Выслоўяў Саламонавых 25 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Чарняўскага 2012
Гэта таксама прыповесьці Салямона, сабраныя людзьмі Эзэкіі, валадара Юды.
Гэта таксама прыслоўі Саламона, якія перапісалі людзі Эзэкіі — цара Юдэі.
Слава Божая — утоіць справу, а слава валадароў — дасьледаваць справу.
Слава Божая — таіць слова, а слава цароў — даследаваць размову.
Высокасьць неба, глыбокасьць зямлі і сэрца валадароў недасьледныя.
Як неба ў вышыні і зямля ў глыбіні — так сэрца цароў невызнана.
Аддзялі жужаль ад срэбра, і выйдзе ў майстра начыньне.
Аддзялі шлакі ад срэбра, і выйдзе ў срэбраніка посуд.
Прыбяры бязбожніка ад аблічча валадара, і пасад ягоны ўмацуецца праведнасьцю.
Выведзі ад вачэй цара бязбожніка — і справядлівасць умацуе пасад яго.
Не ўзьвялічвай сябе перад абліччам валадара і на месцы вялікіх ня стой,
Не паказвайся фанабэрыстым перад царом і не стой на месцы вялікіх.
бо лепш, калі скажуць табе: «Узьніміся вышэй», чым калі панізяць цябе перад абліччам магната, якога бачылі вочы твае.
Лепш, калі табе скажуць: «Узніміся сюды», чым каб зняважылі цябе перад кіраўніком.
Не кідайся пасьпешліва судзіцца, бо што зробіш у канцы, калі асароміць цябе бліжні твой.
Што вочы твае бачылі, не адкрывай гэта хутка ў судзе, бо што зробіш потым, калі абняславіць цябе сябар твой?
Вядзі спрэчку з бліжнім тваім і не выяўляй таямніцу іншага,
Справу сваю вырашай з сябрам тваім і не выяўляй сакрэт чужога чалавека,
каб той, хто пачуе, не ўпікнуў цябе, і каб не зьвярнулася [супраць] цябе гаворка твая.
каб ён часам не пакпіў з цябе, калі пачуе, і ганьба твая не зможа быць адклікана.
Як залатыя яблыкі са срэбнымі ўпрыгожваньнямі, так слова, сказанае дарэчы.
Залатыя яблыкі на срэбраным посудзе — слова, сказанае ў свой час.
Як залатыя завушніцы і аздоба са шчырага золата, так мудрае дакараньне для ўважлівага вуха.
Залаты пярсцёнак з лепшага золата — мудры, які гаворыць на вуха таму, хто слухае.
Як прахалода сьнегу ў дзень жніва, так верны пасланец для таго, хто паслаў яго, ён ажыўляе душу гаспадара свайго.
Як холад снегу ў дзень жніва, так пасланец верны таму, хто паслаў яго; ён ацверажае яго душу.
Як хмары і вецер без дажджу, так чалавек, які хваліцца падарункам фальшывым.
Хмары і вецер без дажджу — гэтак вядомы чалавек фанабэрысты і які не выконвае абяцанняў.
Цярплівасьцю пераканаеш начальніка, і лагодны язык ломіць костку.
Цярплівасць кіраўніка зробіць падатлівым, а мяккі язык зломіць косці.
[Як] знайшоў мёд, еш, колькі трэба табе, каб ты не пераеў і не званітаваў.
Ты знайшоў мёд? З’еш, колькі табе трэба, каб часам, наеўшыся, не вырыгнуць яго.
Стрымай нагу тваю ад дому бліжняга твайго, каб ты не надакучыў яму і каб ён не ўзьненавідзеў цябе.
Утрымай нагу тваю ад дому блізкага твайго, каб, усім задаволены, ён не ўзненавідзеў цябе.
Як мачуга, меч і вострая страла, так чалавек, які кажа фальшывае сьведчаньне супраць бліжняга свайго.
Молат, і меч, і вострая страла — гэта чалавек, які гаворыць ілжывае сведчанне супраць блізкага свайго.
Як гнілы зуб і кульгавая нага, так надзея на ліхадзея ў дзень бедства.
Гнілы зуб і хісткая нага — гэта той, хто ў дзень бяды спадзяецца на ненадзейнага.
Як здымаць адзеньне ў халодны дзень, як [ліць] воцат на салетру, так сьпяваць песьні засмучанаму сэрцу.
Як плашч здымаць у халодны дзень, як выліваць воцат у соду — так спяваць песні сумнаму сэрцу.
Калі ненавісьнік твой галодны, накармі яго хлебам, калі смагне, напаі яго вадою,
Калі непрыяцель твой галодны, накармі яго; калі смагне — напаі яго:
бо гэтым вугольле зьбіраеш на галаву ягоную, і ГОСПАД аднагародзіць табе.
бо вуголле пякучае збярэш ты на галаву яго, а Госпад адплаціць табе.
Паўночны вецер прыганяе дождж, а язык абмоўніка [прыносіць] гнеў на тварах.
Паўночны вецер спараджае дажджы, а язык, што паклёпнічае, — сумны твар.
Лепей жыць у куце на даху, чым са сварліваю жонкаю ў прасторным доме.
Лепш сядзець у кутку на гарышчы, чым з жонкай сварлівай у агульным доме.
Як халодная вада для стомленай душы, так добрыя весткі з далёкага краю.
Як халодная вада для душы, што смагне, так добры вястун — з далёкай краіны.
Як скаламучанае жарало і зьнішчаная крыніца, так праведнік, які падае перад бязбожнікам.
Крыніца, патурбаваная нагою, і ручай сапсаваны — гэта справядлівы, што падае перад бязбожнікам.
Як нядобра есьці шмат мёду, так дамагацца сваёй славы ня ёсьць слава.
Нядобра есці занадта мёду, і здабыццё славы не ёсць слава.
Як горад зруйнаваны і без муроў, так чалавек, які не валодае духам сваім.
Горад разбураны і без муроў — гэта чалавек, які не можа валодаць духам сваім.
