3 царстваў 10 разьдзел

Трэйцяя кніга царстваў
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Яна Станкевіча

 
 

Царыца Сабы, пачуўшы пра славу Саламона — у гонар імя Госпада, — прыбыла пераканацца ў яго мудрасці.
 
І караліца Шэвы пачула праз славу Салямонаву ўзглядам імені СПАДАРОВАГА; яна прыехала выпрабаваць яго загадкамі.

І ўвайшла яна ў Ерузалім з вялікай світай і багаццем, з вярблюдамі, якія неслі духмянасці, і вялікае мноства золата, і каштоўныя камяні, прыбыла яна да Саламона і гаварыла з ім пра ўсё, што мела яна ў сваім сэрцы.
 
І прыехала яна да Ерузаліму зь цяжкім паездам: зь вярблюдамі, накладзенымі пахамі, і вялікаю множасьцю золата, і дарагім каменьням; і прышла да Салямона, і гутарыла зь ім праз усе, што было ў яе на сэрцу.

І Саламон растлумачыў ёй усё, што яна яму казала: і не было слова, якое было б невядомым цару і на што ён не мог адказаць ёй.
 
І зьясьніў ёй Салямон усі словы ейныя, і ня было нічога няведамнага каралю, чаго б ён не зьясьніў ёй.

А царыца Сабы, бачачы вялікую мудрасць Саламона і дом, які ён збудаваў,
 
І абачыла караліца Шэўская ўсю мудрасьць Салямонаву, і дом, каторы ён пастанавіў,

і багацце стравы яго стала, і дамы паслугачоў, і рад памочнікаў, і адзенне іх, і чарнікаў, і цэласпаленні, якія ён ускладаў Госпаду ў святыні, была ў захапленні
 
І ежу за сталом ягоным, і як сядзелі слугі ягоныя, і ўходы слугаў ягоных, і іхныя ўборы, і чашнікаў ягоных, і ўсходы, каторымі ён узыходзіў да дому СПАДАРОВАГА; і заняло ёй дух.

і сказала цару: «Праўдзівай была тая гаворка, якую я чула ў зямлі сваёй, пра справы твае і пра мудрасць тваю!
 
І сказала каралю: «Праўдзівае было слова, што я чула ў сваёй зямлі праз справы твае і праз мудрасьць тваю;

І я не верыла тым, хто расказваў мне пра гэта, пакуль сама не прыйшла і не ўбачыла вачамі сваімі і не пераканалася, што нават паловы не сказалі мне; большая твая мудрасць і багацці, чым тая слава, пра якую я чула.
 
Ня верыла я, адылі, словам, пакуль не прыбыла, і не пабачылі вочы мае: і вось, імне й палавіцы не сказалі. Перайшоў ты мудрасьцяй і багацьцям чутку, што я чула.

Шчасныя людзі твае і шчасныя паслугачы твае, — тыя, якія стаяць заўсёды перад табою і чуюць мудрасць тваю!
 
Дабраславёныя людзі твае, дабраславёныя гэтыя служцы твае, каторыя кажначасна становяцца перад табою, чуюць мудрасьць тваю!

Хай будзе дабраславёны Госпад, Бог твой, Якому спадабаўся ты і Які пасадзіў цябе на пасад Ізраэля, таму што будзе любіць Госпад Ізраэль вечна, і Ён паставіў цябе царом, каб ты чыніў суд і справядлівасць».
 
Хай будзе дабраславёны СПАДАР, Бог твой, Каторы зычыў пасадзіць цябе на пасад Ізраеляў! Бо СПАДАР любе Ізраеля на векі, затым пастанавіў Ён цябе за караля, чыніць суд а справядлівасьць».

Дык дала яна цару сто дваццаць талентаў золата, і вельмі шмат духмянасцей, і каштоўных камянёў; і не было ніколі болей падаравана вострых духмяных прыпраў, чым падаравала царыца Сабы цару Саламону.
 
Дала яна каралю сто дваццаць таланяў золата, і вялікую множасьць пахаў, і дарагое каменьне; ніколі яшчэ ня прыходзіла такая множасьць пахаў, якую дала караліца Шэўская каралю Салямону.

Але і караблі Гірама, тыя, якія прывозілі з Афіра золата, таксама прывозілі з Афіра вельмі многа чырвонага дрэва і каштоўных камянёў.
 
І таксама караб Гірамаў, што прывозіў золата з Офіру, прывёз із Офіру вялікую множасьць чырвонага дзерва і дарагога каменьня.

І з дрэва чырвонага цар зрабіў праход для святыні Госпада і для палаца царскага, і гуслі і арфы для спевакоў. І ніколі не было дастаўлена столькі чырвонага дрэва, і не бачана такога па сённяшні дзень.
 
І зрабіў кароль із гэтага чырвонага дзерва поручні да дому СПАДАРОВАГА і да дому каралеўскага, і гарпы, і псалтыры пяюном. Ніколі ня прыходзіла толькі чырвонага дзерва і ня бачана было дагэнуль.

А цар Саламон даў царыцы Сабы ўсё, што яна хацела і прасіла ў яго, звыш таго, чым ён адарыў яе з царскай шчодрасцю. Павярнулася яна і пайшла ў зямлю сваю са сваімі паслугачамі.
 
І кароль Салямон даў караліцы ўсе, чаго яна зычыла й чага прасіла, звыш тога, чым падараваў яе кароль Салямон пакаралеўску. І ад’ехала яна, і паехала назад да зямлі свае, яна а ўсі слугі ейныя.

