Выслоўяў Саламонавых 14 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Чарняўскага 2012

 
 

Мудрыя жонкі ладзяць дом, але дурныя бураюць яго рукамі сваімі.
 
Мудрая жонка будуе дом свой, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.

Хто ходзе пасьціваю дарогаю, тый баіцца СПАДАРА, але крутадушны на дарогах сваіх грэбуе Ім.
 
Таго, хто ідзе вернай дарогай, адцураецца той, хто ідзе ганебным шляхам.

У вуснах дурнога атожыла пыхі, але вусны мудрых ахараняюць іх.
 
У вуснах бязглуздага — дубец пыхлівасці, а вусны мудрых берагуць іх.

Ідзе няма валоў, там ясьлі парожныя, але шмат прыбытку ад сілы вала.
 
Дзе няма быкоў, там стойла пустое; і шмат выгод — у моцы быка.

Праўдзівая сьветка ня будзе маніць, але сьветка манлівая нахукае маны.
 
Праўдзівы сведка не лжэ, а хітры сведка пашырае хлусню.

Скалазуб шукае мудрасьці, і не знаходзе; але веда лягкая таму, хто разумее,
 
Насмешнік шукае мудрасці і не знаходзіць, а для разважлівых веды даступныя.

Прайдзі ля неразумнае людзіны, і ня знойдзеш разумных вуснаў.
 
Ад бязглуздага чалавека адыдзі, бо не знойдзеш вуснаў разважлівых.

Мудрасьць разважных — знацьцё дарогі свае, дурнота ж дурных — ашука.
 
Мудрасць разумнага — пазнанне свайго шляху, а неразумнасць бязглуздых — блуканне.

Дурныя робяць насьмех ізь віны, але меж справядлівых — зычлівасьць.
 
Бязглуздыя не звяртаюць увагі на грэх, а сярод справядлівых застанецца ласка.

Сэрца знае гарчэль душы свае, і чужнік не падзеле яго радасьці.
 
Сэрца ведае гаркоту душы сваёй, і ў радасць яго не ўмяшаецца чужы.

Дом нягодных абурыцца, але будан пасьцівых закрасуе.
 
Дом бязбожнікаў разваліцца, а хорамы справядлівых будуць расці.

Бывае, дарога людзіне простаю, але канец яе — дарогі сьмерці.
 
Ёсць дарога, што здаецца чалавеку справядлівай, але ўрэшце рэшт вядзе яна да смерці.

І ў часе сьмеху баліць сэрца, і канцом самае радасьці бывае смутак.
 
Сэрца змешваецца з сумам нават у час смеху, а смутак захоплівае канец радасці.

Упорлівы сэрцам насыціцца дарогамі сваімі, а добрая людзіна — сваімі.
 
Шляхамі сваімі будзе задаволены бязглузды, а чалавек добры будзе вышэй за іх.

Просты вера кажнаму слову, але разважны разумее сьцежку сваю.
 
Легкаверны верыць кожнаму слову, а разважлівы абдумвае крокі свае.

Мудры баіцца й адхінаецца ад ліха, але дурны шалее й пэўны.
 
Мудры баіцца і пазбягае зла, а бязглузды злоўжывае і разлічвае на сябе.

Апрысак наробе дурноты, але людзіну нягодных задумаў ненавідзяць.
 
Нецярплівы зробіць бязглуздасць, а чалавек хітры — нявідны.

Простым спадзець дурнота, але разважныя каранаваны ведаю.
 
Легкаверныя авалодваюцца бязглуздасцю, а разважлівыя вызначаюцца ведамі.

Благія паклоняцца добрым, нягодныя — у брамах справядлівага.
 
Ліхія схіляюцца перад добрымі, а бязбожнікі — перад дзвярамі справядлівых.

Нават прыяцель ненавідзе беднага, але шмат любячых багатага.
 
Бедны будзе нявідны нават для свайго самага блізкага, а ў багатых — шмат сяброў.

Хто грэбуе прыяцелям сваім, грэша; але шчасьлівы, хто міласэрны да беднага.
 
Хто адцураецца блізкага свайго — грашыць, а хто шкадуе бедных — шчасны.

Ціж ня мыляцца задумляючыя ліха? але міласэрдзе а праўда ў тых, што думаюць праз дабро.
 
Ці не блукаюць тыя, што чыняць ліха? Міласэрнасць і праўда — для тых, хто робіць дабро.

З кажнае працы дастатак, але з пустое гаворкі адно нястача.
 
Ва ўсялякай працы будзе прыбытак, а слова вуснаў накіроўвае толькі да беднасці.

Карона мудрых ё багацьцям іхным, але дурата неразумных — дурнота.
 
Вянок мудрых — іх багацце, а неразумнасць бязглуздых — глупства.

Вывальняе душу праўдзівая сьветка, але ашуканьнік дзьмухае ашукаю.
 
Верны сведка вызваляе душы, а крывадушнік — пашырае хлусню.

У страху Божым моцная пэўнасьць, і дзеці ягоныя будуць мець прытулішча.
 
У шанаванні Госпада — цвёрдая ўпэўненасць, і сынам Яго будзе надзея.

Страх СПАДАРОЎ — жарало жыцьця, каб сьцерагчыся пасадак сьмерці.
 
Шанаванне Госпада — крыніца жыцця, што ўхіляецца ад путаў смерці.

У множасьці люду пазор каралёў, а як мала люду — зьнішчэньне князя.
 
У мностве народа — годнасць цара, у невялікай колькасці народа — пагібель валадара.

Памальны да гневу — вялікага розуму, але апрысак павялічае шал.
 
Хто цярплівы, тым кіруе вялікая разважлівасць; хто нецярплівы — павялічвае бязглуздасць.

Здаровае сэрца — жыцьцё целу, але завіднасьць — гніцьцё ў касьцёх.
 
Жыццё для цела — здароўе сэрца, зайздрасць — гніенне касцей.

Хто ўціскае беднага, зьневажае Стварыцеля яго; а хто сьціць Яго, мае міласэрдзе да беднага.
 
Хто гоніць беднага — той упікае яго Творцу; шануе Яго той, хто шкадуе бедных.

За ліха свае будзе адпіхнёны нягодны, але справядлівы пры сьмерці сваёй мае надзею.
 
Уласнай сапсаванасцю будзе забіты бязбожнік, а справядлівы спадзяецца на несапсаванасць сваю.

У сэрцу разумнага супачывае мудрасьць і сярод неразумных аказуецца.
 
У сэрцы разважлівага знаходзіцца мудрасць, а сярод бязглуздых яна знойдзецца?

Справядлівасьць павышае народ, а грэх — брыда людам.
 
Справядлівасць узвышае народ, а несправядлівасць — грэх народаў.

Зычлівасьць каралеўская да мудрага слугі, але гнеў ягоны на тога, што прычыняе сорам.
 
Дапушчаны да цара — разумны слуга, а гнеў выклікае той, хто дзейнічае ганебна.