Эклезіяста 10 разьдзел
Кніга Эклезіяста, альбо Прапаведніка
Пераклад Антонія Бокуна → Пераклад Васіля Сёмухі
Мёртвая муха робіць сьмярдзючым алей, і вылівае яго знаўца пахошчаў. Больш важыць малое глупства, чым мудрасьць і слава.
Мёртвыя мухі псуюць і смуродзяць пахучую масьць міраварніцы, тое самае робіць малая дурнота шаноўнага чалавека зь яго мудрасьцю й гонарам.
Сэрца мудрага [зьвяртаецца] ў правы бок, а сэрца дурня — у левы.
Сэрца мудрага — праваруч, а сэрца бязглуздага — леваруч.
Нават калі дурны ідзе дарогаю, яму не хапае розуму, і ён пакажа ўсім, што дурны.
І па дарозе, калі дурань ідзе, не стае яму глузду, і кожнаму пакажа, што ён дурны.
Калі гнеў вялікага пана ўзьнімецца супраць цябе, заставайся на месцы сваім, бо цьвярозыя паводзіны залагоджваюць вялікія правіны.
Калі ўспыхне начальніцкі гнеў на цябе, не пакідай свайго месца; бо рахманасьць даводзіць да дараваньня вялікіх правінаў.
Ёсьць ліха, якое я бачыў пад сонцам, нібыта памылка, якая выходзіць ад аблічча ўладара:
Ёсьць зло, якое бачыў я пад сонцам, падобнае да памылкі, якая ад валадара паўстала:
дурань пастаўлены на высокасьці вялікай, а багатыя сядзяць нізка.
на вялікіх вышынях, бывае, сядзіць дурнота, а багатыя нізка садзяцца;
Бачыў я слугаў на конях, і князёў, якія як слугі, ідуць па зямлі.
бачыў я конных рабоў, а князёў, што пеша, нібы рабы, хадзілі.
Хто капае яму, той упадзе ў яе, а таго, хто ломіць агароджу, укусіць зьмяя.
Хто яму капае, той у яе і ўпадзе, і хто разбурае агароджу, таго ўкусіць зьмяя.
Хто перасоўвае камяні, можа скалечыцца імі, і хто коле дровы, можа быць у небясьпецы ад іх.
Хто зносіць каменьне, той можа сябе надсадзіць, і хто коле дровы, той мае пагрозу ад іх.
Калі ступіцца жалезная [сякера] і лязо яе не навострана, трэба больш прыкладаць сілы, але больш карысьці будзе скарыстацца мудрасьцю.
Калі прытупляецца сякера і хтось ляза не навострыць, шмат намогі дадаць давядзецца; перавага плённае дзеі — мудрасьць.
Калі ўкусіць зьмяя незагавораная, няма ўжо карысьці ад таго, хто ўмее загаворваць.
Калі гадзіна ўкусіць без заклінаньня, дык ня лепшы за яе і злоязыкі.
Словы вуснаў мудрага — прыемнасьць, але вусны дурня губяць яго самога.
Слова з вуснаў мудрага — мілата, а вусны дурнога яго ж і нішчаць:
Пачатак словаў вуснаў ягоных — глупота, а канец [прамовы] вуснаў ягоных – ліхое шаленства.
пачатак слоў зь яго вуснаў — глупства, а канец яго казані з вуснаў — шаленства.
Бязглузды памнажае словы, хоць ня ведае чалавек, што будзе потым, і што пасьля яго станецца, хто распавядзе яму?
Дурны шмат чаго нагаворыць, хоць ня ведае чалавек, што будзе, і хто скажа яму, што пасьля яго станецца?
Праца дурняў стамляе іх, бо ня ведае ён [нават], як дайсьці ў горад.
Праца дурнога стамляе яго, бо ён і ня ведае нават дарогі да горада.
Гора табе, зямля, калі валадар твой — юнак, і калі твае князі ад раніцы ядуць.
Гора табе, зямля, калі цар твой — дзіця і калі ўладыкі твае ядуць рана!
Шчасьлівая зямля, калі валадар — сын шляхетных, калі князі ядуць у час [адпаведны] для спасіленьня, а не каб нажэрціся.
Шчасьце табе, зямля, калі цар твой з высокага роду і ўладыкі твае ядуць у назначаны час, каб мацавацца, а не разьядацца!
Дзе лянота, там правісае столь, і дзе апушчаны рукі, там працякае дом.
Ад гультайства і столь прасядае; і як апусьцяцца рукі, дык дом пацячэ.
Дзеля забавы ладзяць банкет, і віно разьвесяляе жыцьцё, а срэбра адказвае за ўсё.
Гасьціны спраўляюць для асалоды, і віно зьвесяляе жыцьцё; а за ўсё адказвае срэбра.
Нават у думцы сваёй не кляні валадара, і ў спальні сваёй не кляні багатага, бо птушкі нябесныя занясуць голас твой, і тыя, што маюць крылы, распавядуць слова.
Нават і ў думках тваіх не ліхаслові цара, і ў спальні тваёй не ліхаслові багатага; бо і птушка нябесная можа словы твае перанесьці, а крылатая — казань тваю пераказаць.
