Лукаша 12 разьдзел

 

 

Тым часам, калі сабраліся дзесяткі тысяч натоўпу, так што людзі тапталі адзін аднаго, Ён пачаў казаць спярша Сваім вучням: Сцеражыцеся закваскі фарысеяў, гэта значыць крывадушнасці.

 

Kali-ž stajali nawakoł wialikija hramady, tak što adny druhich taptali, pačaŭ hawaryć da swaich wučniaŭ: Ścieražeciesia faryzejskaje kiśli, jakoju jość krywadušnaść.

Няма ж нічога схаванага, што не будзе адкрыта, і таемнага, што не будзе вядомым.

 

A niama ničoha skrytaha, što-b nia wyjawiłasia, ani tajomnaha, što-b nia stałasia wiedamym.

Таму тое, што казалі вы ў цемры, пры святле будзе ўчута, і што вы прамовілі на вуха ў пакоях, будзе абвешчана на дахах.

 

Bo što wy hawaryli ŭ ciemry, budzie haworana pry światle, a što hawaryli na wucha ŭ światlicach, budzie abwieščana na dachach.

І Я кажу вам, Маім сябрам: не бойцеся тых, што забіваюць цела, і пасля гэтага больш нічога не могуць зрабіць.

 

Kažu-ž wam, pryjacielam maim, katoryja zabiwajuć cieła, a paśla hetaha nia majuć bolej čaho rabić.

Але пакажу вам, каго баяцца: бойцеся Таго, хто, забіўшы, мае ўладу ўкінуць у геену. Так, кажу вам, Гэтага бойцеся.

 

Ale ja wam pakažu, kaho majecie bajacca: bojciesia taho, katory, potym jak zabje, maje ŭładu kinuć u piekła. Tak, kažu wam, hetaha bojciesia.

Ці не пяць вераб’ёў прадаюцца за два асарыі? І ніводзін з іх не забыты ў Бога.

 

Ci-ž nie pradajuć piaci wierabjoŭ za dwa miedziaki? A niwodzien z ich nia jość zabyty ŭ Boha.

А ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны. Не бойцеся: вы даражэйшыя за шмат вераб’ёў.

 

Ale i wałasy na haławie wašaj usie paličany. Dyk nia bojciesia, wy bolej warty za mnoha wierabjoŭ.

Кажу ж вам: кожнага, хто вызнае Мяне перад людзьмі, і Сын Чалавечы вызнае перад Божымі Анёламі;

 

A kažu wam: kožny, chto-tolki pryznaje mianie pierad ludźmi, taho pryznaje i Syn čaławiečy pierad aniołami Božymi.

а хто адрачэцца Мяне перад людзьмі, будзе адкінуты перад Божымі Анёламі.

 

A chto adračecca ad mianie pierad ludźmi, budzie adračony pierad aniołami Božymi.

І кожнаму, хто скажа слова на Сына Чалавечага, даруецца; а таму, хто скажа блюзнерства на Святога Духа, — не даруецца.

 

I kožny, chto kža słowa prociŭ Syna čaławiečaha, budzie jamu adpuščana, a tamu, chto bluźnić prociŭ Ducha światoha, nia budzie adpuščana.

А калі прывядуць вас у сінагогі, і да начальства, і да ўлад, не турбуйцеся, як або чым апраўдацца ці што сказаць;

 

A kali was buduć wadzić da bažnicaŭ, i da ŭradaŭ, i da ŭładaŭ, nie kłapacieciesia, jak abo što majecie adkazać.

бо Святы Дух навучыць вас у тую часіну, што трэба сказаць.

 

Bo Duch Światy nawučyć was u tuju hadzinu, što wam treba hawaryć.

І нехта з натоўпу сказаў Яму: Настаўніку, скажы майму брату, каб ён падзяліў са мною спадчыну.

 

I skazaŭ jamu niechta z hramady: Wučyciel, skažy majmu bratu, kab padzialiŭsia sa mnoju spadčynaj.

Ён жа сказаў яму: Чалавеча, хто Мяне паставіў суддзёю або дзялільшчыкам над вамі?

 

A jon skazaŭ jamu: Čaławieča, chto mianie pastawiŭ sudździoju abo dzialnikom nad wami?

І Ён сказаў ім: Глядзіце, асцерагайцеся ўсялякай хцівасці, бо нічыё жыццё не залежыць ад багацця яго маёмасці.

