Выслоўяў Саламонавых 25 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Таксама й гэта прыказі Салямонавы, каторыя выпісалі мужы Гэзэкі, караля Юдэйскага.
 
Гэта таксама прыслоўі Саламона, якія перапісалі людзі Эзэкіі — цара Юдэі.

Слава Божая схаваць справу, але чэсьць каралёва прасачыць справу.
 
Слава Божая — таіць слова, а слава цароў — даследаваць размову.

Неба ўзглядам вышыні, і зямля ўзглядам глыбіні, і сэрца каралёў ня скумальныя.
 
Як неба ў вышыні і зямля ў глыбіні — так сэрца цароў невызнана.

Адлучы шумаўё ад сэрца, і выйдзе судзіна літаваньніку;
 
Аддзялі шлакі ад срэбра, і выйдзе ў срэбраніка посуд.

Аддаль нягоднага ад караля, і пасад ягоны ўмацуецца справядлівасьцяй.
 
Выведзі ад вачэй цара бязбожніка — і справядлівасць умацуе пасад яго.

Не выстаўляйся ў прытомнасьці караля і на месцу вялікіх ня стой;
 
Не паказвайся фанабэрыстым перад царом і не стой на месцы вялікіх.

Бо валей хай скажуць табе: «Пайдзі вышэй сюды», чымся пастановяць цябе ніжэй у прытомнасьці князя, каторага бачылі вочы твае.
 
Лепш, калі табе скажуць: «Узніміся сюды», чым каб зняважылі цябе перад кіраўніком.

Не хапайся да сьпярэчкі, бо што зробіш наапошку, як асарамаціць цябе прыяцель твой.
 
Што вочы твае бачылі, не адкрывай гэта хутка ў судзе, бо што зробіш потым, калі абняславіць цябе сябар твой?

Сьперачайся з прыяцелям сваім, але тайны другога не адкрывай;
 
Справу сваю вырашай з сябрам тваім і не выяўляй сакрэт чужога чалавека,

Каб не засароміў цябе тый, што пачуе, і даказ твой ня зьвернецца.
 
каб ён часам не пакпіў з цябе, калі пачуе, і ганьба твая не зможа быць адклікана.

Як залатыя яблыкі ў срэбнай судзіне, так слова, як належа, сказанае.
 
Залатыя яблыкі на срэбраным посудзе — слова, сказанае ў свой час.

Як залатая ўносьніца а прыбор із чыстага золата, так мудры ўпіканьнік слухаючаму вуху.
 
Залаты пярсцёнак з лепшага золата — мудры, які гаворыць на вуха таму, хто слухае.

Як халадок ад сьнегу ў жніво, так верны пасланец таму, хто паслаў яго, бо ён пасіляе душу спадароў сваіх.
 
Як холад снегу ў дзень жніва, так пасланец верны таму, хто паслаў яго; ён ацверажае яго душу.

Як булакі а вецер без дажджу, так людзіна, што хваліцца хвальшывым падаркам.
 
Хмары і вецер без дажджу — гэтак вядомы чалавек фанабэрысты і які не выконвае абяцанняў.

Цярплівосьцяй пераканаеш дзяржаўцу, і мяккі язык пераломе косьць.
 
Цярплівасць кіраўніка зробіць падатлівым, а мяккі язык зломіць косці.

Знашоў мёд, еж досыць, каб ты не перасыціўся ім, і ня вырвала яго.
 
Ты знайшоў мёд? З’еш, колькі табе трэба, каб часам, наеўшыся, не вырыгнуць яго.

Зьдзержуй нагу сваю ад дому прыяцеля свайго, каб ты не дадзеў яму, і ён не зьненавідзіў цябе.
 
Утрымай нагу тваю ад дому блізкага твайго, каб, усім задаволены, ён не ўзненавідзеў цябе.

Молат а меч а зайстраная страла — людзіна, што сьветча на прыяцеля свайго хвальшывым сьветчаньням.
 
Молат, і меч, і вострая страла — гэта чалавек, які гаворыць ілжывае сведчанне супраць блізкага свайго.

Зломлены зуб і зьвіхнёная нага давер да нявернага чалавека ў часе бяды.
 
Гнілы зуб і хісткая нага — гэта той, хто ў дзень бяды спадзяецца на ненадзейнага.

Як тый, што адбірае адзецьце ў сьцюдзёнае надвор’е, і як воцат на салетру, так тый, што пяець песьні смутнаму сэрцу.
 
Як плашч здымаць у халодны дзень, як выліваць воцат у соду — так спяваць песні сумнаму сэрцу.

Калі галодны непрыяцель твой, дай яму хлеба есьці; і калі ён сьмягне, дай яму вады піць;
 
Калі непрыяцель твой галодны, накармі яго; калі смагне — напаі яго:

Бо ты пакладзеш жар на галаву ягоную, і СПАДАР адплаце табе.
 
бо вуголле пякучае збярэш ты на галаву яго, а Госпад адплаціць табе.

Паўночны вецер прыжанець дождж, тайны язык — хмарны від.
 
Паўночны вецер спараджае дажджы, а язык, што паклёпнічае, — сумны твар.

Валей жыць у куце страхі, чымся із звадліваю жонкаю ў супольным доме.
 
Лепш сядзець у кутку на гарышчы, чым з жонкай сварлівай у агульным доме.

Як сьцюдзёная вада стамаванай душы, так добрая ведамка з далёкае зямлі.
 
Як халодная вада для душы, што смагне, так добры вястун — з далёкай краіны.

Як мутны ўзнор і папсаванае жарало, так справядлівы, перад нягодным упадаючы.
 
Крыніца, патурбаваная нагою, і ручай сапсаваны — гэта справядлівы, што падае перад бязбожнікам.

Нядобра есьці шмат мёду, так няслава людзіне, што шукае славы свае.
 
Нядобра есці занадта мёду, і здабыццё славы не ёсць слава.

Разбуранае места, безь сьцяны — людзіна, што не валодае сваім духам.
 
Горад разбураны і без муроў — гэта чалавек, які не можа валодаць духам сваім.