Мацьвея 5 разьдзел

 

 

Убачыўшы натоўпы, Ён узыйшоў на гару, і, калі сеў, падыйшлі да Яго вучні Ягоныя.

 

A bačačy hramady, Jezus uzyjšoŭ na haru i, kali sieŭ, padyjšli da jaho wučni jahony[1]

І Ён, расчыніўшы вусны Свае, навучаў іх, кажучы:

 

i jon, adčyniŭšy wusny swaje, nawučaŭ ich, kažučy:

«Шчасьлівыя ўбогія духам, бо іх ёсьць Валадарства Нябеснае.

 

Bahasłaŭleny ŭbohija ducham, bo ich jość karaleŭstwa niabiesnaje.[2]

Шчасьлівыя тыя, што плачуць, бо яны будуць суцешаныя.

 

Bahasłaŭleny cichija, bo jany zaŭładajuć ziamloju.[3]

Шчасьлівыя ціхія, бо яны возьмуць у спадчыну зямлю.

 

Bahasłaŭleny, katoryja płačuć, bo jany buduć paciešany.[4]

Шчасьлівыя тыя, што прагнуць і смагнуць праведнасьці, бо яны будуць насычаныя.

 

Bahasłaŭleny, katoryja prahnuć i smahnuć sprawiadliwaści, bo jany buduć nasyčany.[5]

Шчасьлівыя міласьцівыя, бо яны будуць памілаваныя.

 

Bahasłaŭleny miłasernyja, bo jany miłaserdzie atrymajuć.

Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.

 

Bahasłaŭleny čystyja sercam, bo Jany Boha buduć widzieć.

Шчасьлівыя міратворцы, бо яны сынамі Божымі будуць названыя.

 

Bahasłaŭleny supakoj čyniačyja, bo jany buduć nazwany synami Božymi.

Шчасьлівыя тыя, каго перасьледуюць за праведнасьць, бо іх ёсьць Валадарства Нябеснае.

 

Bahasłaŭleny, katoryja cierpiać praśled dziela sprawiadliwaści, bo ich jość karaleŭstwa niabiesnaje.[6]

Шчасьлівыя вы, калі дзеля Мяне будуць зьневажаць вас, і перасьледаваць, і казаць усякае злое слова хлусьліва.

 

Bahasłaŭleny wy, kali was buduć łajać, i praśledawać, i ŭsiakaje zło prociŭ was hawaryć, łhučy dziela mianie:

Радуйцеся і весяліцеся, бо вялікая нагарода вашая ў небе; бо так перасьледавалі прарокаў, якія былі раней за вас.

 

ciešciesia i wiesialeciesia, bo naharoda wašaja wialikaja ŭ niebie; bo tak praśledawali prarokaŭ, jakija byli pierad wami.

Вы — соль зямлі. Калі ж соль згубіць сілу, то чым зробіш яе салёнаю? Яна ўжо ні на што не надаецца, хіба толькі выкінуць яе вон на патаптаньне людзям.

 

Wy jość sol ziamli, kali-ž sol źwiatreje, to čym jaje zrabić salonaj? Jana nikudy bolej nia warta, jak tolki wykinuć jaje won i kab jaje pataptali ludzi.[7]

Вы — сьвятло сьвету. Ня можа схавацца горад, які стаіць на вяршыні гары.

 

Wy jość świetłaść świetu; nia moža skrycca horad pałožany na hare.[8]

Ніхто не запальвае сьвечку, каб паставіць яе пад пасудзінай, але на сьвечніку, і яна сьвеціць усім, хто ёсьць у доме.

 

I nie zapalwajuć świečku, i nia stawiać jaje pad pasudzinaj, ale na lichtar, kab świaciła ŭsim, što jość u domie.

Гэтак няхай сьвятло вашае сьвеціць перад людзьмі, каб яны бачылі вашыя добрыя справы і славілі Айца вашага, Які ў небе.

 

Tak niachaj światło wašaje świecić pierad ludźmi, kab jany bačyli wašyja dobryja čyny i sławili Ajca wašaha, katory jość u niebie.[9]

Ня думайце, што Я прыйшоў парушыць Закон ці Прарокаў; не парушыць прыйшоў Я, але споўніць.

 

Nia dumajcie, što ja pryjšoŭ skasawać Zakon abo prarokaŭ; nia pryjšoŭ ja kasawać, ale dapoŭnić.

Бо сапраўды кажу вам: пакуль не праміне неба і зямля, аніводная ёта ці рыска не праміне з Закону, пакуль ня станецца ўсё.

 

Sapraŭdy-ž kažu wam: pakul nie praminie nieba i ziamla, nie zahinie aniwodnaja jota, aniwodnaja ryska z Zakonu, až pakul usio staniecca.

