцеся тым, што вам есьці й што піць і ня ўзвышайцеся.

бо ўсяго гэтага шукаюць народы свету, Бацька ж ваш ведае, што вы маеце патрэбу ў гэтым.
 
Бо ўсяго гэтага шукаюць народы сьвету гэтага; Айцец-жа ваш ведае, чаго патрабуеце.

Толькі шукайце Яго29 Царства і гэта [ўсё] дадасца вам.
 
Найперш шукайце Уладарства Божага, а ўсё іншае будзе дададзена вам.

Не бойся, малая чародка, бо ваш Бацька меў ласку даць вам Царства.
 
Ня бойся, малая грамада; бо дабраволеў Айцец ваш даць вам Уладарства.

Прадавайце вашу маёмасць і падавайце міласціну; і зрабіце сабе кашалі, якія не старэюць, скарб невычэрпны ў нябёсах, куды злодзей не прыблізіцца і дзе моль не знішчае;
 
Прадавайце маемасьці вашыя й давайце ахвяры шчырыя; рыхтуйце сабе скарніцы нетрухлеючыя, скарбы нятленныя ў нябёсах, куды зладзеі не пралазяць, і дзе моль не зьядае.

бо дзе ваш скарб, там будзе і ваша сэрца.
 
Бо дзе скарб ваш, там будзе й сэрца вашае.

Няхай будуць вашы паясніцы падпяразаныя і свяцільні гараць;
 
Няхай будудь паясьніцы вашыя апяразаныя, і сьвяцільнікі запаленыя.

а вы будзьце падобнымі да людзей, што чакаюць свайго гаспадара, калі ён вернецца з вяселля, каб, як прыйдзе і пастукае, адразу адчыніць яму.
 
І вы падобныя да людзей, якія чакаюць павароту гаспадара свайго з вясельля, каб, калі прыйдзе й пастукае, хутка адчыніць яму.

Шчаслівыя тыя слугі, якіх гаспадар, прыйшоўшы, застане нядрэмнымі; праўду кажу вам, што ён падперажэ і пасадзіць іх і, падышоўшы, будзе слугаваць ім.
 
Шчасьлівы слугі тыя, якіх гаспадар, прыйшоўшы, знойдзе на старожы; папраўдзе, кажу вам, ён апяражацца й пасадзіць іх, і падыйходзячы, паслужыць ім.

І калі ў другую, і калі ў трэцюю варту прыйдзе і застане іх гэтак, шчаслівыя тыя [слугі]!
 
І калі прыйдзе ў другую варту, ці ў трэйцюю варту прыйдзе й застане іх гэтак, — шчасьлівыя слугі тыя.

Вы ж знайце гэта, што калі б гаспадар дома ведаў, у якую гадзіну прыйдзе злодзей, то [не спаў бы і] не дапусціў бы падкапаць свой дом.
 
Ведаеце-ж тое, што калі-б гаспадар дому ведаў, у якую гадзіну прыйдзе злодзей, ён-бы вартаваў і ня даў-бы злодзею падкапацца пад дом ягоны.

[Дык] і вы будзьце гатовы, бо ў гадзіну, у якую не думаеце, прыйдзе Сын Чалавечы.
 
Будзьце-ж і вы гатовыя, бо ў гадзіне неспадзяванай для вас прыйдзе Сын Чалавечы.

І Пётр сказаў [Яму]: Госпадзе, ці нам кажаш гэтую прыпавесць, ці і ўсім?
 
Тады сказаў Яму Пётра: — Госпадзе! ці да нас гаварыш гэтую прыпавесьць, ці да ўсіх?

І сказаў Госпад: Дык хто ж верны эканом, разумны, якога гаспадар паставіць над сваёю чэляддзю, каб даваць у свой час меру хлеба?
 
І сказаў Госпад: — хто-ж верны й разважны аканом, якога гаспадар паставіў над чэлядзю сваею раздаваць ім меру пажытку ў свой час?

Шчаслівы той слуга, якога яго гаспадар, прыйшоўшы, застане, што ён робіць так.
 
Шчасьлівы той слуга, якога гаспадар, прыйшоўшы, застане пры гэткім выкананьні;

Праўдзіва кажу вам, што ён паставіць яго над усёю яго маёмасцю.
 
Запраўды, кажу вам, што над усёй маемасьцяй сваей паставіць яго.