А вага золата, якое штогод дастаўлялася Саламону, была шэсцьсот шэсцьдзесят шэсць талентаў золата,
 
І была вага золата, што прыходзіла Салямону кажны год, шасьцьсот шасьцьдзясят шэсьць таланяў залатых,

апрача таго, што прыходзіла праз падаткі ад падданых і ад гандлю купцоў, і ад усіх цароў арабскіх, і ад усіх кіраўнікоў краіны.
 
Звыш тога, што ад падарожнікаў, і ад торгу купцоў, і ад усіх каралёў Арабскіх, і ад вайводцаў краю.

І зрабіў цар Саламон дзвесце шчытоў з чыстага золата, шэсцьсот сікляў золата даў ён для кожнага шчыта,
 
І зрабіў кароль Салямон дзьвесьце вялікіх шчытоў з каванага золата; па шасьцьсот сыкляў пайшло на кажны шчыт;

і трыста меншых шчытоў з добрага золата; на кожны такі шчыт пайшло тры міны золата; і паставіў іх цар у доме з лесу лібанскага.
 
І трыста шчытоў з каванага золата; па тры міны золата пайшло на кажны шчыт; і пастанавіў іх кароль у доме Лібанскага лесу.

Потым зрабіў цар вялікі пасад з косці слановай, і абцягнуў яго цёмна-жоўтым золатам.
 
І зрабіў кароль вялікі пасад із сланёвае косьці, пацягнуў яго ачышчаным золатам.

Да пасада вялі шэсць прыступак, і верх пасада быў ззаду круглы, і пара парэнчаў, што знаходзіліся з абодвух бакоў пасада, і пры парэнчах стаялі два львы;
 
У пасадзе было шэсьць уступцоў, і верх пасаду быў круглы на задняй часьці яго, і былі поручні з абодвых бакоў месца сядзеньня, і два лявы стаялі ля поручняў;

і на шасці прыступках з абодвух бакоў стаяла дванаццаць ільвянят; ні ў адным царстве не было зроблена нічога падобнага.
 
І двананцаць лявоў стаялі там на шасьцёх уступцох паабапал. Ня было зроблена так у ні водным каралеўстве.

Але і ўсе пасудзіны, з якіх піў цар Саламон, былі залатыя, і з найчысцейшага золата быў увесь посуд у доме з лесу лібанскага; нічога не было са срэбра, бо не мела яно ніякай каштоўнасці ў часы Саламона,
 
І ўсі судзіны піць у караля Салямона былі залатыя, і ўсе судзьдзе ў доме лесу Лібанскага з таўстога золата; із срэбра нічога ня было, бо срэбра за дзён Салямонавых мелі за нішто;

таму што караблі Тарсіса, якія належалі цару разам з караблямі Гірама, раз у тры гады, прывозілі морам золата, і срэбра, і слановую косць, і малпаў, і паўлінаў.
 
Бо ў караля быў на мору Тарсыскі караб із караблём Гірамовым; раз на тры гады прыходзіў Тарсыскі караб, прывозячы золата а срэбра а сланёвую косьць а налпы а павы.

Таму цар Саламон багаццем і мудрасцю перавышаў усіх цароў зямлі.
 
І пераходзіў кароль Салямон багацьцям і мудрасьцю ўсіх каралёў зямлі.

І ўся зямля хацела пабачыць аблічча Саламона і паслухаць мудрасць яго, якую даў Бог у сэрца яго.
 
І ўся зямля шукалі віду Салямонавага, каб паслухаць мудрасьці ягонае, каторую даў Бог яму ў сэрца.

І кожны з іх прыносіў яму дары: срэбны і залаты посуд, адзенне, зброю, а таксама вострыя духмяныя прыправы, і коней, і мулаў кожны год.
 
І яны прыносілі яму кажны дар свой, судзьдзе срэбнае а судзьдзе залатое а адзецьці а зброю а пахі, коні а мулы кажнага году.

І набраў Саламон калясніц і коннікаў, і меў ён тысячу чатырыста калясніц і дванаццаць тысяч коннікаў; і размясціў ён іх па гарадах калясніц і з царом у Ерузаліме.
 
І павялічыў Салямон цялежкі а коньнікаў; у яго было тысяча чатырыста цялежкаў і двананцаць тысячаў коньнікаў; і разьмясьціў ён іх па цялежкавых местах і пры каралю ў Ерузаліме.

І зрабіў ён так, што срэбра было ў Ерузаліме, што камянёў; і даў столькі кедраў, колькі сікамор расце ў Сэфэлі.
 
І даў кароль срэбра ў Ерузаліме, як каменьня, а кедры зрабіў ён як сыкоморы, што ў далінах, подле множасьці.

І прыводзілі Саламону коней з Егіпта і з Коа, бо купцы царскія куплялі коней у Коа па вызначаным кошце.
 
Стаенныя коні Салямонавы былі зь Ягіпту а з Куі; каралеўскія купцы куплялі іх за грошы з Куі.

І калясніца, якая выходзіла з Егіпта, каштавала шэсцьсот сікляў срэбра, і конь — сто пяцьдзесят; такім чынам, праз іх рукі прадавалася гэта ўсім царам Сірыі.
 
Цялежкі даставалі ў Ягіпце й вывозілі за шасьцьсот срэбра, а каня за сто пяцьдзясят. Гэтак жа яны рукамі сваімі дастаўлялі каралём Гэціцкім а каралём Арамейскім.