Выслоўяў Саламонавых 28 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Антонія Бокуна

 
 

Бязбожнік бяжыць, калі ніхто ня гоніцца за ім; а праведнік адважны, як леў.
 
Бязбожнік бяжыць, хоць ніхто не перасьледуе яго, а праведнікі ўпэўненыя, як ільвы.

Калі краіна адступіцца ад закона, тады многа ў ёй начальнікаў; а пры разумным і ўсяведным мужы яна даўгавечная.
 
Дзеля правінаў зямлі шмат у ёй начальнікаў, а праз чалавека, які ведае і разважае, яна даўгавечная.

Чалавек бедны і прыгнятальнік слабых тое самае, што праліўны дождж, які змывае хлеб.
 
Чалавек бедны, які ўціскае ўбогіх, як залеўны дождж, [што пакідае] бяз хлеба.

Адступнікі ад закона хваляць бязбожных, а тыя, што трымаюцца закона, абураюцца імі.
 
Хто адступаецца ад закону, той хва́ліць бязбожніка, а хто захоўвае закон, паўстае супраць яго.

Злыя людзі не разумеюць справядлівасьці, а шукальнікі Госпада разумеюць усё.
 
Ліхія людзі не разумеюць суду, а тыя, што шукаюць ГОСПАДА, разумеюць усё.

Лепш бедны, які ходзіць у сваёй беззаганнасьці, чым той, хто выкручвае шляхі свае, хоць ён і багаты.
 
Лепш бедны, які ходзіць у беззаганнасьці сваёй, чым той, які кры́віць шляхі свае, дарма́ што багаты.

Хто захоўвае закон — сын разумны, а хто водзіцца з марнатраўцамі, той уводзіць у сорам бацьку свайго.
 
Сын разумны захоўвае закон, а той, хто сябруе з абжорамі, сароміць бацьку свайго.

Хто памнажае маёмасьць сваю ростам і ліхвою, той зьбірае яе дабрачынцам бедных.
 
Хто памнажае маёмасьць сваю квотай і лі́хвай, той зьбірае яе для таго, хто лі́туецца над убогім.

Хто ўхіляе вуха сваё, каб ня слухаць закону, у таго і малітва — мярзота.
 
Хто адварочвае вуха сваё, каб ня чуць закону, таго малітва — брыдота.

Хто зводзіць праведных на дарогу зла, сам упадзе ў сваю яму; а беззаганныя спадкуюць дабро.
 
Хто схіляе пра́вых на шлях зла, сам уваліцца ў яму сваю, а беззаганныя атрымаюць у спадчыну добрае.

Чалавек багаты — мудрэц у вачах сваіх, але разумны бядняк бачыць яго наскрозь.
 
Мудры ў вачах сваіх чалавек багаты, але ўбогі, які мае розум, выспрабуе яго.

Калі трыумфуюць праведнікі, вялікая слава; але калі ўзвышаюцца бязбожныя, людзі хаваюцца.
 
Калі праведнікі перамагаюць — вялікая слава, а калі ўздымаюцца бязбожнікі, чалавек хаваецца.

Той, хто хавае свае злачынствы, ня будзе мець посьпеху; а хто прызнаецца і пакідае іх, той будзе памілаваны.
 
Той, хто хавае свае праві́ны, ня будзе мець посьпеху, а хто прызнае́цца і пакіда́е іх, дазна́е міласэрнасьці.

Шчасны чалавек, які заўсёды ў страху Божым; а хто робіць жорсткім сэрца сваё, той трапляе ў бяду.
 
Шчасьлівы чалавек, які мае трымценьне заўсёды, а хто робіць цьвёрдым сэрца сваё, трапіць у бяду.

Як рыклівы леў і галодны мядзьведзь, так бязбожны валадар над бедным народам.
 
Леў рыклівы і мядзьведзь бадзяжны — бязбожны пан над бедным народам.

Неразумны валадар шмат чыніць крыўды; а той, які ненавідзіць карысьлівасьць, падоўжыць дні.
 
Правадыр, пазбаўлены розуму, робіць шмат крыўды, а хто ненавідзіць хцівасьць, прадоўжыць дні свае.

Чалавек вінаваты ў крыві чалавечай, будзе ўцякаць да сьмерці, каб хто не схапіў яго.
 
Чалавек, абцяжараны крывёю душы [другога], будзе бегаць да магілы, і ніхто не падтрымае яго.

Хто ходзіць беззаганна, той будзе ўратаваны; а хто ходзіць крывымі дарогамі, упадзе на адной зь іх.
 
Хто ходзіць беззаганна, будзе ўратаваны, а крывадушны на шляхах [сваіх] упадзе на адным [з іх].

Хто ўрабляе зямлю сваю, той будзе есьці хлеб; а хто пераймае гультаёў, таго накорміць галеча.
 
Хто абрабляе зямлю сваю, насыціцца хлебам, а хто гоніцца за марнасьцю, насыціцца беднасьцю.

Верны чалавек багаты на дабраславеньні; а хто сьпяшаецца разбагацець, той не застанецца без пакараньня.
 
Чалавек верны багаты ў дабраславенствы, а хто сьпяшаецца ўзбагаце́ць, не міне́ пакараньня.

Зважаць на асобы — нядобра; такі чалавек і за кавалак хлеба зробіць крыўду.
 
Нядобра зважаць на аблічча, бо дзеля кавалку хлеба чалавек робіць беззаконьне.

Сьпяшаецца да багацьця зайздросьлівы чалавек, і ня думае, што галеча спасьцігне яго.
 
Сьпяшаецца да багацьця чалавек ліхога вока і ня ведае, што няста́ча прыйдзе на яго.

Хто дакарае чалавека, знойдзе большую прыязнасьць, чым той, хто лісьлівіць языком.
 
Той, хто дакарае чалавека, знойдзе пасьля [большую] ласку, чым той, хто языком лісьлівіць.

Хто абкрадвае бацьку свайго і маці сваю і кажа: «гэта ня грэх», той — саўдзельнік грабежнікаў.
 
Хто абкрадае бацьку свайго і маці сваю і кажа: «Няма тут віны», той супольнік нішчыцелю.

Пыхлівец распальвае свару, а хто спадзяецца на Госпада, будзе ў дабрадзенстве.
 
Душа надзьмутая ўзьнімае звадку, а хто спадзяецца на ГОСПАДА, будзе насычаны.

Хто спадзяецца на сябе, той неразумны; а хто ходзіць у мудрасьці, той будзе цэлы.
 
Хто спадзяецца на сэрца сваё, той дурань, а хто ходзіць у мудрасьці, будзе збаўлены.

Хто дае жабраку, не зьбяднее; а хто засланяе вочы ад яго, на тым шмат праклёнаў.
 
Хто дае бедным, ня будзе мець нястачы, а хто хавае вочы свае, мецьме шмат праклёнаў.

Калі ўзвышаюцца бязбожныя, людзі хаваюцца; а калі яны падаюць, множацца праведнікі.
 
Калі бязбожнікі ўздымаюцца, людзі хаваюцца, а калі яны гінуць, памнажаюцца праведнікі.