Выслоўяў Саламонавых 27 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Не хваліся заўтрашнім днём, бо ня ведаеш, што дзень народзе.
 
Не хваліся заўтрашнім днём, не ведаючы, што прынясе дзень, што надыходзіць.

Хай хвале цябе чужы, а ня вусны твае, — чужаземец, а не язык твой.
 
Хай іншы цябе хваліць — не твой уласны рот, чужы — не твае ўласныя вусны.

Цяжкі камень, і пясок вагкі; але гнеў дурнога цяжшы за абодвых.
 
Цяжкі камень і цяжкаваты пясок, але гнеў бязглуздага цяжэйшы за абаіх.

Гнеў — неміласьціўнасьць, і абурэньне — паводка; але хто вытрывае супроці завісьці?
 
Шалёны нораў і абурэнне, што прарываецца наверх, — а хто можа ўстаяць перад зайздрасцю?

Валей адкрытае ганеньне, чымся патайная любоў.
 
Лепш адкрытае абвінавачванне, чым схаваная любоў.

Верныя раны любячага, але ашукныя цалаваньні непрыяцеля.
 
Раны ад таго, хто любіць, вярнейшыя, чым ілжывыя пацалункі таго, хто ненавідзіць.

Насычаная душа брыдзіцца наўзаю, але галоднай душы ўсе гаркое соладка.
 
Душа, што насыцілася, будзе таптаць мёд, а душа, што прагне, нават горкае будзе лічыць за салодкае.

Як птушка-валацуга, што адляцела ад свайго гнязда, так людзіна, што пайшла ад свайго месца валачыцца.
 
Як птушка, што ўцякае з гнязда свайго, так чалавек, што блукае далёка ад радзімы сваёй.

Масьць а кадзеньне цешаць сэрца, і валей саладзіня прыяцелева, чымся собская рада.
 
Маззю і фіміямам цешыцца сэрца і прывабнасцю сябра ў парадзе ад душы.

Прыяцеля свайго й прыяцеля айца свайго не пакідай, і да дому брата свайго не хадзі ў дзень няшчасьця свайго; валей сусед блізкі, чымся брат далёкі.
 
Не адмаўляйся ад сябра свайго і сябра бацькі свайго, і ў дзень смутку не ўваходзь у дом брата свайго. Лепш сусед паблізу, чым брат далёка.

Сыну мой! будзь мудры й павесялі сэрца мае; і я адкажу словам таму, каторы ўпікае імне.
 
Імкніся да мудрасці, сыне мой, парадуй сэрца маё, каб мог адказаць таму, хто мне ўпікае.

Разважлівы, перадбачачы ліха, хаваецца; простыя йдуць, і іх караюць.
 
Хітры, што бачыць ліха, — хаваецца; а легкаверныя, што ідуць да яго, — караюцца.

Вазьмі адзецьце ягонае, бо ён ручаў за чужніка, і вазьмі заклад у яго за чужую.
 
Здымі вопратку з таго, хто паручыўся за іншага, а за незнаёмых — вазьмі ад яго заклад.

Хто голасна дабраславе прыяцеля свайго рана нараніцы, то за праклён гэта будуць мець яму.
 
Хто, уздымаючыся раніцай, хваліць блізкага свайго гучным голасам, залічаць яму гэта за праклён.

Кажначаснае капаньне вельмі дажджлівага дня й звадлівая жонка аднолькавыя;
 
Дах, што працякае ў халодны дзень, і сварлівая жонка — роўныя;

Хто хавае яе, хавае вецер, і пахнючы алей у правіцы.
 
хто стрымлівае яе — той быццам вецер стрымлівае і прымудраецца, каб трымаць масць у правай руцэ.

Зялеза войстра зялеза, так людзіна войстра від прыяцеля свайго.
 
Жалеза жалезам вастрыцца, а чалавек завастрае позірк сябра свайго.

Хто даглядае фіґу, паспытаецца садавіны яе; і хто рупіцца праз спадара свайго, будзе паважаны.
 
Хто сцеражэ дрэва фігавае — будзе есці плады яго, а хто вартаўнік гаспадара свайго — праславіцца.

Як у вадзе від — да віду, так сэрца людзіны — да людзіны.
 
Як у вадзе твар глядзіць на твар, так сэрца чалавека — у чалавеку.

Шэоль а авадон ніколі не насыцяцца, і вочы чалавека не насыцяцца.
 
Пекла і пагібель ніколі не насычаюцца, падобна ім ненасытныя і вочы чалавечыя.

Літавальны гаршчок да срэбра і горан да золата, так людзіна, подле хвалы свае.
 
Як срэбра — у горане, а золата — у печы, так правяраецца чалавек вуснамі таго, хто хваліць [яго].

Калі будзеш таўчы дурнога ў ступе таўкачом памеш круп, дурнота ягоная не аддзеліцца ад яго.
 
Калі стаўчэш бязглуздага ў ступцы таўкачом разам з зярнятамі, не выйдзе з яго бязглуздасць.

Рупся ведаць стан авец сваіх, даглядай дабро стады свае;
 
Пільна даглядай за жывёлай тваёй, звяртай увагу на статкі,

Бо багацьце ня вечнае, і ці карона ад роду да роду?
 
бо не будзеш мець багацце заўсёды. Няўжо з пакалення ў пакаленне будзе перадавацца вянец?

Сена зьяўляецца, і кунежная трава паказуецца, і гаравое зельле зьбіраюць.
 
Агаліліся лугі — і з’явіліся травы зялёныя, і сабралі сена з узгоркаў;

Ягняты дзеля адзецьця твайго, і козы — цана поля.
 
авечкі — на вопратку тваю, а казлы — на выкуп нівы.

І даволі казінага малака на ежу табе, на ежу хатнім і на жывеньне служэбак тваіх.
 
Хопіць табе казінага малака на снеданне тваё, і на снеданне дому твайго, і на пражытак слугам тваім.