А калі той слуга скажа ў сэрцы сваім: «Позніцца мой гаспадар прыйсці», і пачне біць слуг і служанак, і есці, і піць, і напівацца,
 
Калі-ж слуга той скажа ў сэрцы сваім: — спозьніцца прыйсьці гаспадар мой, і пачне біць чаляднікаў і галядніц, есьці, піць і ўпівацца;

то прыйдзе гаспадар таго слугі ў дзень, у які той не чакае, і ў гадзіну, якой той не ведае, і рассячэ яго папалам і вызначыць яму адну долю з нявернымі.
 
Прыйдзе гаспадар слугі таго ў дзень, у які ён не чакае, і ў гадзіну, якой ня ведае, і аддзеліць яго, і лёс яму з нявернымі паложыць.

Той жа слуга, што ведаў волю свайго гаспадара, а не падрыхтаваў або не зрабіў паводле яго волі, будзе многа біты.
 
Слуга-ж той, які ведаў волю гаспадара свайго, і ня выканаў, не зрабіў подля волі ягонай, будзе моцна біты.

А той, які не ведаў, але зрабіў нешта вартае біцця, будзе меней біты. Кожнаму, каму шмат было дадзена, з таго шмат спагоніцца, і каму шмат даручана, з таго больш запатрабуецца.
 
А каторы з няведы сваей учыніў вартае пакараньня, будзе біты менш. І ад кажнага, каму дадзена шмат, будзе шмат і вымагацца ад яго; і каму шмат даручана, з таго больш і зышчацца.

Агонь Я прыйшоў кінуць на зямлю, і як Я хачу, каб ён ужо запалаў!
 
Агонь прыйшоў Я скінуць на зямлю, і як хацеў-бы, каб ён ужо успыхнуў.

Хрышчэннем жа Я павінен быць ахрышчаны, і як Я пакутую пакуль гэта нездзейсніцца.
 
Хрышчэньнем павінен Я хрысьціцца, і як Я тамлюся, пакуль гэта споўніцца.

Ці вы думаеце, што Я прыйшоў даць мір на зямлі? Не, кажу вам, а хутчэй падзел!
 
Ці думаеце вы, што Я прыйшоў мір прынясбці на зямлю? не, кажу вам, але разьдзяленьне.

Бо ад гэтага часу пяцёра ў адным доме будуць падзелены: тры супроць двух і два супроць трох,
 
Бо ад сёньня пяцёра ў адным доме пачнуць дзяліцца; трое будуць супроць двух, і двое супроць трох.

падзеляцца: бацька супроць сына і сын супроць бацькі, маці супроць дачкі і дачка супроць маці, свякроў супроць сваёй нявесткі і нявестка супроць [сваёй] свекрыві.
 
Бацька будзе супроць сына, а сын супроць бацькі; маці супроць дачкі, а дачка супроць маці; сьвякроў супроць нявесткі свае, а нявестка супроць сьвякрові свае.

Ён казаў жа натоўпам: Калі бачыце, што хмара падымаецца на захадзе30, вы адразу кажаце: «Надыходзіць лівень», — і бывае так;
 
Прамовіў-жа й да народу: — калі вы пабачыце хмару, якая ўстае з захаду, тады кажаце — дождж будзе, і бывае гэтак.

а калі дзьме паўднёвы вецер, то кажаце: «Будзе спёка», — і яна бывае.
 
І калі павес паўднёвы вецер, кажаце — будзе гарачыня, і так бывае.

Крывадушнікі, твар зямлі і неба распазнаць вы ўмееце, як жа часу гэтага не ўмееце распазнаць?
 
Крывадушнікі! воблік зямлі й неба распазнаваць умееце, як-жа часу гэтага не пазнаеце?

Што ж вы і самі па сабе не судзіце, што правільнае?
 
Чаму-ж вы й самі па сабе ня судзеце праўдзіва, што мае стацца.

Бо калі ты ідзеш са сваім праціўнікам да начальніка, то ў дарозе пастарайся дайсці з ім да згоды, каб не пацягнуў ён цябе да суддзі; а суддзя аддасць цябе выканаўцу, а выканаўца кіне цябе ў турму.
 
Калі ты йдзеш з супраціўнікам сваім да начальства, пастарайся пазбыцца яго ў дарозе, каб ён ня прывёў цябе да судзьдзі, а судзьдзя не аддаў-бы цябе кату, а кат ня пасадзіў цябе ў вязніцу.

Кажу табе, не выйдзеш ты адтуль, пакуль не аддасі і апошняй лепты.
 
Кажу-ж табе: — ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга шэлягу.