Выслоўяў Саламонавых 1 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Чарняўскага 2012
Прыповесьці Салямона, сына Давіда, валадара Ізраіля,
Прыпавесці Саламона, сына Давідава, цара Ізраэльскага, [пададзены дзеля таго,]
каб спазнаць мудрасьць і настаўленьне, зразумець словы розуму,
каб спасцігнуць мудрасць і настаўленне, каб зразумець словы мудрасці;
каб атрымаць настаўленьні ў разважлівасьці, праведнасьці, судзе і справядлівасьці,
каб атрымаць веды ў навучанні: справядлівасць, прыказанне і законнасць;
каб неразумным даць разумнасьць, юнаку — веды і разважлівасьць.
каб простым людзям прыдаць кемлівасці, юнаку — ведаў і развагі.
Мудры няхай слухае і павялічвае веды, а разумны няхай прыдбае мудрыя думкі,
Мудры слухае і павялічвае веды, а разумны прыдбае ўмеласць:
каб зразумець выслоўе і прыповесьць, словы мудрых і загадкі іхнія.
зверне ўвагу на прытчу і алегорыю, словы мудрых і іх загадкі.
Страх перад ГОСПАДАМ — пачатак веданьня. Неразумныя пагарджаюць мудрасьцю і настаўленьнем.
Шанаванне Госпада ёсць аснова ведаў. Мудрасці і навучання адцураюцца бязглуздыя.
Сыне мой, паслухай перасьцярогаў бацькі твайго і не адкідай настаўленьняў маці тваёй,
Сыне мой, слухай перасцярогі бацькі свайго і не адхіляй запавету маці сваёй,
бо яны — прывабны вянок на галаве тваёй і каштоўныя каралі на шыі тваёй.
бо яны — вянок годнасці на галаве тваёй і каралі на шыі тваёй.
Сыне мой, калі б цябе намаўлялі грэшнікі, не далучайся да іх.
Сыне мой, калі цябе будуць прыцягваць грэшнікі, не прыставай да іх.
Калі яны скажуць: «Хадзем з намі! Зробім засаду дзеля праліцьця крыві; наставім без прычыны пастку на нявіннага;
Калі яны скажуць: «Пойдзем з намі! Наладзім засаду дзеля забойства, наставім прыхавана пасткі на бязвіннага;
праглынем іх жыўцом, як пекла, і цалкам, як тых, што зыходзяць у магілу;
праглынём іх, як пекла: тых, што жывуць, і здаровых, як тых, што сыходзяць у магілу;
знойдзем усялякія каштоўнасьці, напоўнім дамы свае здабычаю.
знойдзем усякую каштоўную маёмасць, запоўнім дамы свае здабыткамі;
Жэрабя сваё кідай разам з намі, няхай адзін мех будзе для нас усіх».
далучы долю сваю да нашай, хай будзе адна кішэнь для ўсіх нас»;
Сыне мой, не хадзі з імі, устрымай нагу тваю ад сьцежкі іхняй,
сыне мой, не хадзі з імі, утрымай нагу сваю ад іх сцежак.
бо ногі іхнія бягуць да злачынства і сьпяшаюцца на праліцьцё крыві.
Бо ногі іх бягуць да злачынства і спяшаюцца, каб праліць кроў.
Бо надарэмна настаўляецца сетка на вачах усяго птаства.
Дарэмна закідваецца сетка перад вачамі мноства птушак.
А яны цікуюць на ўласную кроў, робяць засаду супраць душы сваёй.
Яны наладжваюць засаду дзеля ўласнага забойства і задумваюць злачынствы супраць сваіх душ.
Такія вось сьцежкі кожнага, хто прагне чужога даброцьця; яно забірае душу таго, хто завалодае ім.
Такі шлях у кожнага, хто імкнецца да нарабаванага: захоплівае ён душу таго, хто валодае [нарабаваным].
Мудрасьць гукае на вуліцах, на плошчах узьнімае голас свой,
Мудрасць гукае па плошчах, на вуліцах падымае голас свой,
на скрыжаваньнях шумлівых дарог кліча, у брамах гарадзкіх гучаць яе словы:
на важнейшым месцы дарог шматлюдных крычыць, каля ўваходу ў гарадскую браму гучаць яе словы:
«Дакуль, неразумныя, будзеце любіць неразумнасьць; дакуль, насьмешнікі, будзеце захапляцца насьмешкамі сваімі, а невукі — пагарджаць веданьнем?
«Дакуль жа, невукі, будзеце любіць невуцтва, а насмешнікі — жадаць для сябе высмейвання, і недасведчаныя — ненавідзець навукі?
Зьвярніцеся да настаўленьня майго, і я выльлю на вас духа майго, і абвяшчу вам словы мае.
Звярніцеся да майго выкрывання: вось, удыхну ў вас дух мой і выкажу вам словы мае.
Вось жа я клікала, але вы адмаўляліся, працягвала руку сваю, але ніхто не зьвярнуў увагі.
Бо вось, я клікала, а вы адмовіліся, працягнула руку сваю, але не было нікога, хто заўважыў бы яе.
Вы ўзгардзілі радай маёю і адкінулі дакараньні мае.
Вы пагрэбавалі ўсякаю маёю парадаю і адхілілі мае папрокі.
Дык і я буду сьмяяцца з падзеньня вашага, і насьміхацца буду, калі прыйдзе на вас жах.
Такім чынам, і я буду смяяцца з вашай пагібелі і кпіць буду, калі прыйдзе да вас трывога.
Калі нахлыне жах, як бура, і загуба ваша, быццам віхура, калі прыйдуць на вас трывога і гора,
Калі накінецца, як бура, страх, і пагібель узнікне, быццам віхура, калі апануе вас бяда і цесната.
тады будуць клікаць мяне, але я не адкажу, будуць шукаць мяне, і ня знойдуць мяне.
Тады прызываць будуць мяне, а не выслухаю, рупліва шукаць мяне будуць, а не знойдуць мяне.
Бо яны зьненавідзелі веданьне і ня выбралі для сябе страху перад ГОСПАДАМ,
З-за таго, што настаўленне ненавідзелі і не выбралі страх Госпадаў,
і не пайшлі за парадамі маімі, і ўзгардзілі перасьцярогамі маімі.
не згадзіліся з маёю парадаю і пагрэбавалі ўсім маім выкрываннем.
Дык няхай ядуць яны плады шляху свайго і насыцяцца намерамі сваімі.
І вось, хай яны спажываюць плён свайго шляху, насычаюцца сваімі парадамі.
Бо адступніцтва неразумных заб’е іх, бяздумнасьць дурняў загубіць іх.
Адступніцтва невукаў заб’е іх, а нядбаласць бязглуздых загубіць іх.
А хто слухае мяне, будзе жыць бясьпечна, будзе спакойны, не баючыся зла».
А той, хто слухае мяне, і прытулак ад страху знойдзе, і спакойны будзе, пазбавіўшыся страху перад ліхімі людзьмі».