Выслоўяў Саламонавых 22 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Чарняўскага 2012
Лепш [добрае] імя, чым вялікія багацьці, лепш добрая слава, чым срэбра і золата.
Лепш імя добрае, чым вялікае багацце, лепш ласка добрая, чым срэбра і золата.
Багаты і бедны сустракаюцца, Творца іх усіх — ГОСПАД.
Сустракаюцца багаты і бедны: абодвух іх Творца — Госпад.
Разумны бачыць зло і хаваецца, а неразумныя ідуць і будуць пакараныя.
Разважлівы бачыць ліха і хаваецца; легкаверныя ідуць туды, і ім чыніцца шкода.
[Нагарода] за пакору і страх перад ГОСПАДАМ — багацьце, і слава, і жыцьцё.
Узнагарода пакорлівасці — страх Госпадаў, багацце і слава, і жыццё.
Церні і пасткі на шляху крывадушнага, а хто захоўвае душу сваю, той аддаляецца ад іх.
Калючкі і пасткі на дарозе нясталага; а хто вартаўнік душы сваёй — далёка адыходзіць ад іх.
Пастаў юнака на слушны шлях, і ён ня збочыць з яго, нават калі састарэе.
Настаўляй юнака ў пачатку дарогі яго; нават калі састарэе, ён не сыдзе з яе.
Багаты пануе над бедным, і чалавек, які ўзяў пазыку, — слуга паверніка.
Багаты распараджаецца беднымі; а хто прымае пазычанае — раб таго, хто пазычае.
Хто сее беззаконьне, той будзе жаць ліха, і кій гневу ягонага будзе зьнішчаны.
Хто сее несправядлівасць, той збярэ ліха, і розга гневу яго скончыцца.
Хто мае добрае вока, той будзе дабраслаўлёны, бо з хлеба свайго дае ўбогаму.
Будзе дабраславёны той, хто мае добрае вока, бо з хлеба свайго дае беднаму.
Выгані насьмешніка, і адыйдзе звадка, і суцішацца спрэчкі і абразы.
Прагані насмешніка — і знікне разам з ім сварка; спыняцца спрэчкі і ганьба.
Хто любіць чыстасьць сэрца, у таго ласка на вуснах яго, і валадар з ім сябруе.
Хто любіць чысціню сэрца, той будзе мець сябрам цара з-за ласкі вуснаў сваіх.
Вочы ГОСПАДА захоўваюць веданьне, Ён касуе словы ліхадзея.
Вочы Госпадавы берагуць веды, а словы несправядлівага скідваюць.
Гультай кажа: «Леў на двары, пасярод плошчы я буду забіты».
Гультай кажа: «Леў знадворку, я павінен прапасці на сярэдзіне вуліц».
Вусны чужаніцы — глыбокая яма; на каго загневаўся ГОСПАД, той уваліцца туды.
Глыбокая яма — вусны жонкі чужой; на каго загневаецца Госпад, той упадзе ў іх.
Дурасьць прывязаная да сэрца юнака, але дубец настаўленьня выганіць яе.
У сэрцы юнака змяшчаецца бязглуздасць, і розга настаўлення прагоніць яе.
Хто ўціскае ўбогага, каб памножыць сваё, і дае багатаму, той згалее.
Ты прыгнятаеш беднага? Сам ён павялічыць сваё багацце. Ты дарыш багацейшаму? Сам збяднееш.
Прыхілі вуха тваё, і слухай словы мудрых, і сэрца тваё зьвярні да ведаў маіх,
Нахілі вуха сваё і слухай словы мудрых; а сэрца сваё прыкладзі да маіх ведаў,
бо цудоўна будзе, калі захаваеш іх у нутры тваім, і будуць яны таксама на вуснах тваіх,
бо будуць яны вельмі прыгожыя, калі зберажэш іх у чэраве тваім, і разальюцца яны на вуснах тваіх.
каб пэўнасьць твая была ў ГОСПАДЗЕ, я вучу цябе сёньня.
Каб была ў Госпадзе надзея твая, я гавару табе сёння аб гэтым.
Ці ж не пісаў я табе тройчы парады і навучаньні,
Ці не апісваў я табе гэта заўчора ў намерах і ведах,
каб паведаміць табе дакладныя словы праўды, каб ты мог перадаць словы праўды тым, што паслалі цябе?
каб паказаць табе трываласць слоў праўды, каб адказаў ты таму, хто паслаў цябе?
Не абдзірай убогага, таму што ён убогі, і не ўціскай прыгнечанага каля брамы,
Не чыні гвалту беднаму, таму што ён бедны, і не зневажай таго, хто жыве ў галечы,
бо ГОСПАД будзе бараніць у справе іхняй і адбярэ душу ў тых, якія іх абіраюць.
бо Госпад будзе разбіраць справу іх і пазбавіць Ён жыцця рабаўнікоў.
Не сябруй з васпанам гняўлівым і з чалавекам нястрыманым не хадзі,
Не будзь сябрам чалавеку гняўліваму і не хадзі з чалавекам нястрыманым,
каб ты не навучыўся сьцежкам яго і не нацягнуў пятлі на душу тваю.
каб выпадкова не навучыцца сцежкам яго і не атрымаць спакусы для душы сваёй.
Ня будзь з тых, што даюць руку, што заручаюцца за даўгі.
Не будзь з тымі, што даюць сваю заруку і што прапануюць сябе паручыцелямі за даўгі.
Калі ня маеш, чым заплаціць, навошта маюць забраць з-пад цябе ложак твой?
Бо калі не маеш адкуль пакрываць [доўг], то ў чым прычына таго, каб узялі ложак твой з-пад цябе?
Не перасоўвай мяжы старадаўняй, якую вызначылі бацькі твае.
Не перанось межы старадаўнія, якія вызначылі бацькі твае.
Ці бачыў ты чалавека, спраўнага ў занятку сваім? Перад абліччам валадароў ён будзе стаяць, ня будзе ён стаяць перад прасьцякамі.
Бачыш чалавека, руплівага ў сваёй справе: будзе ён стаяць перад царамі, а не перад людзьмі простымі.
