Выслоўяў Саламонавых 23 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Антонія Бокуна
Як сядзеш паспытацца ежы зь дзяржаўцам, глядзі ўважліва, што перад табою;
Калі сядзеш есьці з вялікім панам, пільна зважай, што перад табою,
І прыставіш нож да горла свайго, калі ты прагавітая душа;
і прыстаў нож да горла твайго, калі прагавітая душа твая.
Не жадай ласонікаў ягоных, бо яны ашукны хлеб.
Ня квапся на прысмакі ягоныя, бо гэта падманлівы хлеб.
Ня рупся праз тое, каб зьберці багацьце; пакінь сваю думку:
Не намагайся мець багацьце, пакінь разважаньні свае.
Уцямішся на тое, і няма яго, бо напэўна прыладзе сабе крылы, паляціць, як арол, аж да неба.
Зьвернеш вочы твае на яго, а яго няма, бо справіць яно крылы сабе і паляціць, як арол, аж у неба.
Ня спытавай хлеба благога вока і не жадай ласонікаў ягоных;
Ня еш хлеб з зайздросным і ня квапся на прысмакі ягоныя,
Бо як ён думае ў сэрцу сваім, такі ён: «Еж і пі», кажа ён табе, але сэрца ягонае не з табою;
бо якія думкі ў сэрцы ягоным, такі і ён. «Еш і пі», — кажа ён табе, але сэрца ягонае не з табою.
Лусту, каторую ты зьеў, зарвець табе, і страціш салодкія словы свае.
Кавалак, які ты зьеў, званітуеш, дарэмныя будуць салодкія словы твае.
Ня гукай у вушы неразумнаму, бо ён пагрэбуе мудрасьцю слоў тваіх.
Не гавары ў вушы дурня, бо ён узгардзіць разумнымі прамовамі тваімі.
Не адсувай вечнае мяжы і не заходзь на полі сіротаў,
Не перасоўвай мяжы старадаўняй і на поле сіротаў не ўваходзь,
Бо дужы адкупіцель іх; Ён аправе справу іхную з табою.
бо дужы Абаронца іхні, і Ён будзе бараніць іх у судовай справе іхняй з табою.
Зьвярні сэрца свае на навуку і вушы свае да слоў веды.
Зьвярні сэрца тваё да настаўленьня, і вушы твае — да словаў веданьня.
Ня зьдзержуйся ад зыраньня хлапца: калі ты наб’еш яго дубцом, ён не памрэць;
Не пакідай юнака без настаўленьня, бо калі пакараеш яго дубцом, ён не памрэ.
Ты наб’еш яго дубцом, уратуеш душу ягоную ад шэолю.
Ты пакараеш яго дубцом і выратуеш душу ягоную ад пекла.
Сыну мой! калі сэрца твае будзе мудрае, будзе цешыцца й сэрца мае, і таксама я;
Сыне мой, калі мудрым будзе сэрца тваё, будзе радавацца з табою і маё сэрца.
І будуць цешыцца ныркі мае, як вусны твае будуць гукаць пасьцівасьць.
І будуць цешыцца ныркі мае, калі на вуснах тваіх будуць словы правасьці.
Няхай сэрца твае не завідуе грэшнікам, але будзь ты ў боязьні СПАДАРА ўвесь дзень;
Няхай сэрца тваё не зайздросьціць грэшнікам, але кожны дзень няхай будзе яно ў страху перад ГОСПАДАМ,
Бо як ё будучыня, то надзея твая ня будзе страчана.
бо ёсьць будучыня, і надзея твая не загіне.
Слухай ты, сыну мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца свае на дарогу.
Слухай, сыне мой, і будзь мудры, і скіроўвай сэрца тваё на шлях [просты].
Ня будзь памеж тых, што жлопаюць віно, жаруць мяса;
Ня будзь сярод тых, што напіваюцца віна, сярод тых, што аб’ядаюцца мясам,
Бо п’яніца й жэрлы зьбяднеюць, і ў рызьзё адзенецца санлівы.
бо п’яніца і абжора зьбяднеюць, і заспанасьць апране ў лахманы.
Будзь паслухмяны айцу свайму: ён нарадзіў цябе, і ня грэбуй маткаю сваёй у старасьці ейнай.
Слухай бацьку твайго, які нарадзіў цябе, і не цурайся маці тваёй, калі яна састарэе.
Купляй праўду і не прадавай мудрасьці а навукі а розуму.
Купляй праўду і не прадавай мудрасьці, настаўленьня і розуму.
Будзе вельма цешыцца айцец справядлівага, і хто нарадзіў мудрага, будзе мець радасьць ізь яго.
Цешыцца і весяліцца бацька праведнага, і той, хто нарадзіў мудрага, радуецца з яго.
Будуць радавацца айцец твой і маці твая, і цешыцца тая, што нарадзіла цябе.
Няхай радуецца бацька твой, і тая, што нарадзіла цябе, няхай весяліцца.
Сыну мой, аддай сэрца свае імне, і вочы твае хай зычаць дарогаў маіх.
Сыне мой, дай мне сэрца тваё, і няхай вачам тваім будуць даспадобы шляхі мае.
Бязуля — глыбокая яма, і чужая жонка — вузкая студня;
Бо распусьніца — яма глыбокая, і чужая [жонка] — цесны калодзеж.
Яна таксама цікуе, як на здабытак, і множа выступнікаў памеж людзёў.
Яна цікуе, быццам забойца, і памнажае ліхадзеяў паміж людзьмі.
У каго гора? у каго смутак? у каго вады? у каго пустая гаворка? у каго раны бязь віны? у каго чырвань аччу?
У каго стогн? У каго гора? У каго сваркі? У каго смутак? У каго раны без прычыны? У каго чырвоныя вочы?
У тых, што сядзяць да пазна зь віном, у тых, што ходзяць шукаць мешанага.
У тых, якія доўга сядзяць пры віне, у тых, якія прыходзяць спрабаваць віна мяшанага.
Не глядзі на віно, як яно чырвонае, як яно даець свой колер у чары, гладка зыходзе:
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як прамяніцца ў келіху, як роўненька ліецца.
Наапошку, яно ўкусе, як гад, ужыгале, як атрутны гад;
У канцы яно ўкусіць, як зьмяя, і ўджаліць, як гадзіна.
Вочы твае будуць зьвернены на чужыя, і сэрца твае будзе вымаўляць крутадушнае;
Вочы твае будуць глядзець на чужых [жонак], і сэрца тваё загаворыць падступна.
І будзеш, як тый, што ляжыць сярод мора, або як тый, што ляжыць на версе машты:
І будзеш ты як той, што ляжыць пасярод мора, і як той, што ляжыць на версе мачты.
«Білі мяне, і імне не балела; таўклі мяне, і я ня чуў. Як прачхнуся, ізноў пайду шукаць яго».
[І скажаш:] «Білі мяне, а я не адчуваў, штурхалі мяне, а я ня ведаў. Калі прачнуся, зноў буду шукаць таго самага».