 

I skazaŭ da ich: Hladziecie i ścieražeciesia ŭsiakaj prahawitaści, bo žyćcio kaho-niebudź zaležyć nie ad jahonych dastatkaŭ, jakija maje.

І сказаў ім прыпавесць, кажучы: У аднаго багатага чалавека добра ўрадзіла зямля.

 

A skazaŭ padabienstwa da ich, kažučy: U adnaho bahataha čaławieka pole dało bujny ŭradžaj.

І ён разважаў сам сабе, кажучы: Што мне рабіць, бо не маю куды сабраць свае плады?

 

I razwažaŭ sam u sabie: Što mnie rabić, bo nia maju dzie złažyć majho ŭradžaju?

І сказаў Вось што зраблю, разбяру мае свірны і пабудую большыя і збяру туды ўсё збожжа26 і ўсё маё дабро,

 

I skazaŭ: Hetaje zrablu: razwalu maje humny i pabuduju bolšyja, i tudy źbiaru ŭsio, što mnie ŭradziła, i majo dabro;

і скажу маёй душы: «Душа, маеш шмат дабра, на шмат гадоў складзенага; адпачывай, еш, пі, весяліся».

 

i skažu dušy majej: Duša, maje mnoha dabra, złožanaha na doŭhija hady; adpačywaj, ješ, pi, bankietuj.

Ды Бог сказаў яму: Неразумны, гэтай начы запатрабуюць тваю душу ад цябе; а тое, што ты нарыхтаваў, каму дастанецца?

 

I skazaŭ jamu Boh: Biezrazumny, u hetu noč zažadajuć ad ciabie dušy twajej, a toje, što ty pryhatowiŭ, čyjo budzie?

Так бывае з тым, хто збірае скарбы для сябе, а не багацее для Бога.

 

hetak bywaje z tym, katory źbiraje skarby dla siabie, a pierad Boham nia jość bahaty.

І Ён сказаў Сваім вучням: Дзеля таго кажу вам: не турбуйцеся пра [ваша] жыццё, што вам есці, ні пра цела, у што вам адзецца.

 

I skazaŭ da swaich wučniaŭ: Dziela hetaha kažu wam: Nie kłapacieciesia ab žyćci swaim, što budziecie jeści; ani ab ciele, u što budziecie adziawacca.

Бо жыцце большае за яду і цела — за адзенне.

 

Žyćcio jość wažniej čym ježa, a cieła wažniej čym adzieńnie.

Паглядзіце на крумкачоў, што не сеюць, і не жнуць, няма ў іх ні кладоўкі, ні свірна, а Бог корміць іх. Наколькі вы даражэйшыя за птушак!

 

Pahladziecie na krumkačoŭ, što nia siejuć ani žnuć, u katorych niama kładoŭki ani humna, i Boh kormić ich. Nakolki bolej wy daražejšyja za ich!

Хто ж з вас, турбуючыся, можа дабавіць да свайго росту27 хоць бы локаць?28

 

Chto-ž was kłapaciačysia moža dadać da swajho ŭzrostu adzin łokać?

Дык калі вы і найменшага не можаце, чаго турбуецеся пра астатняе?

 

Dyk kali taho, što najmienšaje, nia možacie, to našto kłapaciciosia ab inšym?

Паглядзіце на лілеі, як яны растуць: не працуюць і ні прадуць; але кажу вам, нават Саламон ува ўсёй сваёй славе не адзяваўся так, як кожная з іх.

 

Pahladziecie na lilei, jak jany rastuć: nie pracujuć, ani praduć; a ja wam kažu, ani Sałamon wa ŭsiej swajej sławie nie adziawaŭsia jak adna z ich.

Калі ж траву, якая сёння ёсць у полі, а заўтра ў печ будзе ўкінута, Бог так убірае, то тым больш вас, малаверы!

 

Kali-ž trawu, katoraja siahońnia na poli, a zaŭtra ŭ pieč kidajecca, Boh tak adziaje, naskolki bolej was, maławiernych!

І вы не шукайце, што вам есці і што вам піць, і не трывожцеся:

 

I wy nia pytajciesia, što budzie jeści abo što budziecie pić, i nia ŭznościesia wysoka.

бо ўсяго гэтага шукаюць народы свету, Бацька ж ваш ведае, што вы маеце патрэбу ў гэтым.

 

Bo hetaha ŭsiaho narody świetu šukajuć, a Ajciec waš wiedaje, što hetaha patrabujecie.

Толькі шукайце Яго29 Царства і гэта [ўсё] дадасца вам.

