Выслоўяў Саламонавых 27 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Антонія Бокуна

 
 

Не хваліся заўтрашнім днём; бо ня ведаеш, што той дзень народзіць.
 
Не хваліся заўтрашнім днём, бо ня ведаеш, што гэты дзень народзіць.

Хай цябе хваліць іншы, а ня вусны твае, — чужы, а не язык твой.
 
Няхай іншы хва́ліць цябе, а ня вусны твае, нехта чужы, а ня губы твае.

Цяжкі камень, важкі і пясок; але гнеў неразумнага цяжэйшы за іх абодвух.
 
Камень цяжкі і пясок важкі, але гнеў неразумнага цяжэйшы за іх абодвух.

Жорсткі гнеў, неўтаймавальная лютасьць; але хто ўстоіць супроць зайздрасьці?
 
Нястрымны гнеў і бязьлітасная ярасьць, але хто ўстаіць перад зайздрасьцю?

Лепей адкрыты дакор, чым прыхаваная любоў.
 
Лепш адкрытае дакараньне, чым схаваная любоў.

Шчырыя дакоры ад таго, хто любіць, і ілжывыя пацалункі ў таго, хто ненавідзіць.
 
Раны ад таго, хто любіць, [выказваюць] вернасьць, але шматлікія пацалункі ненавісьніка.

Сытая душа топча і соты, а галоднай душы ўсё горкае — салодкае.
 
Душа насычаная топчацца па мёдзе, а душы галоднай усё горкае салодкае.

Як птушка, што пакінула гняздо сваё, так і чалавек, які пакінуў месца сваё.
 
Як птушка, што пакінула гняздо сваё, так чалавек, які пакідае месца сваё.

Масьць і дымленьне радуюць сэрца; так салодкі кожнаму сябар з сардэчнай ранай сваёй.
 
Алей і кадзі́ла радуюць сэрца, а салодкасьць бліжняга — у пара́дзе ад душы.

Не пакідай сябра твайго і сябра бацькі твайго, і ў дом брата твайго ня ідзі ў дзень няшчасьця твайго: лепей сусед блізка, чым брат далёка.
 
Не пакідай бліжняга твайго і бліжняга ба́цькі твайго, і ў дом брата твайго не хадзі ў дзень няшчасьця твайго, бо лепш сусед блізка, чым брат далёка.

Будзь мудры, сыне мой, і радуй сэрца маё; і я мецьму што адказаць ліхаслоўцу майму.
 
Будзь мудры, сыне мой, і ўзрадуй сэрца маё, каб мог я адказаць таму, хто зьневажае мяне.

Разумны бачыць бяду і хаваецца; а нявопытныя ідуць наперад і прымаюць кару.
 
Разумны бачыць зло і хаваецца, а неразумныя ідуць і будуць пакараныя.

Вазьмі ў яго адзежу ягоную, бо ён паручыўся за чужога; і за чужога вазьмі ў яго заклад.
 
Забяры адзеньне яго, бо ён паручы́ўся за чужога, і за чужынца вазьмі заклад ад яго.

Хто ўголас хваліць сябра свайго з самай раніцы, таго палічаць за ліхаслоўца.
 
Таму, хто рана раніцаю гучным голасам дабраслаўляе бліжняга свайго, палічаць гэта за праклён.

Бясконцы капеж у дажджлівы дзень і сварлівая жонка — роўныя;
 
Няспыннае ка́паньне [праз дах] у дажджлівы дзень і сварлівая жонка — аднолькавыя.

хто хоча схаваць яе, той хоча ўтрымаць вецер і схапіць алей у руку сваю.
 
Хто [спрабуе] схаваць яе, хавае вецер і пахкі алей у правай руцэ сваёй, які выдае сябе.

Жалеза жалеза вострыць, і чалавек навастрае позірк сябра свайго.
 
Жалеза жалезам вострыцца, а чалавек вострыць аблічча бліжняга свайго.

Хто даглядае смакоўніцу, той будзе есьці плады зь яе; і хто верна служыць гаспадару свайму, той будзе ў пашане.
 
Хто даглядае дрэва фігавае, будзе есьці плады яго, а хто пільнуецца гаспадара свайго, будзе ў пашане.

Як у вадзе твар — да твару, так сэрца чалавека — да чалавека.
 
Як у вадзе аблічча да аблічча, так сэрца чалавека — да чалавека.

Апраметная і Авадон — ненасытныя; ненасытныя і вочы чалавечыя.
 
Адхлань і пекла ненасытныя, і вочы чалавека ненасытныя.

Што плавільня — срэбру, горан — золату, тое чалавеку вусны, якія хваляць яго.
 
Літавальны гаршчок для срэбра і горан для золата, а для чалавека — вусны, якія хваляць яго.

Таўчы неразумнага ў ступе таўкачом разам зь зернем, не адлушчыцца ад яго глупства ягонае.
 
Хоць будзеш таўчы неразумнага таўкачом паміж зерня ў ступе, дурнота ягоная не адыйдзе ад яго.

Добра сачы за быдлам тваім, май клопат за статкі;
 
Ведай добра авечак тваіх, зьвяртай сэрца тваё да статкаў тваіх,

бо багацьце не навекі, ды і ўлада іхняя хіба з роду ў род?
 
бо багацьце ня вечнае, і ці ж дыядэма [перадаецца] з пакаленьня ў пакаленьне?

Рунее трава, і зьяўляецца зеляніна, і зьбіраюць горныя травы.
 
Вырастае трава, і зьяўляецца зеляніна, і зьбіраюць сена з гораў.

Авечкі — на вопратку табе, і казлы — на закуп поля.
 
Ягняты — на вопратку табе, і казлы — плата за поле.

І годзе казінага малака на ежу табе, на ежу хатнім тваім і на спажытак служанкам тваім.
 
І досыць казінага малака на ежу табе, і на ежу дому твайму, і на жыцьцё для служак тваіх.