Выслоўяў Саламонавых 23 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Антонія Бокуна
Калі сядзеш есьці ежу з валадаром, дык уважай, што перад табою;
Калі сядзеш есьці з вялікім панам, пільна зважай, што перад табою,
і пастаў заслону ў горле тваім, калі ты ненаедны.
і прыстаў нож да горла твайго, калі прагавітая душа твая.
Не спакушайся ласнымі прысмакамі; гэта — уяўная ежа.
Ня ква́пся на прысма́кі ягоныя, бо гэта падманлівы хлеб.
Ня турбуйся пра тое, каб набыць багацьце; адкінь такія думкі твае.
Не намагайся мець багацьце, пакінь разважаньні свае.
Зьвернеш вочы твае на яго, і — яго ўжо няма; бо яно зробіць сабе крылы і, як арол, паляціць да неба.
Зьвернеш вочы твае на яго, а яго няма, бо справіць яно крылы сабе і паляціць, як арол, аж у неба.
Не каштуй ежы ў чалавека зайздросьлівага, і не спакушайся ласнымі прысмакамі ягонымі,
Ня еш хлеб з зайздросным і ня ква́пся на прысма́кі ягоныя,
бо, якія думкі ў душы ў яго, такі і ён сам; «еж і пі», кажа ён табе, а сэрца яго не з табою.
бо якія думкі ў сэрцы ягоным, такі і ён. «Еш і пі», — кажа ён табе, але сэрца ягонае не з табою.
Кавалак, які ты зьеў, вырыгнеш, і добрыя словы твае ты ўжывеш марна.
Кавалак, які ты зьеў, званітуеш, дарэмныя будуць салодкія словы твае.
У вушы неразумнаму не кажы, бо ён занядбае разумныя словы твае.
Не гавары ў вушы дурня, бо ён узгардзіць разумнымі мовамі тваімі.
Не перасоўвай мяжы даўняй і на поле сіротаў не заходзь;
Не перасоўвай мяжы старадаўняй і на поле сіротаў не ўваходзь,
бо Абаронца ў іх моцны; Ён заступіцца за справу іхнюю перад табою.
бо дужы Абаронца іхні, і Ён будзе бараніць іх у справе іхняй з табою.
Прыхілі сэрца тваё да вучэньня і вушы твае — да разумных слоў.
Зьвярні сэрца тваё да настаўленьня, і вушы твае — да словаў веданьня.
Не пакідай юнака без пакараньня; калі пакараеш яго дубцом, ён не памрэ:
Не пакідай юнака без настаўленьня, бо калі пакараеш яго дубцом, ён не памрэ.
ты пакараеш яго дубцом і ўратуеш душу яго ад пекла.
Ты пакараеш яго дубцом і выратуеш душу ягоную ад пекла.
Сыне мой! калі сэрца тваё будзе мудрае, парадуецца і маё сэрца;
Сыне мой, калі мудрым будзе сэрца тваё, будзе радавацца з табою і маё сэрца.
і душа мая будзе радавацца, калі вусны твае будуць казаць слушна.
І будуць цешыцца ныркі мае, калі на вуснах тваіх будуць словы правасьці.
Хай не зайздросьціць сэрца тваё грэшнікам; а хай будзе яно ва ўсе дні ў страху Гасподнім;
Няхай сэрца тваё не зайздросьціць грэшнікам, але кожны дзень няхай будзе яно ў страху ГОСПАДАВЫМ,
бо ёсьць будучыня, і надзея твая ня страчана.
бо ёсьць будучыня, і надзея твая не загіне.
Слухай, сыне мой, і будзь мудры, і кіруй сэрца тваё на просты шлях.
Слухай, сыне мой, і будзь мудры, і скіроўвай сэрца тваё на шлях [просты].
Ня будзь сярод тых, што ўпіваюцца віном, сярод тых, што аб’ядаюцца мясам:
Ня будзь сярод тых, што напіваюцца віна, сярод тых, што аб’ядаюцца мясам,
бо п’яніца і ненаяда зьбяднеюць, а санлівец апранецца ў рызманы.
бо п’яніца і абжора зьбяднеюць, і заспанасьць апране ў лахманы.
Слухайся бацькі твайго: ён спарадзіў цябе; і не пагарджай маці тваёй, калі яна будзе старая.
Слухай бацьку твайго, які нарадзіў цябе, і не цурайся маці тваёй, калі яна састарэе.
Купі ісьціну, і не прадавай мудрасьці і разумнага вучэньня.
Купляй праўду і не прадавай мудрасьці, настаўленьня і розуму.
Радуецца бацька праведніка, і, хто нарадзіў мудрага — радуецца зь яго.
Цешыцца і весяліцца бацька праведнага, і той, хто нарадзіў мудрага, радуецца з яго.
Хай весяліцца бацька твой і хай радуецца маці твая, якая цябе нарадзіла.
Няхай радуецца бацька твой, і тая, што нарадзіла цябе, няхай весяліцца.
Сыне мой! аддай сэрца тваё мне, а вочы твае хай сочаць за шляхамі маімі:
Сыне мой, дай мне сэрца тваё, і няхай вачам тваім будуць даспадобы шляхі мае.
бо распусьніца — глыбокая прорва, а чужая жонка — вузкі калодзеж;
Бо распусьніца — яма глыбокая, і чужая [жонка] — цесны калодзеж.
яна, як разбойнік, сядзіць у засадзе і памнажае сярод людзей здраднікаў.
Яна цікуе, быццам забойца, і памнажае ліхадзеяў паміж людзьмі.
У каго гора? у каго нядоля? у каго бяспрычынныя раны? у каго чырвоныя вочы?
У каго стогн? У каго гора? У каго сваркі? У каго смутак? У каго раны без прычыны? У каго чырвоныя вочы?
У тых, што доўга сядзяць за віном, што прыходзяць скаштаваць віна неразьведзенага.
У тых, якія доўга сядзяць пры віне, у тых, якія прыходзяць спрабаваць віна мяшанага.
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як яно прамяніцца ў келіху, як яно роўненька ліецца;
Не глядзі на віно, як яно чырванее, як прамяніцца ў келіху, як роўненька ліецца,
пазьней яно ўкусіць, як зьмей, і ўджаліць, як асьпід;
у рэшце яно ўкусіць, як зьмяя, і ўджаліць, як гадзіна.
вочы твае будуць глядзець на чужых жонак, і сэрца тваё загаворыць распуснае;
Вочы твае будуць глядзець на чужых [жонак], і сэрца тваё загаворыць падступна.
і ты будзеш, як заснулы сярод мора і як на версе мачты.
І будзеш ты як той, што ляжыць пасярод мора, і як той, што ляжыць на версе мачты.
І скажаш: «білі мяне, мне не балела, штурхалі мяне, і я не адчуваў. Калі прачнуся, зноў буду рабіць тое самае.»
[І скажаш:] «Білі мяне, а я не адчуваў, штурхалі мяне, а я ня ведаў. Калі прачнуся, зноў буду шукаць таго самага».