 

Ale šukajcie pierš karaleŭstwa Božaha i sprawiadliwaści jaho, a hetaje ŭsio budzie wam dadziena.

Не бойся, малая чародка, бо ваш Бацька меў ласку даць вам Царства.

 

Nia bojciesia, małaja stada, bo spadabałasia Ajcu wašamu dać wam karaleŭstwa.

Прадавайце вашу маёмасць і падавайце міласціну; і зрабіце сабе кашалі, якія не старэюць, скарб невычэрпны ў нябёсах, куды злодзей не прыблізіцца і дзе моль не знішчае;

 

Pradajcie, što majecie, i dajcie dareńnie. Rabiecie dla siabie miaški, jakija nie strejuć, skarb, jaki nia ŭbywaje ŭ niebie, kudy złodziej nie dabiarecca i mol nia psuje.

бо дзе ваш скарб, там будзе і ваша сэрца.

 

Bo dzie waš skarb, tam budzie i serca wašaje.

Няхай будуць вашы паясніцы падпяразаныя і свяцільні гараць;

 

Niachaj buduć apajasany pajaśnicy wašyja i świetačy haručyja ŭ rukach wašych;

а вы будзьце падобнымі да людзей, што чакаюць свайго гаспадара, калі ён вернецца з вяселля, каб, як прыйдзе і пастукае, адразу адчыніць яму.

 

a wy padobnyja da ludziej, jakija čakajuć na pana swajho, kali budzie waročacca z wiasiella, kab, kali pryjdzie i zastukaje, zaraz-ža adčynić jamu.

Шчаслівыя тыя слугі, якіх гаспадар, прыйшоўшы, застане нядрэмнымі; праўду кажу вам, што ён падперажэ і пасадзіць іх і, падышоўшы, будзе слугаваць ім.

 

Bahasłaŭlenyja tyja słuhi, katorych pryjšoŭšy pan znojdzie čujučych. Sapraŭdy kažu wam, što jon apajaša siabie, i pasadzić ich za stoł, i abchodziačy budzie słužyć im.

І калі ў другую, і калі ў трэцюю варту прыйдзе і застане іх гэтак, шчаслівыя тыя [слугі]!

 

I kali-b pryjšoŭ u druhuju wartu, i kali-b u treciuju wartu pryjšoŭ i tak-by znajšoŭ, bahasłaŭlenyja tyja słuhi.

Вы ж знайце гэта, што калі б гаспадар дома ведаў, у якую гадзіну прыйдзе злодзей, то [не спаў бы і] не дапусціў бы падкапаць свой дом.

 

Wiedajcie-ž heta, što kali-b haspadar wiedaŭ, u jakoj hadzinie złodziej pryjdzie, čuŭ-by peŭnie i nie dapuściŭ-by padkapać domu swajho.

[Дык] і вы будзьце гатовы, бо ў гадзіну, у якую не думаеце, прыйдзе Сын Чалавечы.

 

I wy budźcie hatowy, bo ŭ jakoj hadzinie nia dumajecie, Syn čaławiečy pryjdzie.

І Пётр сказаў [Яму]: Госпадзе, ці нам кажаш гэтую прыпавесць, ці і ўсім?

 

I skazaŭ jamu Piotr: Panie, ty da nas kažaš hetuju prypowieść, ci i da ŭsich?

І сказаў Госпад: Дык хто ж верны эканом, разумны, якога гаспадар паставіць над сваёю чэляддзю, каб даваць у свой час меру хлеба?

 

A Pan skazaŭ: Chto, dumaješ, jość wiernym i razumnym ekanomam, katoraha pastawiŭ pan nad swajeju čeladździu, kab dawaŭ im u čas mieru pšanicy?

Шчаслівы той слуга, якога яго гаспадар, прыйшоўшы, застане, што ён робіць так.

 

Bahasłaŭleny toj słuha, katoraha pan pryjšoŭšy, znojdzie hetak čyniačaha.

Праўдзіва кажу вам, што ён паставіць яго над усёю яго маёмасцю.

 

Sapraŭdy kažu wam, što nad usim, što maje, pastawić jaho.

А калі той слуга скажа ў сэрцы сваім: «Позніцца мой гаспадар прыйсці», і пачне біць слуг і служанак, і есці, і піць, і напівацца,

 

A kali-b toj słuha skazaŭ u sercy swaim: "Pan moj paźnicca pryjści", i pačaŭ-by bić słuhaŭ i słužak, i jeści i pić i ŭpiwacca,

то прыйдзе гаспадар таго слугі ў дзень, у які той не чакае, і ў гадзіну, якой той не ведае, і рассячэ яго папалам і вызначыць яму адну долю з нявернымі.

