Эклезіяста 10 разьдзел

Кніга Эклезіяста, альбо Прапаведніка
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Васіля Сёмухі

 
 

Мёртвыя мухі псуюць і нішчаць алеек у слоіку. Малая безразважнасць больш важыць за мудрасць і славу.
 
Мёртвыя мухі псуюць і смуродзяць пахучую масьць міраварніцы, тое самае робіць малая дурнота шаноўнага чалавека зь яго мудрасьцю й гонарам.

Сэрца мудрага [звяртаецца] у правы бок, а сэрца неразумнага — у левы.
 
Сэрца мудрага — праваруч, а сэрца бязглуздага — леваруч.

Нават ідучы дарогаю, дурань, паколькі ён безразважны, кожнаму паказвае, што ен дурны.
 
І па дарозе, калі дурань ідзе, не стае яму глузду, і кожнаму пакажа, што ён дурны.

Калі гнеў таго, хто мае ўладу, узгарыцца супраць цябе, не пакідай свайго месца, бо захаванне супакою спыніць найгоршыя грахі.
 
Калі ўспыхне начальніцкі гнеў на цябе, не пакідай свайго месца; бо рахманасьць даводзіць да дараваньня вялікіх правінаў.

Ёсць ліха, якое ўбачыў я пад сонцам, гэта быццам бы аблуда, што паходзіць ад начальніка:
 
Ёсьць зло, якое бачыў я пад сонцам, падобнае да памылкі, якая ад валадара паўстала:

пастаўлены на высокае становішча неразумны, а багатыя сядзяць нізка.
 
на вялікіх вышынях, бывае, сядзіць дурнота, а багатыя нізка садзяцца;

Убачыў слугаў на конях, а князёў, якія ішлі пешшу, быццам слугі.
 
бачыў я конных рабоў, а князёў, што пеша, нібы рабы, хадзілі.

Хто капае дол, той упадзе ў яго, а таго, хто руйнуе мур, укусіць гадзюка.
 
Хто яму капае, той у яе і ўпадзе, і хто разбурае агароджу, таго ўкусіць зьмяя.

Хто разбівае камяні, будзе скалечаны імі, а хто сячэ дровы, выставіць сябе праз іх на небяспеку.
 
Хто зносіць каменьне, той можа сябе надсадзіць, і хто коле дровы, той мае пагрозу ад іх.

Калі ступіцца сякера і ляза яе не навострыш, больш становіцца працы, але плёнам стараннасці будзе мудрасць.
 
Калі прытупляецца сякера і хтось ляза не навострыць, шмат намогі дадаць давядзецца; перавага плённае дзеі — мудрасьць.

Калі ўкусіць змяя, а замову занядбаюць, то шаптун не будзе мець аніякага плёну.
 
Калі гадзіна ўкусіць без заклінаньня, дык ня лепшы за яе і злоязыкі.

Словы ў вуснах мудрага — ласка, але вусны безразважнага пагубяць яго самога.
 
Слова з вуснаў мудрага — мілата, а вусны дурнога яго ж і нішчаць:

Пачатак слоў яго — глупства, а канец яго размовы — вялікая бязглуздзіца.
 
пачатак слоў зь яго вуснаў — глупства, а канец яго казані з вуснаў — шаленства.

Неразумны шмат гаворыць: «Не ведае чалавек, што будзе потым, і, што па ім станецца, хто можа яму паказаць?»
 
Дурны шмат чаго нагаворыць, хоць ня ведае чалавек, што будзе, і хто скажа яму, што пасьля яго станецца?

Праца неразумных будзе абцяжарваць тых, хто не ведае, як ісці ў горад.
 
Праца дурнога стамляе яго, бо ён і ня ведае нават дарогі да горада.

Бяда табе, зямля, калі твой цар — юнак і калі твае князі рана частаванне ядуць.
 
Гора табе, зямля, калі цар твой — дзіця і калі ўладыкі твае ядуць рана!

Шчасная зямля, у якой цар дастойны, ды ў якой князі банкет ядуць у свой час для сілкавання, а не для раскошы.
 
Шчасьце табе, зямля, калі цар твой з высокага роду і ўладыкі твае ядуць у назначаны час, каб мацавацца, а не разьядацца!

Праз лянівыя рукі правісне столь, і праз апушчаныя — працячэ дом.
 
Ад гультайства і столь прасядае; і як апусьцяцца рукі, дык дом пацячэ.

Баль ладзяць дзеля забавы, а віно развесяляе жыццё, і грошы даюць усё.
 
Гасьціны спраўляюць для асалоды, і віно зьвесяляе жыцьцё; а за ўсё адказвае срэбра.

У думцы сваёй не зневажай цара, і ў сховах спальні сваёй не праклінай багатага, бо нават птушкі нябесныя занясуць голас твой і хто мае крылы — абвесціць сказанае.
 
Нават і ў думках тваіх не ліхаслові цара, і ў спальні тваёй не ліхаслові багатага; бо і птушка нябесная можа словы твае перанесьці, а крылатая — казань тваю пераказаць.