Выслоўяў Саламонавых 1 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Чарняўскага 2012
Прыказі Салямона Давідзёнка, караля Ізраельскага,
Прыпавесці Саламона, сына Давідава, цара Ізраэльскага, [пададзены дзеля таго,]
Каб пазнаць мудрасьць а навуку, цяміць словы розуму,
каб спасцігнуць мудрасць і настаўленне, каб зразумець словы мудрасці;
Каб дзяржаць навуку добрага розуму, справядлівасьці, суду а пасьцівасьці,
каб атрымаць веды ў навучанні: справядлівасць, прыказанне і законнасць;
Даць простым кемнасьць, маладзёну — веданьне а разважнасьць;
каб простым людзям прыдаць кемлівасці, юнаку — ведаў і развагі.
Мудры пачуе й павялічыцца веданьне ягонае, і разумны асягае ўменьне,
Мудры слухае і павялічвае веды, а разумны прыдбае ўмеласць:
Каб уцяміць прыказь а атумекі, словы мудрыцоў а загадкі іхныя.
зверне ўвагу на прытчу і алегорыю, словы мудрых і іх загадкі.
Боязьнь СПАДАРОВА — пачатак веданьня. Мудрасьцяй а навукаю дурныя грэбуюць.
Шанаванне Госпада ёсць аснова ведаў. Мудрасці і навучання адцураюцца бязглуздыя.
Сыну мой! слухай навукі айца свайго і не пакідай навучаньня маці свае;
Сыне мой, слухай перасцярогі бацькі свайго і не адхіляй запавету маці сваёй,
Бо яны — вянок зычлівасьці на галаву тваю і прыборы на шыю тваю.
бо яны — вянок годнасці на галаве тваёй і каралі на шыі тваёй.
Сыну мой! калі грэшнікі надзяць цябе, не гадзіся.
Сыне мой, калі цябе будуць прыцягваць грэшнікі, не прыставай да іх.
Калі яны скажуць: «Хадзі з намі, будзем цікаваць на кроў, зробім засадку бяз прычыны на нявіннага;
Калі яны скажуць: «Пойдзем з намі! Наладзім засаду дзеля забойства, наставім прыхавана пасткі на бязвіннага;
Праглыніма іх жывых, як шэоль, і цэлых, як тых, што зыходзяць да долу;
праглынём іх, як пекла: тых, што жывуць, і здаровых, як тых, што сыходзяць у магілу;
Усялякую дарагую маемасьць знойдзем, напоўнім дамы нашы глабаньням;
знойдзем усякую каштоўную маёмасць, запоўнім дамы свае здабыткамі;
Кінь жэрабя свае сярод нас, майма ўсі адзін капшук».
далучы долю сваю да нашай, хай будзе адна кішэнь для ўсіх нас»;
Сыну мой, не хадзі ў дарогу зь імі, узьдзерж нагу сваю ад сьцежкі іхнае;
сыне мой, не хадзі з імі, утрымай нагу сваю ад іх сцежак.
Бо ногі іхныя бягуць да благога і барзьдзяць разьліваць кроў.
Бо ногі іх бягуць да злачынства і спяшаюцца, каб праліць кроў.
Дарма расьцягаюць сеці на аччу якое-колечы птушкі;
Дарэмна закідваецца сетка перад вачамі мноства птушак.
А яны цікуюць на сваю собскую кроў, робяць засаду на душы свае.
Яны наладжваюць засаду дзеля ўласнага забойства і задумваюць злачынствы супраць сваіх душ.
Гэткія сьцежкі кажнага прагавітага на чужую маемасьць: яна адбірае жыцьцё тым, хто адбярэць яе.
Такі шлях у кожнага, хто імкнецца да нарабаванага: захоплівае ён душу таго, хто валодае [нарабаваным].
Мудрасьць вонках голасна гукае, на вуліцах узьнімае голас свой,
Мудрасць гукае па плошчах, на вуліцах падымае голас свой,
На шумлівых ростанях гукае яна, у варотах месцкіх брамаў гукае яна словы свае:
на важнейшым месцы дарог шматлюдных крычыць, каля ўваходу ў гарадскую браму гучаць яе словы:
«Пакуль, простыя, будзеце любіць прасьціню? пакуль, скалазубы, будзеце любаваць насьміханьне свае і, дурныя, ненавідзіць веду?
«Дакуль жа, невукі, будзеце любіць невуцтва, а насмешнікі — жадаць для сябе высмейвання, і недасведчаныя — ненавідзець навукі?
Зьвярніцеся да казьнераньня майго; гля, я выльлю дух свой на вас, выяўлю словы свае вам;
Звярніцеся да майго выкрывання: вось, удыхну ў вас дух мой і выкажу вам словы мае.
Бо я гукала, і вы адмовіліся, выцягнула руку сваю, і ня было зважаючага;
Бо вось, я клікала, а вы адмовіліся, працягнула руку сваю, але не было нікога, хто заўважыў бы яе.
І пагрэбавалі ўсімі радамі маімі, і не хацелі казьнераньняў маіх;
Вы пагрэбавалі ўсякаю маёю парадаю і адхілілі мае папрокі.
Дык і я буду сьміяцца з вашага няшчасьця, і буду насьміхацца, як нойдзе на вас спалох ваш.
Такім чынам, і я буду смяяцца з вашай пагібелі і кпіць буду, калі прыйдзе да вас трывога.
Як прыйдзе, як разбурэньне, спалох ваш, і прылучыцца няшчасьце ваша, як віхор, як прыйдзе на вас гарота а безнадзееньне;
Калі накінецца, як бура, страх, і пагібель узнікне, быццам віхура, калі апануе вас бяда і цесната.
Тады будуць гукаць мяне, але я не адкажу; золкам будуць шукаць мяне, але ня знойдуць мяне;
Тады прызываць будуць мяне, а не выслухаю, рупліва шукаць мяне будуць, а не знойдуць мяне.
Бо ненавідзілі веду й страху СПАДАРОВАГА не абралі,
З-за таго, што настаўленне ненавідзелі і не выбралі страх Госпадаў,
Не хацелі мае рады, пагрэбавалі ўсім казьнераньням маім.
не згадзіліся з маёю парадаю і пагрэбавалі ўсім маім выкрываннем.
За тое будуць есьці з пладоў дарогі свае і насыцяцца радамі сваімі;
І вось, хай яны спажываюць плён свайго шляху, насычаюцца сваімі парадамі.
Бо адварачаньне простых заб’ець іх, нядбайнасьць дурных загубіць іх.
Адступніцтва невукаў заб’е іх, а нядбаласць бязглуздых загубіць іх.
Але слухаючы мяне будзе жыць бясьпечна й будзе супакойны, бяз страху ліха».
А той, хто слухае мяне, і прытулак ад страху знойдзе, і спакойны будзе, пазбавіўшыся страху перад ліхімі людзьмі».