 

pryjdzie pan słuhi taho ŭ dzień, u katory jon nie spadziajecca, i ŭ hadzinie, katoraj nia wiedaje; i addzielić jaho, i čaść jahonu pałožyć z niawiernymi.

Той жа слуга, што ведаў волю свайго гаспадара, а не падрыхтаваў або не зрабіў паводле яго волі, будзе многа біты.

 

Toj-ža słuha, katory paznaŭ wolu pana swajho, i nie pryhatowiŭ, nie zrabiŭ pawodle woli jahonaj, budzie mocna karany;

А той, які не ведаў, але зрабіў нешта вартае біцця, будзе меней біты. Кожнаму, каму шмат было дадзена, з таго шмат спагоніцца, і каму шмат даручана, з таго больш запатрабуецца.

 

a katory nia wiedaŭ i zrabiŭ niešta hodnaje kary, budzie mała karany. Ad kožnaha-ž, kamu mnoha dadziena, ad taho buduć mnoha wymahać; a kamu mnoha daručyli, bolej buduć chacieć ad jaho.

Агонь Я прыйшоў кінуць на зямлю, і як Я хачу, каб ён ужо запалаў!

 

Ja pryjšoŭ kinuć ahoń na ziamlu, i čaho chaču, adno kab jon zahareŭšysia?

Хрышчэннем жа Я павінен быць ахрышчаны, і як Я пакутую пакуль гэта нездзейсніцца.

 

Ale ja maju być achryščany chrostam, i jak-ža ja ścisnuty, až pakul nie dakanajecca!

Ці вы думаеце, што Я прыйшоў даць мір на зямлі? Не, кажу вам, а хутчэй падзел!

 

Wy dumajecie, što ja pryjšoŭ dać supakoj na ziamlu? Nie, kažu wam, ale razłučeńnie.

Бо ад гэтага часу пяцёра ў адным доме будуць падзелены: тры супроць двух і два супроць трох,

 

Bo adhetul buduć piacioch u wadnym domie raździaliŭšysia, troch prociŭ dwuch, i dwuch prociŭ troch.

падзеляцца: бацька супроць сына і сын супроць бацькі, маці супроць дачкі і дачка супроць маці, свякроў супроць сваёй нявесткі і нявестка супроць [сваёй] свекрыві.

 

Raździelacca baćka prociŭ syna, a syn prociŭ swajho baćki; matka prociŭ dački, a dačka prociŭ matki; świokra prociŭ swajej niawiestki, a niawiestka prociŭ swajej świokry.

Ён казаў жа натоўпам: Калі бачыце, што хмара падымаецца на захадзе30, вы адразу кажаце: «Надыходзіць лівень», — і бывае так;

 

Kazaŭ-ža i da hramadaŭ: Kali bačycie chmaru, jakaja padymajecca z zachadu, zaraz kažacie: "Budzie doždž" — i hetak bywaje;

а калі дзьме паўднёвы вецер, то кажаце: «Будзе спёка», — і яна бывае.

 

a kali dźmie paŭdzionny wiecier, kažacie: što "budzie haračynia" — i bywaje.

Крывадушнікі, твар зямлі і неба распазнаць вы ўмееце, як жа часу гэтага не ўмееце распазнаць?

 

Krywadušniki, woblik nieba i ziamli wy ŭmiejecie paznawać, a jak-ža wy nie paznajecio hetaha času?

Што ж вы і самі па сабе не судзіце, што правільнае?

 

Čamu-ž wy i sami z siabie nia sudzicie, što sprawiadliwaje?

Бо калі ты ідзеш са сваім праціўнікам да начальніка, то ў дарозе пастарайся дайсці з ім да згоды, каб не пацягнуў ён цябе да суддзі; а суддзя аддасць цябе выканаўцу, а выканаўца кіне цябе ў турму.

 

Kali-ž ty idzieš z swaim praciŭnikam da načalnika, u darozie starajsia zwolnicca ad jaho, kab časam nie paciahnuŭ ciabie da sudździ; a sudździa nie addaŭ ciabie wykanaŭcy; a wykanaŭca nia kinuŭ ciabie ŭ wastroh.

Кажу табе, не выйдзеш ты адтуль, пакуль не аддасі і апошняй лепты.

 

Kažu tabie, nia wyjdzieš adtul, pakul nie addasi nawat apošniaha hrošyka.