Выслоўяў Саламонавых 29 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Чарняўскага 2012

 
 

Чалавек, які на дакараньне робіць цьвёрдым карак свой, раптоўна будзе зьнішчаны, і ня будзе аздараўленьня.
 
Чалавек, які з цвёрдай шыяй пагарджае абвінавачваннямі, — раптам будзе знішчаны, і без вылячэння.

Калі памнажаюцца праведнікі, радуецца народ, а калі пануе бязбожнік, народ стогне.
 
З памнажэння справядлівых узвесяліцца народ; а ў валадаранне бязбожніка народ будзе стагнаць.

Чалавек, які любіць мудрасьць, радуе бацьку свайго, а той, які сябруе з распусьніцамі, распускае маёмасьць.
 
Чалавек, які любіць мудрасць, радуе бацьку свайго; а хто корміць распуснікаў — згубіць маёмасць.

Валадар правасудзьдзем умацоўвае зямлю, а чалавек, які [любіць] дары, руйнуе яе.
 
Цар у справядлівасці ўзвышае дзяржаву; чалавек, што прымае падарункі, разбурыць яе.

Чалавек, які лісьлівіць бліжняму свайму, стаўляе сетку нагам ягоным.
 
Хто ліслівіць падманна блізкаму, ставіць сіло на ногі яго.

У злачынстве ліхога чалавека пастка [для яго], а праведнік сьпявае і радуецца.
 
У граху несправядлівы чалавек захопліваецца пасткай, а справядлівы ўзрадуецца і ўзвесяліцца.

Праведнік ведае справу ўбогіх, а бязбожнік і ня думае ведаць [яе].
 
Справядлівы ведае справу бедных, а бязбожнік не мае ведаў.

Блюзьнеры ўзбураюць горад, а мудрыя ўтаймоўваюць гнеў.
 
Людзі небяспечныя горад раз’ядноўваюць, а мудрыя — утаймоўваюць абурэнне.

Мудры чалавек, судзячыся з неразумным, і злуецца, і сьмяецца, і ня мае спакою.
 
Мудры чалавек, калі паспрачаецца ў судзе з бязглуздым, — хай гневаецца ён, хай смяецца, — не знойдзе супакою.

Людзі крывавыя ненавідзяць беззаганнага, а правыя дбаюць пра душу ягоную.
 
Крыважэрныя ненавідзяць чыстасардэчнага; а справядлівыя рупяцца пра жыццё яго.

Дурань выяўляе ўвесь свой дух, а мудры затрымлівае яго на пазьней.
 
Бязглузды выяўляе ўвесь свой гнеў, а мудры ўціхамірвае яго развіццё.

Калі пан зважае на словы фальшывыя, тады бязбожныя ўсе, што служаць яму.
 
Кіраўнік, калі ахвотна слухае словы маны, мае ўсіх слуг — бязбожнікаў.

Бядак і прыгнятальнік сустракаюцца, сьвятло вачам іх абодвух дае ГОСПАД.
 
Бедны сустракаецца з прыгнятальнікам, а Госпад дае святло для вачэй абаіх.

Валадар, які судзіць убогіх паводле праўды, умацуе пасад свой на вякі.
 
Цар, што па праўдзе судзіць бедных, — пасад яго будзе ўмацаваны назаўсёды.

Дубец і дакор даюць мудрасьць, а дзіцё, пакінутае [само сабе], — сорам для маці яго.
 
Дубец і выкрыванне даюць мудрасць; а юнак, які пакідаецца на сваю волю, асаромлівае маці сваю.

Калі памнажаюцца бязбожнікі, памнажаюцца злачынствы, але праведнікі ўбачаць падзеньне іх.
 
У мностве бязбожнікаў будуць множыцца злачынствы, і справядлівыя ўбачаць іх пагібель.

Карай сына твайго, і ён дасьць табе супачыць, і дасьць асалоду для душы тваёй.
 
Навучай свайго сына: ён і супакоіць цябе, і дасць асалоду душы тваёй.

Без [прароцкага] відзежу народ неакелзаны, а хто захоўвае закон, той шчасьлівы.
 
Калі не хапае зроку, народ будзе раз’яднаны; шчасны, хто беражэ законнасць.

Словамі ня будзе настаўлены слуга, бо хоць зразумее, але ня дасьць адказу.
 
Словамі не можа быць навучаны слуга, бо разумее і пагарджае адказам.

Ці бачыў ты чалавека, хуткага на словы? На дурня большая надзея, чым на такога.
 
Бачыў ты чалавека спрытнага ў размове? Неразумны будзе мець надзею больш за яго.

Калі з маленства песьціць слугу свайго, урэшце, той станецца гаспадаром.
 
Хто гадуе з дзяцінства слугу свайго ў раскошы — потым ён зведае яго свавольным.

Гняўлівы чалавек усчынае звадку, а раз’юшаны [ўчыняе] багата правінаў.
 
Гняўлівы чалавек узбуджае сваркі, а той, хто ахвочы на гнеў, будзе болей схільны да граху.

Пыха чалавека прыніжае яго, а пакорлівы духам здабудзе славу.
 
Пыхлівасць чалавека панізіць яго, а пакорлівы духам здабудзе славу.

Хто супольнічае са злодзеем, ненавідзіць душу сваю, ён чуе праклёны, але не выяўляе [гэтага].
 
Хто дзеліцца са злодзеем — ненавідзіць душу сваю, ён чуе ўпрошванне — і не выказвае гэтага.

Страх перад чалавекам стаўляе пастку, а хто спадзяецца на ГОСПАДА, будзе ў бясьпецы.
 
Страх перад чалавекам ставіць пастку, а хто ўскладае надзею на Госпада — будзе падтрыманы.

Шмат хто шукае аблічча пана, але ГОСПАД судзіць чалавека.
 
Многія шукаюць прыхільнасці кіраўніка, а суд для кожнага паходзіць ад Госпада.

Агіда для праведнікаў — чалавек беззаконны, а для бязбожніка агідны той, што [ідзе] простым шляхам.
 
Справядлівыя грэбуюць бязбожным чалавекам; а бязбожнікі грэбуюць тымі, хто на вернай дарозе.