Вось жа, хто парушыць адно з гэтых найменшых прыказаньняў і навучыць гэтаму людзей, той найменшым названы будзе ў Валадарстве Нябесным; а хто выканае і навучыць, той вялікім названы будзе ў Валадарстве Нябесным.

 

Dyk chto-b skasawaŭ adno z hetych najmienšych prykazańniaŭ i tak-by nawučaŭ ludziej, budzie nazwany najmienšym u karaleŭstwie niabiesnym; a chto-b čyniŭ i nawučaŭ, toj budzie nazwany wialikim u karaleŭstwie niabiesnym.[10]

Бо кажу вам: калі праведнасьць вашая не перавысіць [праведнасьці] кніжнікаў і фарысэяў, вы ня ўвойдзеце ў Валадарства Нябеснае.

 

Bo kažu wam, što kali waša sprawiadliwaść nia budzie bujniejšaj, jak knižnikaŭ i faryzejaŭ, nia ŭwojdziecie ŭ karaleŭstwa niabiesnaje.[11]

Вы чулі, што сказана старадаўнім: “Не забівай, а хто заб’е, падлягае суду”.

 

Wy čuli, što skazana staradaŭnym: "Nie zabiwaj, a chto-b zabiŭ, budzie padlehły sudu" (Wychad. 20, 13).

А Я кажу вам, што ўсякі, хто гневаецца на брата свайго дарэмна, падлягае суду; а хто скажа брату свайму: “Нікчэмны”, падлягае сынэдрыёну, а хто скажа: “Дурань”, падлягае гееньне вогненай.

 

A ja wam kažu, što kožny, chto hniewajecca na brata swajho, budzie padlehły sudu, a chto-b skazaŭ na brata swajho "niahodnik", budzie padlehły sudu najwyšejšamu, a chto-b skazaŭ "biazbožnik", budzie padlehły piakielnamu ahniu.[12]

Дык калі ты прынясеш дар твой на ахвярнік, і там узгадаеш, што брат твой мае нешта супраць цябе,

 

Dyk kali ty achwiaruješ dar swoj da aŭtara i tam prypomniš, što brat twoj maje niešta prociŭ ciabie,

пакінь дар твой перад ахвярнікам і пайдзі перш пагадзіся з братам тваім, а тады, прыйшоўшы, прынясі дар твой.

 

pakiń tam pierad aŭtarom swoj dar i idzi pierš pahadzisia z bratam swaim, a tady wiarnuŭšysia achwiaruješ dar swoj.

Пагадзіся з супраціўнікам тваім хутчэй, пакуль ты яшчэ ў дарозе з ім, каб супраціўнік не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя не аддаў бы цябе паслугачу, і ня быў ты кінуты ў вязьніцу.

 

Hadzisia z swaim praciŭnikam skora, pakul jašče ŭ darozie z im, kab časam praciŭnik nie addaŭ ciabie sudździ, a sudździa nie addaŭ ciabie słuzie i kab nie pasadzili ciabie ŭ wastroh.[13]

Сапраўды кажу табе: ты ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга кадранта.

 

Sapraŭdy kažu tabie: nia wyjdzieš datul, pakul nie addasi apošniaha hrošyka.

Вы чулі, што сказана старадаўнім: “Не чужалож”.

 

Wy čuli, što skazana staradaŭnym: "Nie čužałož" (Wych. 20, 14),

А Я кажу вам, што ўсякі, хто глядзіць на жанчыну, жадаючы яе, ужо чужаложыць з ёю ў сэрцы сваім.

 

a ja wam kažu, što kožny, chto hladzić na žančynu, užo sahrašyŭ z jeju ŭ sercy swaim.

Калі ж правае вока тваё згаршае цябе, вырві яго і кінь ад сябе, бо лепш табе, каб загінуў адзін з членаў тваіх, а ня ўсё цела тваё было ўкінута ў геенну.

 

Kali-ž prawaje woka twajo ŭwodzić ciabie ŭ hrech, wyrwi jaho i kiń ad siabie, bo lepš dla ciabie, kab zhinuŭ adzin z twaich členaŭ, čymsia ŭsio cieła twajo mieła być kinutym u piekła.[14]

І калі правая рука твая згаршае цябе, адсячы яе і кінь ад сябе, бо лепш табе, каб загінуў адзін з членаў тваіх, а ня ўсё цела тваё было ўкінута ў геенну.

 

I kali prawaja ruka twaja ŭwodzić ciabie ŭ hrech, adsiačy jaje i kiń ad siabie, bo lepš dla ciabie, kab zhinuŭ adzin z twaich členaŭ, čymsia ŭsio cieła twajo mieła iści ŭ piekła.

Сказана таксама, што, калі хто разлучаецца з жонкаю сваёю, няхай дасьць ёй развод.

