Выслоўяў Саламонавых 26 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Чарняўскага 2012

 
 

Як сьнег улетку і як дождж у жніво, так чэсьць ня ўходзе дурному.
 
Як снег улетку, а дажджы ў жніво, так слава непрыстойная для бязглуздага.

Як блудная птушка, як лёт ластаўчын, так бяспрычынны праклён ня здойсьніцца.
 
Як птушка, што пералятае да іншага, і ластаўка, што пырхае, так не здзейсніцца праклён, што казалі дарэмна.

Пуга каню, аброць аслу, і кій сьпіне дурных.
 
Бізун для каня, і для асла аброць, а розга — для спіны бязглуздых.

Не адказуй дурному подле дурноты ягонае, каб і ты ня стаў роўны зь ім;
 
Не адказвай бязглуздаму па яго бязглуздасці, каб ты не стаў да яго падобны;

Адказуй дурному подле дурноты ягонае, каб ён ня быў мудрыцом у ваччу сваім.
 
бязглуздаму адказвай на яго бязглуздасць, каб не здавалася яму, што ён мудры.

Адцінае сабе ногі, п’ець шкоду тый, што пасылае паручэньне рукою неразумнага;
 
Ногі сабе адсякае і ўбірае несправядлівасць той, хто пасылае вестку з дапамогай бязглуздага.

Як сьцёгны кволыя ў кульгавага, так прыказь у вуснах неразумных.
 
Як нямоцныя косці ў кульгавага, так прыслоўе — у вуснах бязглуздага.

Як тый, што пушчае дарагі камень з пушчала, так тый, што сьціць неразумнага.
 
Як той, хто хавае камень у кучу, — так той, хто аддае пашану нямудраму.

Як цернь у руццэ п’яніцы, так прыказь у вуснах неразумных.
 
Церні, што растуць у руцэ п’янага, — гэта прыслоўі ў вуснах бязглуздых.

Як стралец ране ўсіх, так наймаючы неразумнага і наймаючы хаджан.
 
Стралок, які цаляе ва ўсё, — гэта той, хто наймае бязглуздага, і той, хто наймае валацугаў.

Як сабака зварачаецца да ірвакоў сваіх, так неразумны паўтарае дурноту сваю.
 
Як сабака, які вяртаецца да сваёй ірвоты, — бязглузды, што паўтарае бязглуздасць сваю.

Ці бачыў чалавека, мудрага ў ваччу сваім? Болей надзеі ў неразумнага, чымся ў яго.
 
Бачыў ты чалавека, што самому сабе мудрым здаецца? Больш бязглузды будзе спадзявацца на гэта.

Ляны кажа: «Леў на дарозе, леў меж вуліцаў».
 
Гультай кажа: «Львіца на дарозе, і леў на плошчах».

Дзьверы абарачаюцца на завесах сваіх, а ляны — на ложку сваім варочаецца.
 
Верцяцца дзверы на круку сваім, а гультай — у ложку сваім.

Ляны хавае руку сваю ў талерку, і цяжка яму падняць яе да вуснаў сваіх.
 
Хавае гультай руку ў місе і працуе, калі падносіць яе да вуснаў сваіх.

Мудрэйшы ляны ў ваччу сваім за сямёх адказуючых разумна.
 
Гультай здаецца сабе мудрэйшым за сем чалавек, што выказваюць меркаванні.

Як тый, што хапае сабаку за вушы, так хадзяка, што мяшаецца да чужое сьпярэчкі.
 
Хапае сабаку, праходзячы міма, за вушы той, хто ўблытваецца ў сварку іншага.

Як шалёны, што пушчае галавешкі, стрэлы а сьмерць,
 
Як шалее той, хто пускае стрэлы і дзіды ў смерць, —

Так людзіна, што ашукуе прыяцеля свайго й кажа: «Ціж я ня шкеліў?»
 
так чалавек, што падманвае сябра свайго і кажа: «Ці не жартам зрабіў я гэта?»

Ідзе няма дроў, цяпло гасьне; і йдзе няма агуканьніка, нязгода моўкне.
 
Калі не хапае дроў, тухне агонь; і, калі прагнаны пляткар, сваркі ўціхаюць.

Вугаль да жару, і дровы да цяпла; і звадлівая людзіна да тога, каб зацяпляць нязгоду.
 
Як вугалі — для жару, а дровы — для агню, так сварлівы чалавек — для таго, каб распаляць сваркі.

Словы агуканьніка, як ласонікі, і зыходзяць да нутра жывата.
 
Словы паклёпніка — як салодкае, і самі прасочваюцца ўглыб нутра.

Як гліняны гаршчок, паліваны срэбным шумаўём, так гарачыя вусны й нягоднае сэрца.
 
Як срэбра, што ўпрыгожвае брудную пасудзіну з гліны, — так пяшчотныя вусны і ліхое сэрца.

Вуснамі сваімі непрыяцель прыдаецца, але ў нутру сваім задумляе ашуку;
 
За вуснамі сваімі непрыяцель схаваецца, калі ў сэрцы задумвае хітрасці:

Калі ён гукае лагодна, ня вер яму, бо сем агідаў у сэрцу ягоным.
 
не давярай яму, калі змякчае ён голас свой, бо сем агіднасцей — у сэрцы яго;

Чыя ненавіднасьць прыкрыта ашукаю, таго злосьць адкрыецца прынародна.
 
вераломна затоіць ён нянавісць, а каварства яго выявіцца ў сходцы.

Хто капае яму, уваліцца ў яе; і камень зьвернецца на тога, хто коце яго.
 
Хто капае яму, той упадзе ў яе; і хто скідвае камень, да таго ён вернецца.

Манлівы язык ненавідзе ўцісьненых ім, і гладкія вусны прычыняюць адхіненьне.
 
Ілжывы язык не любіць праўду, і вусны няпэўныя рыхтуюць пагібель.