 

I skazana tak tak-ža: "Chto-b pakidaŭ swaju žonku, niachaj daść joj razwodny list" (Paŭł. Pr. 24, I),[15]

А Я кажу вам: хто разлучаецца з жонкаю сваёю не з прычыны распусты, той робіць яе чужаложніцай, і хто жэніцца з разьведзенай, той чужаложыць.

 

a ja wam kažu: što kožny, chto-b pakinuŭ swaju žonku, akramia pryčyny čužałožstwa, prywodzić jaje da čužałožstwa, a chto-b ažaniŭsia z pakinienaj, čužałožyć.[16]

Яшчэ чулі вы, што сказана старадаўнім: “Не прысягай фальшыва, але спаўняй перад Госпадам прысягі твае”.

 

Wy čuli jašče, što skazana staradaŭnym: "Nie prysiahaj na niapraŭdu, ale spaŭniaje pierad Boham prysiahi twaje" (Łewit. 19, 12).

А Я кажу вам: не прысягай зусім, ані небам, бо яно — пасад Божы;

 

A ja wam kažu: anijak nie prysiahajcie — ani na nieba, bo jano tron Božy,[17]

ані зямлёю, бо яна — падножжа ног Ягоных, ані Ерусалімам, бо ён — горад вялікага Валадара;

 

ani na ziamlu, bo jana padnožžam noh jahonych, ani na Jeruzalim, bo jon horad wialikaha karala.

ані галавою сваёю не прысягай, бо ня можаш аніводнага воласу зрабіць белым ці чорным.

 

I nie prysiahaj na haławu swaju, bo nia možaš zrabić niwodnaha wołasa biełym abo čornym.

Але няхай будзе слова вашае: “Так, так”, “Не, не”, а што больш таго, тое ад злога.

 

Ale niachaj budzie mowa wašaja: "tak, tak", "nie, nie", a što bolej za hetaje, ad złoha jość.[18]

Вы чулі, што сказана: “Вока за вока і зуб за зуб”.

 

Wy čuli, što skazana: Woka za woka i zub za zub" (Wychad. 21, 24).[19]

А Я кажу вам: не праціўцеся злому, але, хто ўдарыць цябе ў правую шчаку тваю, павярні да яго і другую,

 

A ja wam kažu: nie supraciŭlajciesia złomu, ale chto kali ŭdaryć ciabie ŭ prawuju ščaku, nastaŭ jamu i druhuju,[20]

і хто захоча судзіцца з табою і ўзяць у цябе вопратку, аддай яму і шаты;

 

a tamu, chto choča sudzicca z taboju i ŭziać u ciabie saročku twaju, addaj jamu i wopratku,[21]

і хто прымусіць цябе ісьці з ім адну мілю, ідзі з ім дзьве.

 

i chto-b prymušaŭ ciabie iści tysiaču krokaŭ, dzi z im i druhija dźwie.[22]

Таму, хто просіць у цябе, дай, і ад таго, хто хоча ў цябе пазычыць, не адварочвайся.

 

Prosić chto ŭ ciabie, daj jamu, a chto choča pazyčyć u ciabie, nie adwaročwajsia.

Вы чулі, што сказана: “Любі бліжняга твайго і ненавідзь ворага твайго”.

 

Wy čuli, što skazana: "Lubi bližniaha twajho i miej u nienawiści woraha twajho" (Łewit, 19, 18).[23]

А Я кажу вам: любіце ворагаў вашых, дабраслаўляйце тых, якія праклінаюць вас, рабіце дабро тым, якія ненавідзяць вас, і маліцеся за тых, якія крыўдзяць вас і перасьледуюць вас,

 

A ja wam kažu: Lubiecie worahaŭ wašych, dobra čyniecie tym, katoryja praśledujuć i černiać was,

каб сталіся вы сынамі Айца вашага, Які ў небе, бо Ён узьнімае сонца Сваё над добрымі і злымі і спасылае дождж на праведных і няправедных.

 

kab wy byli synami Ajca wašaha, katory jość u niebie, katory zahadywaje soncu swajmu uschadzić nad dobrymi i błahimi i pasyłaje doždž na sprawiadliwych i niesprawiadliwych.

Бо калі вы любіце тых, якія вас любяць, якая вам нагарода? Ці ж ня так робяць і мытнікі?

 

Bo kali wy lubicie tych, što was lubiać, jakuju-ž naharodu mieć budziecie? Ci-ž nia robiać hetaha i mytniki?

І калі вы вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівае робіце? Ці ж не такім чынам робяць і мытнікі?

 

I kali wy witajeciesia tolki z bratami swaimi, što-ž asabliŭšaje robicie? Ci-ž i pahanie hetaha nia robiać?

Дык будзьце ж дасканалымі, як дасканалы Айцец ваш, Які ў небе.

 

Dyk budźcie daskanalny, jak i Ajciec waš niabiesny daskanalny jość.